Uit onderzoek van het Algemeen Dagblad blijkt dat er in veel speelzand asbest is gevonden in Nederland. Het gaat bijvoorbeeld om zandtafels of schilderijen die kinderen met zand konden maken. Het speelgoed was in Nederland te koop. Het is nog moeilijk in te schatten hoe groot de risico's zijn.
Naar aanleiding van eerder nieuws uit Australië en Nieuw-Zeeland over asbest in speelzand, deed het AD onderzoek. In de nieuwe podcast Geld of je Leven bespreekt EO-presentator Hans van der Steeg het nieuws met economen Paul Schenderling en Martin Visser.
Het nieuws sloeg bij veel ouders in als een klap in het gezicht: in speelzand voor kinderen is asbest aangetroffen. En niet een kleine hoeveelheid, maar "twee tot vijf procent asbest", zegt econoom Paul Schenderling. "Echt wat schandalig dat ze dat doen. En dan ga je er een beetje in duiken en dan schrik je eigenlijk alleen maar erger."
Paul Schenderling
Econoom"Het moet allemaal weer het allergoedkoopste te zijn. En dat heeft dan als kostenpost in dit geval misschien onze kinderen."
Het speelzand is geïmporteerd uit China. "Dan heb je weer zo'n goedkope import, waarbij we voor een paar cent prijsverschil kiezen, voor het goedkoopste. En dan is het beeld weer compleet." Schenderling heeft zelf ook een dochtertje die naar de kinderopvang gaat en daarom raakt het bij hem een gevoelige snaar dat we kiezen voor "kwantiteit boven kwaliteit. Het moet allemaal weer het allergoedkoopste te zijn. En dat heeft dan als kostenpost in dit geval misschien onze kinderen."
"De vraag is: wat gaat de echte gezondheidsschade zijn?" Hoewel veel kinderopvangcentra het zand inmiddels hebben verwijderd, is de onrust niet zomaar weg. "Er wordt natuurlijk onmiddellijk een onderzoek ingesteld". Volgens Schenderling is het incident een voorbeeld van een bredere ontwikkeling. "Het staat wat mij betreft ook symbool voor een grotere trend." Die trend omschrijft hij als een wereldwijde "race naar de bodem", waarin veiligheid, milieu en arbeidsomstandigheden het afleggen tegen de laagste prijs.
Het gevaar is niet alleen voor de kinderen die zich bevinden tussen het asbest-zand op school. "Het is natuurlijk schadelijk bij langdurige blootstelling. En er zitten Chinezen in die zandmijn. Dag in dag uit dat zand te mijnen." Hij voegt eraan toe: "Wie hebben daar asbestlongen? Dat zijn zeer waarschijnlijk niet onze kinderen, maar wel de Chinese werknemers die daar weer de dupe van zijn."
Econoom Martin Visser wijst op het blinde vertrouwen dat consumenten hebben. "De consument verwacht - die in Nederland is niet anders gewend - dat als je een zakje speelzand koopt en dat je gewoon weet: er zijn allemaal keurmerken op." Dat vertrouwen staat volgens hem onder druk. "Wij gaan er automatisch vanuit dat dat allemaal gecontroleerd is en allemaal oké is."
Schenderling heeft twee oplossingen voor deze brede ontwikkeling: kwantiteit over kwaliteit. "De eerste lijn die ik wilde voorstellen is dat we gewoon de fysieke grenscontroles flink gaan opschroeven. Dit is namelijk, zoals ik al zei, eigenlijk gewoon een beetje in het topje van de ijsberg. Zo komen er bijvoorbeeld ook echt miljoenen producten binnen die niet eens een CE-keurmerk hebben. En dat betekent eigenlijk dat het gewoon voor basale veiligheidseisen is gecheckt."
"Mijn tweede voorstel is dat we alle kosten die multinationals proberen te vermijden door buiten de EU te produceren, kosten om fatsoenlijk voor werknemers te zorgen, kosten om fatsoenlijk voor het milieu te zorgen, dat we die aan de grens alsnog in rekening gaan brengen."
Of er thuis bij Schenderling weer gespeeld kan worden met het speelzand door zijn dochtertje is nog maar de vraag: "We hadden thuis van dat magnetische zand. En ik begreep dat nog uitgezocht moest worden of dat wel of niet ook in die categorie speelzand hoort. Dus wij zitten nog even in afwachting. Best wel spannend eerlijk gezegd."
tekst
Niet willen douchen op de sportclub, mag dat? 'Niemand kan kinderen verplichten om zich uit te kleden'
Europa wil minimumleeftijd van 16 jaar voor sociale media: 'Oneerlijk voor kinderen'
Kinderopvang overvol: helpt een jaar ouderschapsverlof?
Als de kinderopvang straks bijna gratis wordt, hebben 275.000 kinderen geen plekje
