Meer vrouwen namens de SGP verkozen: hoe is het om als vrouw SGP-politicus te zijn?
Leestijd: 4 minDoor Lydia Kruin-Fris
Leestijd: 4 minDoor Lydia Kruin-Fris
"Ik ben gewoon een vrouw die de mogelijkheden benut. En dat doe ik op een bedaarde manier, niet door te schreeuwen, maar door te doen."
"Ik geloof niet dat mijn conclusie is dat u een feminist bent. U denkt erg conservatief over de rolverdeling tussen man en vrouw."
"Ik denk dat de acceptatie van vrouwen veel groter is binnen de SGP. Ergens moeten ze een keer een bladzij omslaan."
Ze is al jaren een uitzondering binnen haar partij, maar wil zelf liever niet als symbool worden behandeld. Lilian Janse is gewoon raadslid in Vlissingen, zegt ze dan. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen woensdag was in de Zeeuwse gemeente meer dan de helft van de kandidaten vrouw. "Ik ben er trots op."
Waar de ChristenUnie bij de gemeenteraadsverkiezingen landelijk bezien verlies maakte, boekte de SGP daarentegen winst: de staatkundig-gereformeerden krijgen er 28 zetels bij. In totaal heeft de SGP 256 zetels in de gemeenteraden, waaronder vier plaatsen voor vrouwen. In Vlissingen bleef de SGP gelijk op twee zetels. De lijsttrekker, Lilian Janse, heeft 964 stemmen gekregen. De nummer twee op de lijst, Cor Tromp, kon rekenen op 122 stemmen.
Het is opvallend dat de SGP in Vlissingen zoveel vrouwen op de lijst had, gezien vrouwen landelijk worden uitgesloten op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen.
Janse wilde graag ook op de lijst komen bij de landelijke verkiezingen in 2025, maar de SGP koos ervoor haar niet verkiesbaar te stellen. Dat besluit vond Janse 'jammer en frustrerend'. Ze zei: "Het was nu de mogelijkheid om een vrouw op de lijst te zetten, maar de genegenheid ontbreekt kennelijk."
De loopbaan van Lilian Janse zegt dus iets groters over de SGP: over geloof en politiek, over ruimte voor vrouwen en over de spanning tussen lokale praktijk en landelijke beginselen.
Janse zegt dat ze binnen de partijbesprekingen vriendelijk en volledig geaccepteerd wordt, ook al is ze daar vaak de enige vrouw. Tegelijkertijd noemt ze het ook 'ongemakkelijk' dat de statuten vrouwen toelaten, terwijl artikel 10 van de beginselen nog steeds zegt dat 'het zitting nemen van vrouwen in politieke organen' strijdig is met hun roeping.
Dat maakt Janse - of ze wil of niet - als eerste vrouwelijke SGP-raadslid dus toch tot een symbool. Ze is geen feminist of activist die de SGP wil bevechten, maar juist iemand van binnenuit, stevig geworteld in geloof, kerk en politiek. In een EO-interview over haar geloofsopvoeding vertelt ze hoe vanzelfsprekend het christelijk geloof in haar jeugd aanwezig was: de zondag was 'apart gezet, speciaal voor God', thuis werd uit de Bijbel gelezen en haar opa maakte diepe indruk als 'een godvrezende man'. Ook nu nog spreekt ze over geloof als haar diepste houvast.
In Dit is de week (EO) gaat Margje Fikse met politicus Lilian Janse, journalist Ronit Palache en voormalig politicus Gert-Jan Segers in gesprek. Hoe is het voor Janse om het gezicht voor de vrouwenzaak in de SGP te zijn?
Lilian Janse
SGP-raadslid gemeente Vlissingen"Het geeft veel aandacht. Ik ben er ook wel trots op. Ik voel me senang als SGP-vrouw en voel me als zodanig geaccepteerd."
Of Janse zichzelf als feminist ziet? Daarop schudt Janse haar hoofd.
Lilian Janse
SGP-raadslid gemeente Vlissingen"Ik ben gewoon een vrouw die de mogelijkheden benut. En dat doe ik op een bedaarde manier, niet door te schreeuwen, maar door te doen. Ik wilde wel de Tweede Kamer in. Ik ging richting mijn derde termijn als raadslid en had dus ervaring. Met mijn man heb ik toen overlegd: vind je het goed als ik dat doe? Want privé verandert er dan ook wat. Maar ik was bereid het te doen en kreeg steun van SGP-leden van Vlissingen. Zo ben ik voorgedragen."
Het landelijke SGP-bestuur dacht er echter anders over, en nodigde Janse niet eens uit op een gesprek. Dat hele proces was wat geheimzinnig, vindt Janse. Een reden waarom ze niet op de landelijke lijst mocht, heeft ze ook nooit gekregen.
Volgens Palache past de term 'feminist' ook niet echt bij Lilian Janse.
Ronit Palache
Journalist"Ik heb het interview in Trouw uit 2014 gelezen en geloof niet dat mijn conclusie dan is dat u een feminist bent. U denkt erg conservatief over de rolverdeling tussen man en vrouw. En zelfs het naar voren treden als vrouw, moet dan wel helemaal binnen de kaders van de Bijbel, want anders gaat het ook niet."
Segers vindt het logisch dat vrouwen meepraten over politieke vraagstukken.
Gert-Jan Segers
Voormalig partijleider ChristenUnie"Ik denk dat de acceptatie van vrouwen veel groter is binnen de SGP. Maar dat er een kleine minderheid is waar ze wel rekening mee willen houden. Dus het gaat heel voorzichtig. Ze moeten op kousenvoeten lopen. Maar ergens moeten ze een keer een bladzij omslaan."
Gaat Lilian Janse nog meemaken dat die bladzijde ook op landelijk niveau wordt omgeslagen? Ze hoopt het in ieder geval wel.
Lilian Janse
SGP-raadslid gemeente Vlissingen"Het zou zomaar kunnen dat ik de volgende keer weer een poging ga doen. Maar alles bij leven en welzijn."
Janse wordt snel enkel als 'vrouw in een mannenpartij' gepresenteerd, maar de inhoud van haar politiek mag niet worden vergeten. Want die inhoud laat duidelijk zien dat Janse een echte SGP'er is, die de scherpe kanten van de partij bepaald niet wegpoetst. Ze staat op ethische kwesties duidelijk in de orthodoxe SGP-traditie. Zo is haar steun voor de doodstraf al jaren bekend. Volgens de SGP zelf berust steun voor de doodstraf op wat 'de Bijbel zegt over de roeping' van de overheid, en ziet de partij die straf als verdedigbaar bij zeer ernstige levensdelicten. Janse onderschrijft dit standpunt.
Voor Vlissingen staat Janse vooral voor meer veiligheid op straat, sociaal beleid en stabiliteit. Ze wil daarbij inzetten op meer woningen, leefbare buurten en hulp aan kwetsbare inwoners.
In Dit is de week (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Klik hier om de volledige uitzending te bekijken via NPO Start.
Je kunt Dit is de week (EO) ook terugluisteren als podcast. Klik hier om de uitzending af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
SGP-fractievoorzitter Chris Stoffer overhandigt Bijbel aan premier Rob Jetten: 'Laat het Woord van God ons beleidskompas zijn'
Komt er ooit een vrouw in de Kamer namens de SGP? 'Het is een kwestie van tijd'
Moet de SGP verplicht vrouwen op de lijst zetten? 'Het is een illegale partij'
Lilian Janse toch niet als eerste vrouw op de SGP-lijst: 'Jammer en frustrerend'
