Hoe schadelijk is enorme aanbod fastfood? 'Je hebt recht op slechte dingen'
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
"Ik vind dat de overheid moet ingrijpen."
"Het is een keuze die men zelf maakt."
"Ik denk dat die sociale functie van de snackbar voor buurten en stedelijke gemeenschappen heel belangrijk is."
Nederland telt ruim 19.000 fastfoodzaken, bijna een verdubbeling ten opzichte van twintig jaar geleden. Is dat een probleem? "Als jij een keertje wil roken of vet wil eten, dan mag dat", vindt journalist Sjuul Paradijs.
Begin dit jaar telde ons land ruim 19.000 fastfoodzaken. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van twintig jaar geleden: toen waren er ruim 10.000. In totaal telt Nederland ruim 38.000 eetgelegenheden. Iets meer dan de helft is dus fastfood, zoals een cafetaria, broodjeszaak, eetkraam of ijssalon.
Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht bezitten samen bijna een vijfde van de fastfoodzaken. Aan de kust en op de Waddeneilanden zijn er ook veel ketens te vinden. Het Overijsselse Staphorst telt het minste aantal.
Volgens CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen heeft de stijging te maken met een veranderd uitgavenpatroon van Nederlanders. We hebben meer geld te besteden.
Hersenonderzoeker Esther Aarts is geschrokken van de cijfers. Ze vertelt dat het bekend is dat er in de buurt van fastfoodzaken meer gevallen van obesitas voorkomen. Er is volgens haar een taak voor de overheid weggelegd.
Esther Aarts
Hersenonderzoeker"Ik vind dat de overheid moet ingrijpen als je het vanuit de hersenen bekijkt. Onze beloningsgebieden reageren enorm op al dat lekkere eten. Het is vergelijkbaar met iemand die verslaafd is, met tabak en alcohol grijpt de overheid ook in."
Journalist Sjuul Paradijs is niet geschrokken van de toename van fastfoodketens en vindt het een logische ontwikkeling.
Sjuul Paradijs
Journalist"Omdat mensen minder tijd hebben en heel hard moeten werken, willen ze ook snel wat kunnen eten. Het is een keuze die men zelf maakt. Ik krijg ook jeuk van de bemoeizuchtige overheid. Ik vind dat niet passend in mijn visie op hoe mensen eigen beslissingen moeten kunnen nemen."
Volgens onderzoeker Aarts hebben we helemaal niet veel keuzevrijheid.
Esther Aarts
Hersenonderzoeker"Er is nu agressieve marketing. Het aanbod is juist heel eenzijdig, bijna alleen maar ongezond. Als je overheidsingrijpen krijgt, krijg je wel een keuze. Tachtig procent van onze voedselkeuzes worden gemaakt op de automatische piloot."
Uit onderzoek blijkt dat minder reclame voor fastfood helpt. Wat ook helpt? De sociale rol van de snackbar. Lieve Wijman deed daar in Amsterdam onderzoek naar.
Lieve Wijman
Onderzoeker"Snackbars fungeren als sociale ontmoetingsplekken, waar mensen uit alle lagen van de samenleving elkaar tegenkomen. Mensen hoeven ook niet per se iets te consumeren. Ik denk: juist in een tijdperk dat steeds meer wordt gekenmerkt door digitale ontmoetingen en online eten bestellen, is de sociale functie van de snackbar voor buurten en stedelijke gemeenschappen heel belangrijk."
Aarts denkt dat buurthuizen, sportkantines of parken dezelfde functie zouden kunnen vervullen zonder gekoppeld te worden aan een ongezonde leefomgeving.
Esther Aarts
Hersenonderzoeker"Dat ontken ik niet en dat is ook het moeilijke, maar je koppelt dan het sociale gebeuren aan ongezond eten. Ik denk dat daar het probleem in zit en dat daar de gezondheidsverschillen door vergroot worden. Ik zou het liefst willen dat er een gezonde horeca, buurthuis of sportkantine tegenover staat."
Wijman is ermee eens dat buurthuizen een prominentere plek moeten hebben. Volgens Paradijs wordt alles wat sociaal is uit de samenleving gesloopt. Hij baalt ervan dat mensen denken dat je zelf geen besluiten kan nemen en de overheid voor jou denkt.
Sjuul Paradijs
Journalist"We hebben allemaal recht op onze eigen slechte dingen. Als jij een keertje wil roken of vet wil eten, dan mag dat. Laat die mensen vrij."
In Dit is de dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
