Nederland is kampioen deeltijdwerken: ‘We raken onze welvaart kwijt’
Leestijd: 4 minDoor Jessica Rijsdijk
Leestijd: 4 minDoor Jessica Rijsdijk
“Dat Nederland kampioen deeltijdwerken is, heeft gevolgen voor de hele samenleving."
“Ik pleit voor een werkweek van vier dagen van zes uur, in totaal 24 uur. Dat is wat mij betreft de optimale werkweek.”
Bondskanselier Friedrich Merz hamert erop dat Duitsers langer en harder moeten werken. Moeten wij dat voorbeeld volgen?
Onlangs deed de Duitse bondskanselier Friedrich Merz een opmerkelijke uitspraak: hij waarschuwde zijn landgenoten dat ze harder moeten werken. “Als wij deze welvaart willen behouden, dan gaat dat niet met work-life-balance en een vierdaagse werkweek”, stelde hij.
Ook hier is de vierdaagse werkweek populair. Sterker nog: Nederland is Europees kampioen deeltijdwerken. Dat blijkt uit een rapport van ASML-topman Peter Wennink. Volgens hem vormt dat een probleem voor de toekomst. “Als we kijken naar de demografische realiteit, zien we dat we straks meer ouderen hebben en minder mensen die werken”, waarschuwt hij. Om de welvaart te behouden, zal er volgens Wennink meer gewerkt moeten worden.
Journalist Liesbeth Staats, maker van de tv-serie Waarom werken vrouwen niet, vindt dat er in Nederland meer gewerkt moet worden - met name door vrouwen. Volgens haar is dat noodzakelijk om de welvaart op peil te houden:
Liesbeth Staats
Journalist“Dat Nederland kampioen deeltijdwerken is, heeft gevolgen voor de hele samenleving. Zoals Merz zegt: als we onze welvaart willen behouden, zullen we simpelweg meer uren moeten maken.”
Ze vult aan:
“Uit onderzoek van McKinsey & Company blijkt dat wanneer mensen die nu minder dan 25 uur per week werken, meer uren gaan maken, een groot deel van de arbeidskrapte kan worden opgelost. Met name in sectoren als de zorg en het onderwijs waar veel vrouwen werkzaam zijn.”
Louis Goumi is oprichter van Werk24, een organisatie die pleit voor een vierdaagse werkweek. Volgens hem is juist mínder werken de sleutel.
“Ik pleit voor een werkweek van vier dagen van zes uur, in totaal 24 uur. Dat is wat mij betreft de optimale werkweek.”
Meer uren maken is volgens Goumi niet de oplossing voor de huidige problemen op de arbeidsmarkt.
Louis Goumi
Oprichter van Werk24“Meer werken verhoogt de productiviteit niet. De meeste mensen kunnen zich per dag maar drie tot vijf uur echt goed concentreren. Het is dan ook niet vreemd dat de groei van de arbeidsproductiviteit al zo’n veertig jaar stagneert. Vrije tijd is juist een belangrijke motivator om slimmer te werken.”
Dat ziet hij ook terug in de praktijk.
“Bij softwarebedrijf AFAS werken medewerkers vier dagen, maar krijgen ze betaald voor vijf. Wat blijkt: ze krijgen meer gedaan in minder tijd en ervaren juist minder werkdruk. Dat komt onder andere doordat ze beter uitgerust zijn.”
Volgens Goumi denken we ten onrechte dat er een lineair verband bestaat tussen tijd en resultaat.
“We gaan ervan uit dat hoe langer je werkt, hoe meer je presteert. Maar in werkelijkheid kun je in kortere tijd vaak meer bereiken.”
Tot slot benadrukt hij dat een kortere werkweek helpt om werk en privé beter te combineren, in alle fases van het leven.
“Als je jong bent, kun je werk en kinderen combineren. Later werk en mantelzorg. En als je ouder wordt en fysiek of mentaal minder belastbaar bent, maakt een kortere werkweek het mogelijk om het werk vol te houden.”
Over één ding zijn Liesbeth Staats en Louis Goumi het eens: de verdeling van werk tussen mannen en vrouwen is scheef en moet veranderen. Volgens Staats worden vrouwen al vroeg richting deeltijdwerk gestuurd.
Liesbeth Staats
Journalist“Vrouwen zijn van jongs af aan geneigd om parttime te werken, zelfs voordat ze kinderen hebben. Het beeld van een succesvolle vrouw in Nederland is vaak dat zij wel werkt, maar ook sterk is in het onderhouden van sociale contacten en het verlenen van zorg in de persoonlijke kring. Dat culturele beeld weegt zwaar.”
Ze vult aan:
“Onze samenleving is nog steeds niet ingericht op relaties waarin beide partners fulltime werken. Denk aan mantelzorg, of aan praktische zaken zoals het verlengen van je paspoort bij het stadskantoor - dat kan vaak alleen tussen negen en vijf. Eigenlijk zou de hele samenleving flexibeler moeten worden georganiseerd, te beginnen bij voorzieningen zoals kinderopvang, zodat werk en zorg beter te combineren zijn.”
Goumi ziet vooral een structureel probleem in de manier waarop werk is georganiseerd.
Louis Goumi
Oprichter van Werk24“De verdeling is inderdaad scheef. In zogenoemde masculiene sectoren, waar vooral mannen werken, is minder werken vaak geen optie. In feminiene sectoren zoals de zorg en onderwijs worden juist sneller kortere contracten aangeboden. Daarmee wordt als het ware al voorgesorteerd op de zorgrol van vrouwen. Dat wijst op een systemisch probleem in hoe we naar werk kijken. Terwijl in de praktijk veel mannen juist minder uren zouden willen maken en veel vrouwen méér.”
In Dit is de Dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Ambitieloosheid van Nederlanders bedreigt onze economie, zegt deze onderzoeker
