"Je wil het slachtoffer wil beschermen in sommige gevallen. Als er op dat moment bijvoorbeeld nog vrees is voor herhaling."
"Het is heel progressief, heel erg in lijn met wat Europa ons al veel langer vertelt."
De gevangenissen zitten propvol. D66 stelt voor dat verdachten hun voorarrest thuis uit mogen zitten met een enkelband, om zo plekken voor veroordeelde gedetineerden vrij te maken. Is dat een goed idee? BBB-Kamerlid Marieke Wijen-Nass maakt zich zorgen om de slachtoffers: "En wat zeg je dan tegen zo’n slachtoffer? ‘We hebben hem weer even naar huis gestuurd, met een enkelbandje.'"
Door cellentekorten en personeelstekort geldt in gevangenissen nu ‘code zwart’. Dit betekent dat er een ernstig tekort is aan cellen en personeel, waardoor gedetineerden soms in noodoplossingen worden geplaatst, zoals een versnelde vrijlating, dubbele bezetting van cellen terwijl dat eigenlijk niet de bedoeling is, of detentie op alternatieve locaties. Veel cellen worden bezet door verdachten in voorarrest die hun rechtszaak nog afwachten.
D66 wil het aantal mensen in voorarrest verminderen door vaker een enkelband te gebruiken, zodat ze thuis hun voorarrest kunnen uitzitten. Dit moet de druk op overvolle gevangenissen verlagen en schade voor verdachten beperken. "Zo houden we de cellen vrij voor echte criminelen," zegt D66-Kamerlid Joost Sneller in Trouw.
In vergelijking met andere landen zet Nederland veel mensen in voorarrest. De VN en de Raad van Europa vinden dat dit te snel gebeurt en dat de gevolgen te groot zijn. Na drie maanden voorarrest kunnen mensen hun baan of woning kwijtraken, terwijl hun schuld nog niet is bewezen. Experts pleiten daarom al langer voor minder voorlopige hechtenis.
Minder verdachten in voorarrest dus, maar thuis hun zaak af laten wachten met een enkelband om, is het voorstel van D66. Een heel goed idee, vertelt strafrechtadvocaat Sebastiaan van Klaveren in Dit is de Dag (EO):
Sebastiaan van Klaveren
Strafrechtadvocaat"Het is heel progressief, heel erg in lijn met wat Europa ons al veel langer vertelt. Namelijk: minder verdachten in voorlopig hechtenis nemen. Althans tussen vier muren in voorlopig hechtenis nemen. En meer denken aan alternatieven, waaronder bijvoorbeeld een enkelband."
Iemand thuis laten blijven met een enkelband kan al, zegt BBB-Kamerlid Marieke Wijen-Nass. Maar alleen in uitzonderlijke gevallen. Dat het veel vaker zou gebeuren, is zij geen voorstander van:
Marieke Wijen-Nass
BBB-Kamerlid"Het kan nu ook al. Maar op het moment dat je gaat zeggen ‘laten we dat altijd maar doen’, vind ik dat een verkeerd signaal naar de samenleving. Uiteindelijk is er een rechter die een straf oplegt en als een verdachte in voorarrest wordt gehouden, dan ga ik er vanuit dat daar ook goede redenen voor zijn. Het kan in belang van een onderzoek zijn bijvoorbeeld."
We moeten ook rekening houden met slachtoffers, zegt BBB-Kamerlid Wijen-Nass. Bij zaken zoals huiselijk geweld bijvoorbeeld:
"Je hebt ook te maken met slachtoffers, bijvoorbeeld bij een zaak over huiselijk geweld. Daar duurt het vaak al heel lang voor iemand aangifte doet. En wat zeg je dan tegen zo’n slachtoffer? ‘We hebben hem eigenlijk weer even naar huis gestuurd, met een enkelbandje.’ Uiteindelijk is dat we ook wel een stukje genoegdoening willen voor het slachtoffer. En je wil het slachtoffer wil beschermen in sommige gevallen. Als er op dat moment bijvoorbeeld nog vrees is voor herhaling."
Van Klaveren legt uit dat D66 niet bedoelt dat het altijd, in iedere zaak, moet kunnen dat een verdachte z'n rechtszaak thuis mag afwachten, met een enkelband om. Er wordt heel secuur naar elke situatie gekeken, al helemaal als er kans is op herhaling:
Sebastiaan van Klaveren
Strafrechtadvocaat"Ik denk dat er zeker wel gevallen zijn waarin iemand wel degelijk in een huis van bewaring wordt neergezet, zonder enkelband dus, en dus zijn straf helemaal niet in vrijheid mag afwachten. Denk aan de zwaardere zaken. En als er echt een reëel gevaar voor vlucht is of een hele grote kans op herhaling, dan zou iemand echt niet zomaar met een enkelbandje naar huis worden gestuurd."
In Dit is de Dag (EO) gaat Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek met strafrechtadvocaat Sebastiaan van Klaveren en BBB-Kamerlid Marieke Wijen-Nass. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Elektronische enkelband in plaats van de gevangenis? 'Het is geen echte straf'
