Heeft het kabinet grote weeffout gemaakt? 'Ze zijn vergeten om exclusief te daten'
Leestijd: 5 minDoor Nicolette de Boer
Leestijd: 5 minDoor Nicolette de Boer
Het minderheidskabinet van D66, CDA en VVD worstelt om meerderheden te vinden op belangrijke onderwerpen. De grote weeffout is dat de drie coalitiepartners geen voorkeurspartner hebben uitgekozen, zegt oud-spindoctor Jonathan van der Geer: "Ze hebben het balletje voor zich uit geschoven."
Het minderheidskabinet is inmiddels vier maanden op weg. Bij sommige politieke onderwerpen loopt het proces vrij soepel, maar bij andere gaat het echt heel stroef, zegt Van der Geer, oud-adviseur van minister Carola Schouten. "Volgens mij zit daar de grote weeffout: coalitiepartijen D66, CDA en VVD hebben niet duidelijk gekozen wie hun voorkeurspartner is. In andere woorden: met wie gaan we nou exclusief daten?"
Zijn ze dat dan simpelweg vergeten? Nee, denkt Van der Geer: "Ik denk dat ze er niet uit zijn gekomen en hebben dat balletje gewoon voor zich uit geschoven en zijn lekker gaan starten. Sommigen zullen denken, zoals VVD-minister Eelco Heinen: we laten het lekker aankomen op een confrontatie in de Eerste Kamer. Maar voor D66 is het een groot probleem als ze zijn uitgeleverd aan JA21."
In de politiek moet je wel een beetje weten wat je van elkaar bent, zegt Van der Geer. "Bij een meerderheidscoalitie is het heel helder hoe je je tot elkaar verhoudt: je hebt een coalitie en een oppositie. In een minderheidskabinet is ook duidelijk wie de coalitiepartners zijn, alleen je hebt die meerderheid niet. En je ziet dat opposities er verschillende strategieën op loslaten op hoe ze zich tot zo'n kabinet willen verhouden."
Ook Julia Wouters, voormalig PvdA-adviseur, vindt dat het kabinet te snel is gegaan en een te groot discussiepunt heeft laten liggen in de formatie. "Het heeft geen enkele zin om een meerderheid in de Tweede Kamer bij elkaar te knutselen als dat geen meerderheid in de Eerste Kamer geeft. JA21 zet zichzelf nu steeds in de etalage omdat ze willen meewerken, maar je hebt er niks aan omdat ze geen meerderheid in de Eerste Kamer kunnen leveren."
Jonathan van der Geer
Voormalig CU-adviseur"Je ziet dat de coalitiepartijen geen goede overeenstemming hebben met wie ze het liefst samenwerken."
Dat maakt dat het kabinet vooruit moet denken, zegt Wouters: "Ze hebben gedacht: we gaan in de Tweede Kamer over rechts en dan gaan we in de Eerste Kamer over links. Dat zag je in de Eerste Kamer al meteen ontsporen bij de kneiterrechtse asielwetten. Dat kan dus niet."
Er is één partij die het kabinet met een klap dichterbij de meerderheid kan helpen en dat is PRO: "Een vorm van gedoogsteun had wel gekund, dan had de VVD door de pomp moeten gaan. Want zij hebben er een enorm ding van gemaakt dat ze niet samen met PRO wilden. Maar ze hebben ze toch nodig."
Het zijn best wel pittige tijden en daarin moet je nu politiek bedrijven in een vrije dynamiek, zegt Van der Geer. "Je bent overgeleverd aan de krachten van het spel en de stuurmanskunst van individuele bewindspersonen. Zo heeft landbouwminister Jaimi van Essen een goed debat neergezet over het stikstofplan. Maar het is niet zonder risico geweest wat de uitkomst van het debat is. Dan zie je gewoon dat de drie coalitiepartijen geen goede overeenstemming hebben met wie ze het liefst samenwerken."
Ook Marjolein Kampschreur, voormalig D66-adviseur, vindt het risicovol dat het kabinet hierin geen keuze heeft gemaakt tijdens de formatie. "Ik vond de snelheid van de formatie prettig. Maar doordat een aantal keuzes is vooruitgeschoven, moeten die nu gaandeweg alsnog worden gemaakt. Dat is riskant. Ik denk ook dat de VVD te laat heeft ingezien dat het uitsluiten van PRO geen houdbare route is."
In deze allerlaatste Spindoctors van dit seizoen spreken we niet twee, maar drié Spindoctors. Daarin bespreekt presentator Guido van Dijk met Marjolein Kampschreur, Julia Wouters en Jonathan van der Geer de allerbeste spins van het afgelopen half jaar. Er komt één vraag vaak naar voren: wil het kabinet nou over links? Of over rechts? Of weten ze het eigenlijk niet?
Beluister de aflevering hier:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
