Hoge werkdruk, stressvolle banen: we horen er vaak over. Maar wat als je je kapot verveelt op werk? Bas Derks kan erover meepraten. Hij had een 'bore-out' en dat leverde hem veel stress op: "Op een gegeven moment sliep ik niet meer."
Bas was 21 en net afgestudeerd toen hij zijn eerste baan kreeg: drie dagen in de week bij een marketingbureau voor goede doelen. "Ik deed al freelance klusjes en wilde er een goede basis naast hebben. Ik vond mijn nieuwe baan in eerste instantie heel vet."
Maar al snel bleek dat het werk veel minder tijd kostte dan ervoor geboekt was. "De goede doelen kochten uren in voor een tekstschrijver. Als tekstschrijver werd ik voor 8 uur ingekocht, maar efficiënt was ik er maar 2 uur mee bezig. Daardoor hield ik 6 uur over en had ik weinig te doen."
Hij probeerde de vele overgebleven uren nuttig te besteden, maar hield het niet vol. Ook lukte het niet om er leukere taken bij te krijgen. "In het begin dacht ik nog: dit is het werkende leven, het is normaal dat het saai is en ik groei vanzelf wel door om leukere taken te krijgen. Maar niets wees daarop."
Op een gegeven moment besloot hij maar andere dingen te doen. "Ik ging tinderen op de wc of keek Boer Zoekt Vrouw terug. In het bedrijf mocht ik altijd gratis drankjes halen, wat voor mij een vorm van aftellen werd. Dan begon ik met cola, een uur later bestelde ik ice tea, een uur later spa rood. Zo telde ik af om elk uur door te komen. Verschrikkelijk."
De dagen duurden erg lang. "Eerst denk je: lekker, je hoeft niet veel te doen en krijgt gewoon betaald. Maar van die lege dagen werd ik ook onzeker. Het vrat langzaam aan mijn zelfbeeld. Ik deed iets wat niks toevoegt. Heel de dag zat ik te wachten tot ik naar huis mocht. En dan bleef ik ook nog iets langer zitten om mezelf voor te houden dat ik niet lui was."
Het werk nam in zijn hoofd ook de rest van de week in beslag: "Op de vrije dagen was ik alweer bezig met de momenten waarop ik moest gaan werken. In de nacht van zondag op maandag sliep ik op een gegeven moment niet meer en de rest van de week had ik last van spanning."
Bas Derks
Had een bore-out"Ik had stress, terwijl ik weinig deed."
De huisarts verwees hem door naar het ziekenhuis, om zijn hart te laten controleren. Daarbij werd niet gelijk iets gevonden, maar leken stresshormonen een rol te spelen. "Ik had stress, terwijl ik weinig deed. Dus ik koppelde het niet gelijk aan mijn werk. Maar achteraf weet ik: de klachten waren ontstaan omdat de kern niet werd aangepakt."
Je vervelen op het werk: daar heerst best een taboe op, merkt organisatiepsycholoog Madelon van Hoof Zelf ervoer ze ook een bore-out. Ze schreef er een boek over: "We leven in een maatschappij waarin het ook best wel cool is om te zeggen dat je het druk hebt”, zegt ze in Geld of je Leven (EO). "Daarbij is het niet passend om te zeggen dat je je verveelt."
Hoe vaak het voorkomt, is niet precies bekend. Iets is verveling als jij het zo ervaart, zegt Van Hoof: "Als je merkt dat je je werk saai vindt, dat de tijd langzaam voorbijgaat en dat je je verveelt. Verveling is een emotie en het kan voor ieder verschillend zijn."
Volgens de organisatiepsycholoog is een belangrijke oorzaak van verveling op werk het gebrek aan betekenis. "In dit verband bedoelen we daarmee: iets wat persoonlijke waarde voor jezelf heeft. Dus niet per se of je werk ook bijdraagt aan maatschappelijk nuttige zaken. Als het voor jezelf betekenis heeft, verveel je je niet."
Ook kan het zijn dat je hard werkt en je toch verveelt: "Je kunt ook heel hard werken in werk wat supersaai is en dan verveel je je toch, omdat je niet de mentale uitdaging hebt. Soms helpt het om een andere baan te zoeken. Maar je kan ook in een passieve toestand raken waardoor juist die energie ontbreekt om te zoeken naar iets anders en te bedenken wat je dan wel wil."
Madelon van Hoof
Organisatiepsycholoog"We leven in een maatschappij waar het ook best wel cool is om te zeggen dat je het druk hebt."
Ze ziet ook een verantwoordelijkheid voor werkgevers om het werk zodanig in te richten dat er bijvoorbeeld voldoende afwisseling is en een niet te hoge of lage werkdruk.
Ook helpt het om op een andere manier naar je werk te kijken: "Word je bewuster van wat jouw werk bijdraagt aan het grote geheel. Denk bijvoorbeeld aan een bouwvakker: plaatst hij stenen op elkaar of bouwt hij een huis? Ook helpt het om af en toe een praatje te maken met collega’s op je werk."
Bas, die kampte met onverklaarbare klachten, werkte een jaar bij zijn werkgever toen een collega afscheid nam. 'Daar had ik moeten staan', dacht Bas. "Op dat moment vielen alle puzzelstukjes op hun plek."
Hij ging razendsnel op zoek naar een nieuwe baan en vond deze. "Toen ontdekte ik dat werk wel leuk kan zijn. Ik kon er mijn talenten kwijt en al mijn uren besteden aan iets wat gevoelsmatig nuttigs voelt. Bij mij is dat om eerlijke verhalen te vertellen waar mensen wat aan hebben. Ik wil iets bijdragen aan een betere wereld."
We hebben het vaak over hoge werkdruk en stressvolle banen, maar het tegenovergestelde is misschien wel net zo'n groot probleem. In Geld of je Leven (EO) Presentator Hans van der Steeg gaat over de 'bore-out' in gesprek met organisatiepsycholoog Madelon van Hoof.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Ook kun je de aflevering hier terugluisteren als podcast.
