
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
Premier Jetten heeft namens de Nederlandse staat excuses aangeboden aan de Molukse gemeenschap. Waarom en hoe vallen ze? "De dingen die hij zei, werden voor mij steeds geloofwaardiger", vertelt Molukse Nederlander Chris Bernard.
Na de onafhankelijkheid van Indonesië worden tienduizenden Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in 1951 naar Nederland gehaald. Ze vochten tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog aan de Nederlandse kant en worden door de Indonesiërs gezien als landverraders. De militairen worden hier uit militaire dienst ontslagen en worden onder onder erbarmelijke omstandigheden gehuisvest in de voormalige concentratiekampen Westerbork en Vught. Dat zou een tijdelijk verblijf zijn in afwachting van een eigen Molukse staat, maar die kwam er nooit. Frustratie over het uitblijven van een eigen staat en de moeilijke integratie waren enkele van de factoren die uitmondden in de wekenlange treinkaping bij De Punt en de gijzeling van de schoolkinderen in Bovensmilde.
Afgelopen zondag is het Nationaal Moluks Monument in Rotterdam onthuld. Het was de vraag of premier Jetten daar namens de Nederlandse staat excuses zou aanbieden. Dat deed hij uiteindelijk. Hij bood excuses aan voor het harteloze en eerloze ontslag als militair, voor de gebrekkige opvang en huisvesting, voor niet gezien en in de steek gelaten worden, voor het onvervulde verlangen naar thuis en voor het verdriet en de pijn in Molukse gezinnen. De minister-president sprak van een pijnlijk historisch falen, waarvoor hij namens de regering verantwoordelijkheid nam.
In het radioprogramma Dit is de dag (EO) gaan drie Molukse Nederlanders daarover in gesprek.
José Imlabla was bij de speech van minister-president Jetten en was daar in afwachting van excuses.
José Imlabla
Molukse Nederlander"Ik dacht: gaat het komen? En wat gaat hij dan zeggen? Uiteindelijk inderdaad excuses, maar ook erkenning. Dat was ook het woord wat ik wel belangrijk vond."
Dayenne Beroeatwarin was toch ook wel verrast.
Dayenne Beroeatwarin
Molukse Nederlander"Omdat iedereen erover speculeerde, maar het ergens ook niet verwachtte. Op het moment dat hij inderdaad de opsomming maakte naar zijn excuses was er toch een soort opluchting. Ik was wel een beetje sceptisch, want als er geen gevolg aan excuses wordt gegeven, blijft het bij woorden. Maar hij gaf aan dat verder vorm te willen geven."
Beroeatwarin vindt dat Jetten op de goede weg is. Chris Bernard is het daarmee eens. Woorden hebben volgens hem pas kracht als het echt gemeend is.
Chris Bernard
Molukse Nederlander"Ik was heel kritisch toen ik hem het podium zag opkomen. Ik dacht: laat maar eens zien of je het echt meent. De dingen die hij zei, werden voor mij steeds geloofwaardiger."
Imlabla is van de derde generatie Molukkers in Nederland en voelt dat het trauma van toen ook nog doorwerkt in haar leven.
José Imlabla
Molukse Nederlander"Ook al wordt er niks gezegd, je voelt de pijn. Je ziet het verdriet, er hangt iets in de lucht. Zonder dat je het wil, wordt het met de paplepel ingegoten."
Chris Bernard is zelf geen nakomeling van een KNIL-militair, maar is wel onderdeel van de Molukse gemeenschap.
Chris Bernard
Molukse Nederlander"Vroeger kwam je altijd Molukkers tegen, dat waren je vrienden. Je proefde altijd iets van pijn, dat ze er buiten stonden of dat ze minder waren. Als je dat verhaal hoort en hoe ze behandeld zijn, vind ik dat heel onrechtvaardig."
Dayenne Beroeatwarin merkt op dat de Molukse gemeenschap heel verschillend is. Ze pleit om het meer samen te doen.
Dayenne Beroeatwarin
Molukse Nederlander"Tot op dit moment is er veel verdeel-en-heers geweest, laten we dat doorbreken. Ik denk dat er landelijk iets geregeld moet worden, maar ik vind vooral onderwijs belangrijk. Dat die geschiedenisboeken gewoon herschreven gaan worden."
In Dit is de dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

