
Leestijd: 7 minDoor Joanne Westeneng
Een chip laten implanteren in je hersenen, en dan nog wel van een bedrijf van Elon Musk: voor veel mensen klinkt het als een koortsdroom. Maar voor de Amerikaan Noland Arbaugh is het werkelijkheid. Hij is de eerste persoon met een hersenimplantaat van Musks bedrijf Neuralink. En: hij is christen. Waarom zou je dat doen?
Elon Musk toegang geven tot alles wat zich in je hoofd speelt: de Amerikaan Noland Arbaugh deed het met een hersenchip. Als theoloog en AI-kenner wist Maaike Harmsen dat ze deze man wilde spreken, vertelt ze in De Ongelooflijke Podcast.
Het ging namelijk niet om zomaar een ingreep. Arbaugh was de allereerste persoon ter wereld bij wie een Neuralink-chip werd geïmplanteerd. "Hij wist dat de techniek niet zo verfijnd is wanneer je de eerste patiënt bent", vertelt Harmsen. "Maar hij zag wat een chip hem zou kunnen bieden."
Allerlei breinsignalen worden opgevangen door de chip in het hoofd van Arbaugh. Met behulp van AI worden daaruit signalen opgepikt waarmee hij een muis kan besturen. Zo kan Arbaugh met zijn gedachten de cursor bewegen en ergens op klikken.
En dat biedt voor hem een wereld aan mogelijkheden die er anders niet waren geweest. Noland is namelijk in zijn studententijd verlamd geraakt, na een zwemongeluk. Als gevolg hiervan kan hij vrijwel geen enkel onderdeel van zijn lichaam meer bewegen. Iets typen op een computer of het gebruiken van een muis waren voor hem dan ook onmogelijk.
Maaike Harmsen
AI-kenner en theoloog"Met de chip in zijn hersenen krijgt hij iets van regie terug over zijn leven."
Totdat de chip in zijn brein werd geplaatst. "Er zijn twee manieren om te denken: met een 'wilgedachte' en een 'bedenkgedachte'", legt Harmsen uit. "Als Arbaugh heel erg probeerde te denken: 'De cursor moét naar links', dan lukte het niet. Maar in een vloeiender gedachtenproces, waarin hij niet zo bewust bezig was met iets te erg sturen, ging het best wel soepel."
Inmiddels is Arbaugh zelfs heel goed in schietspelletjes en in Mario Kart, vertelt de AI-kenner. Hij kan razendsnel reageren, omdat het signaal direct vanuit zijn brein naar de cursor gaat. "Er zit geen vertraging van een handbeweging tussen", vult theoloog Stefan Paas aan.
Op dit moment is de technologie van Neuralink vooral bedoeld om mensen medisch gezien te ondersteunen, zoals ook gebeurt bij Arbaugh. Met die chip in zijn hersenen krijgt hij iets van regie terug over zijn leven, vertelde hij aan Harmsen. "Het gaf hem de vrijheid om bijvoorbeeld terug te gaan naar de universiteit, omdat hij nu weer colleges kon volgen."
Voor Arbaugh is de chip dus een mooie kans, maar het implantaat roept ook veel vragen op. Wat doet Neuralink bijvoorbeeld met al die data die via je hersenen wordt verzameld? Harmsen legde die vraag aan hem voor: "Er wordt wel meer breindata opgevangen dan alleen de data die nodig is voor het besturen van een muis. Die data wordt goed bewaard en gearchiveerd, maar met veel aandacht voor privacy, zo had Neuralink beloofd. Zonder Nolands toestemming kan er, ook in de toekomst, nooit iets met die data gedaan worden." Of het bedrijf zich op dit gebied aan zijn woord houdt, zal in de toekomst moeten blijken.
Er zijn ook vragen rond de ethische kant van de technologie. Is het als christen wel oké om een implantaat te laten aanbrengen waarmee je via je gedachten iets buiten jezelf kunt besturen? We zijn toch niet voor niets geschapen zonder dat we met onze gedachten dingen kunnen aansturen? Moeten we wel willen dat dit soort chips onze menselijke, natuurlijke grenzen gaan verleggen?
Maaike Harmsen
AI-kenner en theoloog"Hij zei: 'Mijn grootste verlangen is niet dat ik sneller word, slimmer word of zelfs weer kan lopen. Mijn diepste verlangen is dat mijn hart wordt veranderd."
Ook dat vroeg Harmsen aan Arbaugh. En zijn antwoord verraste haar: "Hij zei in feite: 'Mijn grootste verlangen is niet dat ik sneller word, slimmer word of zelfs weer kan lopen. Mijn diepste verlangen is dat mijn hart wordt veranderd, zodat ik voller word van liefde voor God en voor mijn naaste.' Het lopen kwam voor hem pas op de tweede plaats."
Daarmee maakt Arbaugh heel duidelijk: de technologische ontwikkelingen zijn voor hem niet het belangrijkste. Zelfs zijn lichamelijk herstel is niet het belangrijkste. Zijn relatie tot God en tot de mensen om hem heen, dát is wat er echt toe doet. Zolang hij dat voor ogen heeft, vindt Arbaugh dat hij kunstmatige intelligentie en hersenchips niet te veel macht en eer geeft.
Toch blijft een grote vraag over: moeten we dit wel willen? Wat is vooruitgang eigenlijk? Wanneer helpt technologie de mens en wanneer overschreiden ontwikkelingen een grens die we niet willen passeren?
Om daar goed antwoord op te kunnen geven, moeten we eerst weten wat een mens eigenlijk is, zegt Harmsen. "Technologie is nooit alleen maar een handig hulpmiddel: er zit altijd een mensbeeld achter."
Maaike Harmsen
AI-kenner en theoloog"Musk wil met zo'n chip eigenlijk de mens verbeteren. Daar wordt het gevaarlijk."
In het geval van Arbaugh staat de technologie ten dienste van de mens, doordat het zijn leven kan verlichten. "Maar Musk wil met zo'n chip eigenlijk de mens verbeteren. Dan gaat het niet meer om alleen genezen, maar om vragen als: kan je iets slimmer worden? Kan je iets scherper worden?"
En daar wordt het volgens haar gevaarlijk. Niet alles wat technisch kan, is goed, zo vindt de theologe. Als de mens vooral wordt gezien als een wezen dat je kunt optimaliseren en upgraden, dan gaan we wat haar betreft een grens over.
In De Ongelooflijke Podcast (EO) gaat David Boogerd samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, verder over dit onderwerp in gesprek met Maaike Harmsen. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

