
Leestijd: 4 minDoor Mariska van der Veen
Door de toename van het aantal singles en het hoge scheidingspercentage zou je het haast vergeten, maar nog ieder jaar geven duizenden stellen elkaar het jawoord. Maar waarom zou je eigenlijk nog trouwen?
In 2024 trouwden 68.700 stellen. Tegelijkertijd eindigden in 2024 zo'n 25.386 huwelijken in een echtscheiding. Maar het aantal scheidingen laat een dalende lijn zien. Sinds de jaren 90 schommelt het aantal huwelijken dat in een echtscheiding eindigt, rond de 10 per duizend. In 2024 strandden 7,5 van de duizend huwelijken.
Relatietherapeut Cocky Drost vertelt in Dit is de dag (EO) dat ze in de cijfers is gedoken en dat ze zelf uitging van een scheidingspercentage van 40%, maar dit bleek niet te kloppen. "Het gaat eigenlijk best goed met het huwelijk, 33,3% van de huwelijken eindigt in een scheiding. Dat is nog steeds 33,3% te veel, maar het is minder dan de percentages die ook soms hoor." Dat het aantal scheidingen daalt heeft er volgens Drost mee te maken dat "mensen wat later en bewuster het huwelijk ingaan, dus de kwaliteit van de relatie ligt al hoger voordat mensen de stap naar het huwelijk zetten".
Dit jaar is daarnaast het 25-jarig jubileum van het huwelijk voor partners van hetzelfde geslacht. De eerste vier stellen trouwden op 1 april 2001. Dit was wereldnieuws, want Nederland was het eerste land ter wereld waar dit mogelijk was. Sindsdien zijn er 36.000 koppels van hetzelfde geslacht getrouwd.
Maar waarom zou je eigenlijk nog willen trouwen? Geloven we er nog in? En voegt het nog iets toe in deze tijd waarin je ook kan kiezen voor een geregistreerd partnerschap?
Dat het huwelijk nog steeds populair is, heeft er volgens bioloog Patrick van Veen mee te maken dat mensen behoefte hebben aan rituelen. Mensen lijken daarin op dieren, stelt hij in Dit is de dag (EO).
Patrick van Veen
Bioloog"We zijn niet uniek als mensen, in de natuur zie je het ook. In de ochtend fluiten de vogels je bijna je nest uit, want ze willen elkaar verleiden. Dat is geritualiseerd gedrag. Bij mensen is het huwelijk vergelijkbaar met zo'n paringsdans, door dat ritueel laat je aan de buitenwereld weten dat je een verbinding aangaat. In de biologie noemen we dat niet een huwelijk, maar partnerafbakening."
Alleen in tegenstelling tot veel dieren, kiezen mensen er met een huwelijk voor om bij één partner te blijven en monogaam te zijn. Dit vindt Van Veen niet natuurlijk.
"Monogamie is een keuze die je kan maken, maar we zijn het als mensen niet. In de natuur en in heel veel culturen zien we dat mensen van nature niet monogaam zijn. En monogamie is nu juist een element dat we heel belangrijk maken. Tegelijkertijd vinden we het denk ik wel normaal dat mensen tijdelijke relaties hebben, dat mensen scheiden en weer een nieuwe relatie beginnen."
Dat Van Veen als bioloog naar het huwelijk kijkt, vindt relatietherapeut Cocky Drost "fantastisch", maar dat is volgens haar niet het hele verhaal. Ze wil graag op de bres springen voor het huwelijk.
Cocky Drost
Relatietherapeut"Ik vind het ontroerend als twee mensen ervoor kiezen om de rest van hun leven te delen. Het is natuurlijk onzin dat je de rest van je leven gelukkig zult zijn als je getrouwd bent. Maar je bent in ieder geval niet in je eentje ongelukkig dan wel gelukkig. Ik ben gewoon groot fan van het huwelijk. Het verbaast mij dat in 2026 waarin autonomie en vrijheid hoog in het vaandel staan, nog steeds mensen zeggen: 'De liefde dwingt mij om voor jou te kiezen.'"
Dat je voor één iemand kiest is meer dan alleen partnerafbakening, vindt Drost.
"Je hebt iemand met wie je dat leven wilt leven, dat vraagt inderdaad om commitment. Maar dat vind ik iets meer dan partnerafbakening. Het is echt anders dan in het dierenrijk, waar het alleen om biologie gaat. Je bouwt samen ook een emotionele verbinding op. Dat is misschien wel het grote mysterie van de liefde, dat niet alles biologisch te verklaren is."
"Als je de mens lekker zijn gang laat gaan, denkt hij: ik moet hier en daar even wat nageslacht planten. Maar wij hebben als mensen wel onze emotieregulatie en we kunnen nadenken over hoe we omgaan met alle prikkels en biologische driften die ons leiden. Dat maakt ons niet ineens monogame mensen, maar het maakt de keuze voor elkaar wel bewuster. Ik denk niet dat het in ons DNA zit om monogaam te zijn, maar het zit ook niet in ons DNA om bedrogen te worden."
Toen theoloog en EO-collega Tom Mikkers trouwde, had hij het gevoel dat zijn relatie een diploma kreeg. Het huwelijk is aan de ene kant een contract, je spreekt bijvoorbeeld af dat je voor de ander zal zorgen. Maar daarnaast heeft het huwelijk voor Mikkers ook een diepere betekenis.
Tom Mikkers
Theoloog"Je gaat op zielsniveau een verbinding aan met een ander mens, seksualiteit is daar een onderdeel van. Meestal heb je met je partner iets uit te zoeken in het leven. Mensen kunnen elkaars tegenpolen zijn en een partner kan je op je schaduwkanten wijzen. Een partner zorgt niet alleen voor je in materiële zin, maar let ook op je. Ik zou vooral de nadruk willen leggen op de gelaagdheid van het huwelijk."
Als predikant heeft Mikkers veel stellen getrouwd en als hij de vraag stelde waar ze dachten dat het fout zou kunnen gaan, werd vaak gezegd: vreemdgaan. Maar dat is niet waar het misgaat, zegt hij.
"De praktijk leert dat niet zozeer vreemdgaan ervoor zorgt dat je uit elkaar gaat. Het is eerder vervreemding van elkaar. Dat kan komen door een ongeluk, rouw of elkaar niet meer vinden. Dat is meer een reden voor uit elkaar gaan, dan een soort Goede tijden, slechte tijden-variant van vreemdgaan."
In Dit is de dag (EO) gaat Hans van der Steeg verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

Open relaties zijn een hype onder millennials: 'Het geeft veel stress'

Relaties veranderen: is exclusieve liefde nog de norm?