Koning Willem-Alexander en koningin Máxima mogen logeren bij Trump: is dat een goed idee?
Leestijd: 4 minDoor Jessica Rijsdijk
Leestijd: 4 minDoor Jessica Rijsdijk
"Het Witte Huis is de Champions League onder de bezoeken. Daar wil je naartoe!"
"Dat bondgenootschap kan fungeren als een soort smeerolie voor de hardere dossiers die Jetten en anderen moeten behandelen."
"Ik vind het helemaal geen goed idee! Laten we eerlijk zijn: meneer Trump heeft niet de allerbeste reputatie."
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima gaan binnenkort op werkbezoek in de Verenigde Staten. Ze zijn daar te gast bij de Amerikaanse president Donald Trump en mogen zelfs overnachten in het Witte Huis. Is dat een slimme diplomatieke zet om de banden warm te houden? Of gaat het te ver dat de koning bij de president logeert?
Het is al even geleden dat een Nederlands staatshoofd in het Witte Huis verbleef. De laatste keer was in 1942, toen koningin Wilhelmina der Nederlanden de Verenigde Staten bezocht. Het is dus bijzonder dat koning Willem-Alexander en koningin Máxima Zorreguieta half april worden uitgenodigd om te logeren. Dat geldt overigens ook voor andere wereldleiders: zij verblijven meestal in Blair House, het officiële gastenverblijf tegenover het Witte Huis.
Waarom zijn ze uitgenodigd?
Vorig jaar juni verbleef president Donald Trump tijdens de NAVO-top nog in Huis ten Bosch. Hij was onder de indruk van de gastvrijheid van het koningspaar en deed een wederuitnodiging. Nu het koningspaar in april onder meer Florida en Pennsylvania bezoekt, lijkt het moment daar om die uitnodiging in te lossen.
Ook premier Jetten gaat mee. Hij vergezelt de koning en koningin tijdens hun bezoek aan Washington en is aanwezig bij het diner in het Witte Huis.
Royaltyverslaggever Rick Evers is stellig: dit is een uitnodiging die je niet wil missen.
Royaltyverslaggever Rick Evers
"Het Witte Huis is de Champions League onder de bezoeken. Daar wil je naartoe! We zijn niet in oorlog met de VS, dus het is belangrijk om de banden warm te houden. Voor ons als Nederland is het belangrijk dat we de uitnodiging accepteren."
Ook onderhandelingsdeskundige Tim Masselink ziet voordelen:
Onderhandelingsdeskundige Tim Masselink
"Het idee is dat het koningspaar daar blijft overnachten, in een informelere setting gesprekken kan voeren en onderwerpen als innovatie en economie kan bespreken. Dat bondgenootschap kan dan fungeren als een soort smeerolie voor de hardere dossiers die Jetten en anderen moeten behandelen."
Toch plaatst ook hij kanttekeningen over de beeldvorming:
Tim Masselink
“De vraag is alleen: moet je je als royals, gezien de ontwikkelingen van de afgelopen tijd, hiervoor laten inzetten? Het is hun vak om op het hoogste niveau met iedereen overweg te kunnen, dus dat ze dit kunnen, staat buiten kijf en waarschijnlijk zal het ook goed gaan. Maar is het verstandig om, met alles wat er speelt rond Trump, juist nu zo zichtbaar met hem op te trekken? Daar zullen mensen verschillend over denken. Sommigen zullen zeggen: goed dat ze gaan, ze doen hun werk voor Nederland. Anderen zullen zich afvragen of je het hoogste diplomatieke niveau dat we hebben hier op deze manier voor moet inzetten.”
Oud-GroenLinks kamerlid Bruno Braakhuis is fel tegen het logeerpartijtje in het Witte Huis:
Oud-GroenLinks kamerlid Bruno Braakhuis
"Ik vind het helemaal geen goed idee! Laten we eerlijk zijn: meneer Trump heeft niet de allerbeste reputatie. Ik vind het zeer onverstandig voor iemand met een symbolische rol om daarmee geassocieerd te worden."
Hij legt uit waarom:
Bruno Braakhuis
"Daarheen gaan is één ding. Nederland moet diplomatieke banden onderhouden met allerlei landen, zelfs met dubieuze regimes. Maar er is een wezenlijk verschil tussen op afstand je symbolische rol van waardigheid vervullen en boven de diplomatie staan, of er een soort logeerpartijtje van maken. Dat is toch echt een heel ander verhaal."
Masselink benadrukt het belang van het gesprek openhouden:
Tim Masselink
"Je kan van Trump vinden wat je wil, maar de VS is een bondgenoot met gezamenlijk belang. Als je dat weggooit met het argument: ‘het is een stomme man, ik ga niet praten’, los je ook niets op. Keep your friends close and your enemies closer. Je moet in gesprek blijven."
Volgens Rick Evers kunnen de royals de uitnodiging nauwelijks weigeren:
Rick Evers
"Uiteindelijk is dit ook niet iets wat je zomaar kunt weigeren. Een afwijzing had waarschijnlijk geleid tot een serieuze diplomatieke rel met de Verenigde Staten."
Braakhuis denkt daar anders over:
Bruno Braakhuis
"Natuurlijk kan je weigeren. Ik kijk bijvoorbeeld naar de premier van Spanje, Pedro Sánchez, die gewoon recht overeind blijft staan. Dat zou ik van onze kant ook willen zien. Trump weet heus wel dat hij Nederland niet zomaar kan boycotten omdat de koning een uitnodiging weigert. We maken deel uit van de Europese Unie, dus het gaat uiteindelijk om Europese handelsafspraken, niet om bilaterale deals. Ik vind dat risico dan ook zwaar overschat."
Masselink benadrukt dat formeel weigeren lastig is:
Tim Masselink
"Trump was destijds in Nederland op uitnodiging van het koninklijk paar, en daar is feitelijk de afspraak gemaakt: dan komen jullie ook een keer hier slapen. Zo’n uitnodiging is lastig te weigeren, omdat je daarmee een actief politiek statement tegen Trump maakt."
Braakhuis ziet een krachtiger statement in een andere invulling:
Bruno Braakhuis
"Ik had het eerder een krachtig statement gevonden als juist Jetten daar was blijven logeren als homoseksuele man, samen met zijn partner, in het Witte Huis. Dat had echt iets uitgedragen. Zeker omdat Trump zich ook over minderheden niet bepaald mild uitlaat. Dit voelt eerder als de gemakkelijke weg."
Rick Evers kijkt uit naar het logeerpartijtje:
Rick Evers
"Ik kijk er persoonlijk naar uit hoe het gaat uitpakken. Het wordt een historisch moment. Krijgt het dezelfde uitwerking als het biertje met Poetin, of blijkt het juist een positief breekpunt in de geschiedenis? Dat zullen we de komende weken moeten afwachten."
In Dit is de Dag (EO) gaat Joram Kaat verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
'Dear Rutte, stop met slijmen bij Trump': Heeft Jesse Klaver een punt?
Prominente dominee Franklin Graham kent Trump persoonlijk: 'Ik zei tegen Trump: "U moet Gods hulp vragen"'
