Oud-Kamerlid Hertzberger kritisch op rapport transgenderzorg: 'Het is een ingrijpende en onomkeerbare beslissing'
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
"Ik denk zeker dat we altijd voorzichtig moeten zijn, met alle vormen van ingrijpen."
"Je maakt liever een fout door niet te handelen dan door wel te handelen."
Uit onderzoek van de Gezondheidsraad blijkt dat hormoonbehandelingen bij transgenderzorg zorgvuldig worden toegepast, maar dat er mogelijk ook ongewenste effecten zijn. "Op basis van gevoelens kan je een heel ingrijpende stap maken", zegt voormalig NSC-Kamerlid Rosanne Hertzberger.
De hormoonbehandeling met puberteitsremmers wordt zorgvuldig toegepast, is te lezen in een onderzoeksrapport van de Gezondheidsraad. De behandelingen doen wat ze moeten doen en ook de mentale gezondheid lijkt te verbeteren.
Mogelijk zijn er ook ongewenste effecten, maar de raad ziet geen reden om de behandelingen niet aan te bieden. Niets doen zou ook schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de mentale gezondheid. Over spijt na hormoonbehandelingen kan de raad geen uitspraken doen, omdat daar weinig gegevens over zijn.
Bij transgenderzorg wordt het Dutch Protocol in veel landen ingezet. Het bevat drie stappen: psychologische diagnostiek, puberteitsremmers en vervolgens hormoontherapie en eventuele operaties. Het protocol ligt onder vuur en politieke partijen als de SGP en NSC dienden moties in om te onderzoeken wat de mentale en fysieke effecten van hormoonbehandelingen zijn.
In het radioprogramma Dit is de dag (EO) gaan voormalig NSC-Kamerlid Rosanne Hertzberger en Robert Vermeiren, hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie, in gesprek over het onderzoeksrapport van de Gezondheidsraad. Hertzberger diende twee jaar geleden een motie in over de transgenderzorg, waardoor het rapport er kwam. Vermeiren pleitte eerder voor terughoudendheid bij geslachtsveranderende trajecten, toch is hij door het rapport gerustgesteld.
Robert Vermeiren
Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie"Grotendeels wel, maar er is nog werk aan de winkel. Ik ondertekende dat statement destijds, omdat landen niet goed omgingen met het Dutch Protocol. Er moet echt zorgvuldig gewerkt worden. Toch laat dit onderzoek zien dat er goed wordt omschreven en onderzocht: is het wel echt doorleefd? Het protocol, zoals het nu is, doet het goed."
Bij Hertzberger zijn de zorgen nog niet weggenomen. Ze benadrukt dat het een heel ingrijpende stap is.
Rosanne Hertzberger
Voormalig NSC-Kamerlid"De claim is altijd geweest: tijd kopen. Puberteitsremmers vertragen de puberteit en dan zien we later wel verder. Als je die puberteit staakt, is het nog maar de vraag of je nog goed kan beslissen over een keuze. Remmers zijn geen pauzeknop, maar een eerste stap in de medische transitie. Op basis van gevoelens kan je een heel ingrijpende stap maken."
Als je mensen niet laat starten met het traject, kan dat ook voor lijden zorgen. Hoe maak je als zorgverlener de juiste afweging?
"Ik denk dat we terughoudender moeten zijn met puberteitsremmers. We moeten transgenderzorg goed inrichten en beschikbaar maken voor mensen die er duurzaam van overtuigd zijn dat zij een andere genderidentiteit hebben. Uit een documentaire van Zembla bleek dat sommigen spijt hebben. Je moet bedenken dat je dus op basis van gevoelens van een jonge tiener een onomkeerbare beslissing neemt."
Wat doe je met de onzekerheid van jongeren? Hertzberger heeft er wel een antwoord op.
"Als je met zulke grote onzekerheid te maken hebt, maak je liever een fout door niet te handelen dan door wel te handelen."
Vermeiren vindt het belangrijk om zorgvuldig te zijn, maar ziet ook de noodzaak om wel te handelen.
Robert Vermeiren
Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie"Ik denk zeker dat we altijd voorzichtig moeten zijn, met alle vormen van ingrijpen. Maar wij zien ook jongeren die extreme genderdysforie hebben en die daar echt onder lijden. Dan moet je wel stappen zetten."
Sociale media kunnen volgens Vermeiren invloed hebben op hoe een jongere zich voelt, op de identiteit en op gender. Maar dat is niet het hele verhaal.
"Maar dit gaat echt over genderdysforie. Dat was ook al voor sociale media aanwezig. Dus het is iets wat van binnenuit komt."
Of de enorme toename van medische hulp bij genderdysforie door sociale media verklaard kan worden? Dat zou volgens Vermeiren onderzocht moeten worden. Hertzberger ziet daar wel een verband.
Rosanne Hertzberger
Voormalig NSC-Kamerlid"De Gezondsheidsraad zegt dat jongeren door psychosociale analyse die druk van buiten van sociale media heel goed kunnen scheiden van die intern gevoelde genderdysforie. Ik vond dat heel knap, want volgens mij zat het onderwerp gender op een gegeven moment ook in het drinkwater."
Hoe het ook zij: Vermeiren praat met de jongeren en met de ouders. Ook het gebruik van sociale media wordt in kaart gebracht. Vermeiren merkt dat het onderwerp soms heel zwart-wit wordt bekeken.
Robert Vermeiren
Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie"Terwijl ik graag een genuanceerd debat zou willen voeren om te kijken vanuit het perspectief van het kind, de jongere en diens omgeving. Wat is het beste voor hen?"
In Dit is de dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
