"Ze krijgen geen boete omdat ze dakloos zijn, maar omdat ze voor overlast zorgen."
"Je helpt mensen als je ze een plek geeft om op adem te komen en hun leven op de rit te krijgen."
Hoe ga je als stad om met daklozen die overlast veroorzaken? Rotterdam slingert ze massaal op de bon. Het aantal uitgedeelde boetes aan daklozen in de stad is in een paar jaar tijd vertienvoudigd. Is dit een goede manier van omgaan met mensen zonder een dak boven hun hoofd?
Woon je in een grote stad? Dan is de kans groot dat je wel eens een dakloze tegenkomt. Soms zorgen ze voor overlast, bijvoorbeeld door alcohol te gebruiken, te slapen op plekken waar dat niet mag, of door andere mensen lastig te vallen. In Rotterdam treden de agenten en handhavers daar de laatste jaren steeds strenger tegen op. In 2023 deelden ze maar liefst 1.665 boetes uit aan daklozen, terwijl dat er in 2018 nog maar 143 waren.
Een behoorlijke stijging dus. Wat opvalt is dat de meeste boetes (716) werden uitgedeeld voor slapen op de weg of in een voertuig. Ook voor verboden drankgebruik (645) en verboden gedrag bij of in gebouwen (208) gingen daklozen massaal op de bon. Handhavers deelden daarnaast nog 96 keer een boete uit voor 'hinderlijk gedrag in publiek toegankelijke ruimten'.
Rotterdam noteert dus een gigantische toename ten opzichte van 2018: meer dan tien keer zoveel boetes. Is dit bewust beleid van de gemeente Rotterdam, en werkt dat?
Volgens raadslid Simon Ceulemans is het beleid in Rotterdam niet veranderd. Hij zegt dat het beeld geschetst wordt dat zijn gemeente een jacht aan het voeren is op arme daklozen. Onterecht, volgens Ceulemans. Hij legt in Dit is de Dag (EO) uit dat hij dagelijks belletjes en mailtjes krijgt van Rotterdammers die elke ochtend, als ze de deur uitgaan, over een dronken dakloze heen moeten stappen die in hun portiek ligt. Deze overlast moet worden aangepakt, vindt Ceulemans, die het op deze manier wil opnemen voor de 'gewone Rotterdammers'.
Simon Ceulemans
Raadslid Leefbaar Rotterdam"In Rotterdam worden mensen niet op de bon geslingerd puur vanwege het feit dat ze dakloos zijn, of omdat ze buiten slapen. Ze krijgen een boete omdat ze voor overlast zorgen, ze poepen bijvoorbeeld in portieke. Deze stijging laat twee dingen zien. Dat Rotterdam stevig op het handhaven tegen overlast zit, wat een goede zaak is. En het laat vooral zien dat we in Rotterdam te maken hebben met een groeiende groep daklozen, een groep die bovendien meer overlast veroorzaakt."
"De grootste groep daklozen op dit moment bestaat niet uit mensen uit de regio, het gaat om mensen uit Midden- en Oost-Europa. Zij komen op de bonnefooi vanuit Roemenië of Polen, waar ze vaak al dakloos waren, naar Rotterdam. In de wetenschap dat het hier op straat in ieder geval iets beter is dan in Boekarest."
Martijn van Leerdam is predikant en directeur van de Pauluskerk in Rotterdam, een plek waar veel daklozen even op adem kunnen komen. Hij merkt ook dat daklozen in zijn stad de laatste jaren veel vaker op de bon geslingerd worden. Een slechte ontwikkeling, volgens Van Leerdam. Hij vraagt zich af hoeveel van die boetes daadwerkelijk ooit geïnd gaan worden. Het gevoerde beleid is volgens de predikant helemaal geen oplossing is voor het probleem in de stad.
Martijn van Leerdam
Directeur Pauluskerk Rotterdam"We hebben elke dag zeker 200 dakloze mensen in de Pauluskerk. Dat zijn mensen die nergens anders terecht kunnen, ze krijgen nul op het rekest als ze aankloppen bij de gemeente. Geef deze mensen een plek om te verblijven, dan hoeven ze niet te poepen in portieken. Als je 's nachts nergens anders terecht kan, waar moet je dan naar de wc?"
"Die boetes helpen totaal niet om de overlast te verminderen. Je helpt mensen als je ze een plek geeft om op adem te komen en hun leven op de rit te krijgen. 90 tot 95 procent van de dakloze mensen die ik dagelijks spreek in de Pauluskerk wil maar één ding: aan het werk. Ik denk ook dat dat beter is voor hen, maar ook voor de 'gewone Rotterdammer'. Je helpt de gewone Rotterdammer niet door dakloze mensen te beboeten."
Ben je benieuwd naar het hele gesprek in Dit is de Dag(EO)? Luister hieronder naar de podcast, waarin presentator Jan Willem Wesselink in gesprek gaat met Martijn van Leerdam (predikant en directeur van de Pauluskerk in Rotterdam) en Simon Ceulemans (raadslid van Leefbaar Rotterdam).
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Moeten mensen die geld geven aan bedelaars een boete krijgen?
