Euthanasiemeldingen in 25 jaar bijna vervijfvoudigd: ‘Ook christenen overwegen euthanasie vaker’
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
Het aantal overlijden door euthanasie is de afgelopen 25 jaar vervijfvoudigd. Daar zijn veel verschillende oorzaken voor. Toch blijft het beleid strikt: "Euthanasie is geen recht, het is een afweging van waarden", vertelt onderzoeker Els van Wijngaarden.
De afgelopen 25 jaar is het aantal euthanasiemeldingen vervijfvoudigd. Waar het er in 1999 ruim tweeduizend per jaar waren, zijn het er nu bijna tienduizend. Volgens het rapport zijn ook de oorzaken veranderd, steeds vaker zijn dementie en psychisch lijden reden voor een verzoek tot euthanasie. Dat ligt volgens zorgethicus en hoofdonderzoeker Els van Wijngaarden onder meer aan een veranderde demografische samenstelling van de bevolking. "De mens wordt nu ouder dan eerst en veel mensen zijn ook chronisch ziek aan het einde van hun leven."
Ook is de manier van denken veranderd: "Mensen denken over het algemeen meer na over wat ze aan het einde van hun leven willen." Daar speelt euthanasie dus vaker een rol in. "De maatschappij is ook veranderd als het gaat om opvattingen over het levenseinde, er ligt er meer nadruk op autonomie en er wordt veel makkelijker over gesproken."
De nadruk op autonomie kan volgens Van Wijngaarden ook te fors worden. "Mensen kunnen het idee krijgen dat euthanasie een recht is, terwijl dat niet zo is. Door artsen wordt een toenemende druk ervaren dat patiënten soms het idee hebben dat het een recht is. Dat zorgt niet zozeer voor de stijging, je ziet bij artsen dan eerder een terugtrekkende beweging."
Els van Wijngaarden
Zorgethicus en hoofdonderzoeker"Mensen moeten blijven realiseren: het blijft bijzonder medisch handelen."
Euthanasie is dus geen recht, maar volgens de onderzoeker van het Radboudumc een 'afweging van waarden'. "Het biedt de arts barmhartig te zijn bij iemand die zeer ernstig, ondraaglijk en uitzichtloos lijdt. Als er geen alternatief is, kan euthanasie een optie zijn. Maar het is altijd een conflict van plichten, want een andere plicht van de arts is om het leven te beschermen." Autonomie is daarbij volgens Van Wijngaarden ook belangrijk. "Maar het is geen doorslaggevend principe. Mensen moeten blijven realiseren: het blijft bijzonder medisch handelen. Het blijft een zeer ingrijpend iets."
Religieuze opvattingen hoeven volgens haar niet per definitie te betekenen dat je tegen euthanasie bent. Naast dat religie in de samenleving een minder grote rol speelt, zie je dat er ook door gelovigen anders gedacht wordt dan voorheen: "Ook in de christelijke achterban zie je dat euthanasie steeds meer overwogen wordt als het lijden ondragelijk is." Toch zie je wel dat het onder mensen met een christelijke achtergrond relatief minder voorkomt dan mensen die niet gelovig zijn. Maar: "Ook in gemeentes waar het weinig voorkwam, zien we een lichte stijging."
In Dit is de dag (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
