Moeten we weer gaan jagen op de wolf? 'Bescherm gewoon die schapen, daar zijn subsidies voor'
Leestijd: 4 minDoor Boudewijn Drechsler
Leestijd: 4 minDoor Boudewijn Drechsler
"De wolf doet ook dingen waar boeren erg blij mee zijn."
"Het gaat niet zozeer om de economische schade, maar om het leed en de sociale onrust."
We doen alsof er alleen maar schapenboeren in Nederland wonen in plaats van te investeren in betere voorlichting over en bescherming tegen de wolf, stelt Dik van der Meulen, schrijver van 'De Kinderen van de Nacht, over Wolven en Mensen'. Hij reageert daarmee op de oproep van voorzitter LTO-Noord Dirk Bruins om de jacht op de wolf weer te openen. In Duitsland mag het straks al weer.
Sinds de komst van wolf in Nederland hebben we er naast een groot roofdier ook een nieuwe nationale discussie bij: past een dergelijk groot roofdier wel in een land als Nederland? Toch leek het rustig te worden rond de wolf. Geen bloederige beelden van slachtpartijen in schapenweiden of filmpjes van argeloze hardlopers met een wolf achter zich aan. Eisen die andere grote slachtpartijen op het wereldtoneel onze aandacht op of gedraagt de wolf zich tegenwoordig dan toch beter?
Zeker niet, volgens de Land- en Tuinbouworganisatie in Noord Nederland (LTO Noord). Het nieuwe kabinet en de recente verruiming van de wolvenjacht in Duitsland is een goede gelegenheid om ook hier te pleiten de jacht op de wolf ook hier te openen. In Duitsland mag er straks jaarlijks van 1 juli tot 31 oktober op wolven worden gejaagd in gebieden waar relatief veel wolven leven. De betreffende Duitse deelstaten moeten daarbij beheersplannen maken op basis waarvan bepaald wordt hoeveel wolven er mogen worden afgeschoten. Geschat wordt dat er zo per jaar 150 tot 300 wolven kunnen worden afgeschoten. Daarnaast mogen wolven die problemen veroorzaken, ook buiten het jachtseizoen worden gedood.
In Nederland mogen nu alleen probleemwolven worden afgeschoten. Maar dat is door alle strikte regelgeving volgens LTO zo lastig en ingewikkeld, dat geen jager zich daar aan waagt. Toch werd onlangs probleemwolf Bram op de Utrechtse Heuvelrug succesvol afgeschoten.
De belangen van de relatief kleine schapensector in ons land, zijn natuurlijk belangrijk, maar het is volgens sommige wolvenkenners wel een eenzijdige kijk op de wolf in Nederland. Er zijn volgens hen ook argumenten tegen afschot en voor betere bescherming van de schapen; de wolf zou ons namelijk ook veel te bieden hebben.
Dik van der Meulen is schrijver van het boek De kinderen van de nacht, over wolven en mensen dat in 2017 werd bekroond met de Jan Wolkers Prijs. In Dit is de Dag (EO) gaat hij in discussie met Dirk Bruins, voorzitter van LTO Noord over de vraag: is het niet de hoogste tijd om hier ook de jacht op de wolf te openen? Bruins kan daar over kort over zijn: ja.
Dirk Bruins
Voorzitter LTO-Noord"Je ziet dat hij ook in steeds meer gebieden opduikt. Die roedels groeien gewoon enorm en dat leidt tot tot heel veel dood en verderf. Het aantal incidenten loopt uit de hand en dat geeft een gevoel van onveiligheid. Een boer bij mij in de buurt heeft dagelijks vier wolven achter zijn stal lopen. Hij durft zijn koeien niet meer naar buiten te doen, maar hij heeft ook kleine kinderen. Die laat hij niet meer op de fiets naar school gaan, en ik snap dat."
Maar is het een gevoel van onveiligheid of daadwerkelijk onveiligheid? Schrijver Dik van der Meulen schreef een boek over de wolf in relatie tot de mens. Hij snapt het gevoel wel.
Dik van der Meulen
Schrijver van 'De Kinderen van de Nacht, over Wolven en Mensen'"Maar die onrust is wel vooral iets van vroeger. De wolf was eeuwen geleden een groot probleem voor de mensen, want schapen waren buitengewoon belangrijk voor de bevolking. Het was vlees, het was melk, het was wol, kleding. Tegenwoordig is dat niet meer zo. Nederland wordt niet uitsluitend bewoond door schapenboeren, dus je zult dus ook rekening moeten houden met andere factoren. Bijvoorbeeld de natuurwaarde van een wolf, want die is heel erg groot. Wolven eten voornamelijk reeën en jonge wilde zwijnen. Er komt gemiddeld maar heel weinig schapenvlees voor in een wolvenmaag. Wilde zwijnen zijn in Nederland, niet alleen op de Veluwe, een groot probleem. De wolf doet dus ook dingen waar boeren erg blij mee zijn."
En we mogen probleemwolven met een afwijkend dieet al afschieten. Op papier klopt dat volgens Bruins.
Dirk Bruins
Voorzitter LTO-Noord"Maar dan kom je terecht waar Nederland heel goed in is: regeltjes. Een probleemwolf moet eerst gediagnosticeerd worden tot probleemwolf en mag dan alleen afgeschoten worden tussen bepaalde tijdstippen en er moeten minimaal drie mensen bij aanwezig zijn. In de praktijk betekent dat dus gewoon dat dat in de praktijk onmogelijk is."
Wolf Bram kreeg uiteindelijk wel de kogel en Dik van der Meulen ziet dan ook geen noodzaak om de regels verder te versoepelen.
Dik van der Meulen
Schrijver van 'De kinderen van de nacht, over wolven en mensen'"Die regels zijn er niet voor niks. Je moet wel de juiste wolf afschieten. Wolven die geneigd zijn om schapen dood te maken, zijn niet de vaste wolven, die in een roedel zitten in een natuurgebied. Het zijn de jonge wolven die eropuit trekken, op zoek zijn naar een nieuw territorium, die voor problemen zorgen. Die zijn lastig op te sporen. Je schiet makkelijk de verkeerde dood. Dus je moet zeker niet iedereen laten schieten."
Dat kan zo wezen en er mag dan alleen wild in de maag van een wolf gevonden worden; het probleem is juist de gedode schapen die niet worden opgegeten.
Dirk Bruins
Voorzitter LTO-Noord"Als een wolf af en toe een schaap zou opeten, dan zou het probleem niet zo groot zijn. Maar wat je nu ziet, is dat er gewoon massale slachtpartijen zijn. Tien, twintig schapen is echt geen uitzondering. Die worden doodgebeten en niet opgegeten. Of ze zijn zo zwaar gewond dat ze geëuthanaseerd moeten worden. Het is niet de economische schade, het gaat om het leed. We leven in een dichtbevolkt land met heel weinig plek voor de wolf om natuurlijk gedrag te vertonen. Dat is het grote probleem waar we continu aan voorbijgaan."
Dat ons land niet geschikt is voor wolven, dat betwist Van der Meulen.
Dik van der Meulen
Schrijver van 'De Kinderen van de Nacht, over Wolven en Mensen'"Mensen kunnen al duizenden jaren heel goed met wolven samengaan. Daar is een heel mooi bewijs van: de hond. Een gedomesticeerde wolf. Totdat wij met schapen aankwamen. Toen ging het mis. En daar moeten we natuurlijk iets aan doen. Ik denk dat dat ook op een heel effectieve manier kan: wolfwerende rasters. Die werken heel goed, slechts een enkele keer gaat er een wolf overheen. Het overgrote deel van de wolvenaanvallen is nog steeds op schapen die niet beschermd worden. Bescherm gewoon die schapen, daar zijn subsidies voor."
Bruins wijst ook op het maatschappelijke sentiment over de wolf:
Dirk Bruins
Schrijver van 'De kinderen van de nacht, over wolven en mensen'"In de Gelderlander is er net een onderzoek geweest, waarin gevraagd werd hoe men tegen de wolf aankijkt en of er beheerd moet worden. Volgens mij kwamen daar 2500 reacties op. Daarvan zei 87%: die wolf moet beheerd worden. Dat zegt toch iets over de maatschappelijke context."
Volgens Van der Meulen zegt dat vooral iets over een gebrek aan kennis over de wolf.
Dik van der Meulen
Schrijver van 'De Kinderen van de Nacht, over Wolven en Mensen'"Het is vooral belangrijk dat je goede voorlichting geeft, want even voor de duidelijkheid: wolven eten geen kinderen. En ik heb ook het idee dat de heer Bruins de schapensector wel erg groot maakt. Het is maar een klein onderdeel van de landbouw. Ja, de maatschappelijke impact is groot, die dode schapen is ook een rotgezicht. Maar nogmaals: die schapen lopen niet overal. Het is maar een klein deel van de boeren die ermee te maken heeft. Daar zijn goede hekken voor."
In Dit is de Dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Probleemwolf Bram mogelijk doodgeschoten op Utrechtse Heuvelrug: 'Blijf bossen mijden'
Wolf bijt vermoedelijk 6-jarig jongetje het ziekenhuis in
Wetenschappers brengen uitgestorven reuzenwolf terug: 'Een gigantisch dier'
Hoe bescherm je je kind tegen de wolf? Boswachter: 'Laat ze nooit alleen'
