Ophef rond Steven van de Velde: mag je als ex-zedendelinquent meedoen aan de Olympische Spelen?
Leestijd: 6 minDoor Marinka Wagemans
Leestijd: 6 minDoor Marinka Wagemans
"Wat ik heel mooi had gevonden is als hij dit platform zou gebruiken om meer licht te schijnen op kindermisbruik."
"De ophef nu vind ik wel begrijpelijk, maar die is wat mij betreft ook volstrekt onterecht."
Er is al weken veel ophef rond de Nederlandse beachvolleyballer Steven van de Velde, ook in het buitenland. Hij doet op dit moment mee aan de Olympische Spelen, maar werd in 2016 veroordeeld voor seks met een 12-jarig meisje. Hij was toen 19. Hij heeft zijn straf uitgezeten en publiekelijk sorry gezegd, maar is dat genoeg? Mag je als veroordeelde zedendelinquent meedoen aan de Olympische Spelen?
De 29-jarige Steven van de Velde is een van de meest besproken atleten van deze Olympische Spelen. Niet om zijn sportpresentaties, maar omdat hij acht jaar geleden veroordeeld werd in een zedenzaak. De toen 19-jarige Van de Velde leerde een 12-jarig meisje kennen via Facebook. Ze spraken maanden online met elkaar. Volgens Van de Velde vertelde het meisje, Miss A. genoemd in de rechtszaak hem eerst dat ze 16 was. Toen ze toegaf dat ze vier jaar jonger was, verbrak hij het contact, maar in een moment van zwakte zocht hij Miss A. weer op. Letterlijk, want hij vloog naar Engeland om het meisje op te zoeken in haar woonplaats Milton Keynes. Toen de 12-jarige de dag na zijn vertrek, op zijn advies, een morning-afterpil wilde halen bij een apotheek, sloeg een medewerker alarm.
Volgens de Nederlandse wet is het ontucht, volgens de Engelse wet is seks met een 12-jarige verkrachting — ook als het slachtoffer instemt met seksuele handelingen of niet. Daarom kreeg Van de Velde vier jaar cel in Engeland. Nadat hij daar elf maanden in de gevangenis zat, werd hij uitgeleverd aan Nederland en kwam hij dertien maanden na de uitspraak van de Engelse rechter vrij.
Van de Velde verblijft tijdens deze Olympische Spelen buiten het atletendorp en spreekt niet de media. Eerder deed hij dat wel: in een interview met de NOS in 2018 noemde hij het ‘de grootste fout van zijn leven’. Dat interview werd laatst nog door sportkoepel NOC*NSF vertaald en ondertiteld en via verschillende kanalen verspreid. "Er is geen winnaar in dit verhaal, er zijn alleen maar verliezers." Tegen het AD zei hij een jaar eerder:
Steven van de Velde (in 2017)
Beachvolleyballer"Ik word er nu letterlijk misselijk van als ik bedenk dat ik met haar, op die leeftijd, nou ja..." en: "Het is helemaal mijn schuld. Ook al had ik haar instemming, ik had beter moeten weten. Dat heb ik voor mijn aanhouding ook tegen haar gezegd: het gaat niet om jou, het gaat om dingen die ik beter had moeten weten."
Na zijn vrijlating volgde hij via de reclassering en een psycholoog een uitgebreid begeleidingstraject. Van de Velde ging weer beachvolleyballen. Volgens de Nederlandse volleybalbond toonde hij berouw. Volgens deskundigen is de kans op herhaling nihil. In 2018 maakte de Nederlander zijn internationale rentree, en sindsdien doet hij mee aan de belangrijkste internationale wedstrijden. Inmiddels is hij getrouwd en vader van een zoon.
Maar de media laten het niet los. Wekenlang is het al groot nieuws, ook in buitenlandse media. Daar wordt hij in artikelen vaak aangeduid als rapist. En niet alleen smeuïge tabloids besteden aandacht aan het nieuws, ook zenders als CNN en BBC. Een verslaggever van de laatstgenoemde stelde zondag na de eerste groepswedstrijd de vraag aan de tegenstanders van Van de Velde en zijn teamgenoot Matthew Immers: "Hoe is het om tegen een kinderverkrachter te spelen?"
Eind vorige maand werd een petitie gestart om Van de Velde te ‘diskwalificeren’ van de Spelen. Die werd ruim 42.000 keer getekend.
Internationale slachtofferorganisaties hebben zich al uitgesproken tegen de deelname van Van de Velde aan de Olympische Spelen. Chef de Mission van Australië Anna Meares zei op een vraag erover tijdens een persconferentie: "Het is niet aan ons om iets te zeggen over het beleid van andere landen. Maar als een Australische sporter of staflid voor hetzelfde veroordeeld was als Van de Velde, had hij geen lid van de olympische selectie mogen zijn."
Anderen zeggen: hij heeft zijn straf uitgezeten, iedereen verdient een tweede kans.
Sara Alaoui is directeur van The Safe Space Club. Dit is een organisatie voor slachtoffers van seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag. Zij vindt dat Van de Velde niet mee had mogen doen aan de Spelen. Ze vindt dat hij zich anders zou moeten uiten en de zaak vanuit het slachtofferperspectief moet benaderen, en daar ook het gesprek over moet aangaan. Want wat veel mensen volgens haar lijken te vergeten is dat het hier gaat om kindermisbruik.
Sara Alaoui
Directeur van The Safe Space Club"Het zit hem heel erg in het taalgebruik. Hij heeft het er zelf over dat hij puber was. Je bent 19, dus dan ben je niet echt een puber. Hij heeft het erover dat hij wil dat het nu stopt en dat hij door kan gaan met zijn leven. En dat hij zijn straf heeft uitgezeten. Daarin blijkt niet dat hij de ernst van de situatie voldoende begrijpt en dat hij doorheeft dat wat hij heeft gedaan, eigenlijk echt niet kan. Hij zet het een beetje af als een jeugdzonde."
"Het is niet dat ik denk dat hij geen tweede kans verdient. Ik maak me geen zorgen dat hij het nog een keer gaat doen. Ik maak me zorgen om hoe hij eigenlijk hierin staat, de boodschap die hij uitdraagt. Het feit dat hij daarin, vind ik, onvoldoende impact erkent en daar het slachtofferschap inneemt. Het gaat om het stukje dat hij eigenlijk niet laat zien, hoe erg dit eigenlijk is. Want hij zegt: ik wil verder. Het is al tien jaar geleden. Maar deze jongedame heeft levenslang gekregen. Wat ik heel mooi had gevonden is als hij, NOC*NSF en zijn coaches het platform wat hij heeft zouden gebruiken om hier meer licht op te schijnen. Zeker als het gaat om kindermisbruik, grensoverschrijdend gedrag of seksueel geweld. Het is gewoon een enorm taboe."
Advocaat Jordi l’Homme vindt de ophef onterecht.
Jordi L'Homme
Advocaat bij Plasman Advocaten"Laat ik vooropstellen dat het een ernstig strafbaar feit is, waarvoor hij ook zijn straf heeft uitgezeten. Seksueel geweld moet in het normale leven, maar ook zeker in de sportwereld, gewoon keihard aangepakt worden. De ophef nu vind ik wel begrijpelijk, maar die is wat mij betreft ook volstrekt onterecht. We zijn inmiddels tien jaar verder. Hij heeft aan het einde van zijn puberteit iets vreselijks gedaan. Dat heeft hij ook direct onderkend in die Britse strafzaak. Hij heeft gezegd: dat had ik absoluut niet moeten doen. Hij heeft een proportionele straf gekregen. Die heeft hij uitgezeten. De norm is bevestigd. En daarnaast is hij ook geresocialiseerd. Dat zijn eigenlijk drie hele belangrijke strafdoelen, waar eigenlijk al aan voldaan is op dit moment."
"Ik zie iemand die wel degelijk introspectie toepast en die heel kritisch naar zichzelf heeft gekeken. Vervolgens is dan de vraag: op het moment dat iemand gerehabiliteerd is en zijn boetekleed heeft aangetrokken, hoe willen we dat zo iemand in onze samenleving terugkeert? Ik zou hopen dat meer mensen zou kunnen reflecteren op hun eigen gedrag zoals hij dat doet. En op dat moment is dan ook de vraag, hoe willen we hier verder mee omgaan?"
Je kunt dit hele gesprek uit Dit is de Dag (EO) nu terugluisteren als podcast:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
