Zijn we straks verplicht om onze ouders in huis te nemen?
Leestijd: 7 minDoor Esther van Adrichem
Leestijd: 7 minDoor Esther van Adrichem
"Anders lopen we tegen een muur aan met z'n allen."
"Samenwonen heeft wederzijdse voordelen."
"Ik vind het een kwestie van elkaar eren. Dat je de gunst kan retourneren."
"De mentale druk die op mij rust, vind ik af en toe onmenselijk."
"Mijn moeder noemt het een geschenk."
"Het is beter als mijn moeder in een omgeving woont waar ze zichzelf kan zijn."
De vergrijzing in Nederland neemt snel toe en de groeiende zorgvraag van ouderen is niet bij te benen. Wie gaat er dan voor al deze senioren zorgen? Minister Conny Helder van Langdurige Zorg (VVD) vindt dat mensen voor elkaar moeten gaan zorgen, door je ouders in huis te nemen bijvoorbeeld.
De ouderenzorg kraakt aan alle kanten. Verpleeghuizen verdwijnen, er is een gierend tekort aan zorgmedewerkers en de vergrijzing neemt heel snel toe. De wachtlijsten voor verpleeghuizen en thuiszorg zijn momenteel zó lang, dat veel mensen nu niet de juiste zorg krijgen. Dat probleem wordt alleen maar groter: in 2050 zijn er bijna drie keer zoveel 80-plussers als nu.
Die situatie dreigt in de toekomst nog veel acuter te worden, legt minister Conny Helder van Langdurige Zorg (VVD) uit in Trouw. Minister Helder vindt dat mensen op het gebied van ouderenzorg minder van de overheid moeten verwachten, maar pleit dat mensen meer voor elkaar moeten gaan zorgen. Denk bijvoorbeeld aan mantelzorgen door je ouders in te huis nemen.
Experts schrikken van die uitspraak. De druk op mantelzorgers is momenteel al ontzettend hoog en gaat zo alleen nog maar hoger worden. Eén op de tien mantelzorgers is nu al overbelast, blijkt uit onderzoek van Dit is de Kwestie (EO).
Een toilet die je helpt om naar de wc te gaan, oogdruppelbrillen, steunkousaantrekkers: nieuwe technologieën zouden ook moeten helpen om ouderenzorg te ondersteunen. Deze technische snufjes staan nog in de kinderschoenen, maar zouden volgens de minster in de toekomst ook een slimme oplossing kunnen zijn.
Nu gaan de meeste ouderen nog naar een verzorgingstehuis, maar over een aantal jaar is dat niet meer zo normaal als dat het nu is. De optie om je ouders in huis te nemen als ze niet meer voor zichzelf kunnen zorgen, is steeds aannemelijker. Maar dat is geen gemakkelijke beslissing.
Minister Conny Helder staat erop dat de zorg anders georganiseerd moet worden. Ze heeft naar eigen zeggen een groot hart voor de zorg en vindt het onverantwoord om nu niets te veranderen. Mensen komen nu al minder snel in een verzorgingshuis terecht omdat de zorg ook thuis geleverd kan worden. Of omdat mensen zelf aangeven dat ze liever in hun eigen omgeving willen wonen, met bijvoorbeeld hun eigen partner. Voor deze mensen komen meer woonmogelijkheden, zoals knarrenhofjes, belooft de minister in Dit is de Dag (EO). Ze zegt ook dat er 65.000 banen in de ouderenzorg bijkomen. Maar ook de eigen omgeving zal meer de handen uit de mouwen moeten gaan steken.
Conny Helder
Minister voor Langdurige Zorg"Het aantal ouderen gaat verdubbelen en de rest groeit onvoldoende mee. Als we de zorg niet anders gaan verdelen, dan gaan we het gewoon niet redden. Dan lopen we met z’n allen tegen een muur aan. En het is niet zo dat we er nu pas aan beginnen. Het gebeurt nu ook al, we doen al dingen anders."
Zijn we het onze ouders verplicht om voor ze te zorgen als ze dat zelf niet meer kunnen? Hoogleraar ethiek Theo Boer vindt van wel. Dat zegt hij in Dit is de Kwestie (EO). Hij is van mening dat het een verplichting is, omdat zij ook voor jou hebben gezorgd.
Theo Boer
Hoogleraar ethiek"Ik vind het een kwestie van elkaar eren. Dat je de gunst kan retourneren."
Een verplichting niet, maar wel een mooi gebaar. Robert Giebels, journalist bij de Volkskrant en ervaringsdeskundige, had wel de mentale ruimte om voor zijn zieke en blinde moeder te zorgen. Na overleg met zijn vrouw, verkocht het gezin hun huis én het huis van zijn moeder, om een nieuw huis te kopen waar ze samen kunnen wonen.
Robert Giebels
Journalist Volkskrant en ervaringsdeskundigeMijn moeder reageerde heel emotioneel: “Ik ben hier zo blij mee, ik had dit nooit durven vragen. (...) Het is een geschenk dat Robert vroeg of ik bij hem kwam wonen. Ik vind het vooral zo leuk om mee te maken hoe hij met zijn kinderen omgaat."
Margreet van der Voort wil niet dat mantelzorgen een verplichting wordt. Zij is al 30 jaar mantelzorger en doet dat met veel liefde, maar ze ervaart ook veel stress en mentale druk. Ze zorgt langdurig voor twee familieleden, waardoor ze moest stoppen met werken, niet op vakantie kan en altijd paraat moet staan. Toen ze de vraag kreeg om óók nog voor haar zieke moeder te zorgen, zei ze nee. Uit liefde, omdat ze vindt dat haar moeder de juiste zorg verdient, en omdat ze het zelf niet meer aankan.
Margreet van der Voort
Ervaringsdeskundige, al 30 jaar mantelzorger"De mentale druk die op mij rust, vind ik af en toe onmenselijk."
Marjan Spelbrink koos voor een andere optie. Zo poppen er ook steeds meer privé-zorginstellingen uit de grond. Een particuliere zorginstelling waar meer persoonlijke aandacht is voor mensen. Daar hangt wel een flink prijskaartje aan.
Marjan Spelbrink
Evaringsdeskundige, haar moeder zit in een luxe verzorgingshuis"Mijn moeder was niet de gemakkelijkste en was heel bepalend. Het is beter als ze in een omgeving woont waar ze zichzelf kan zijn en waar ze goed verzorgt wordt. En wij kunnen nu op onze eigen, ontspannen manier ook van haar genieten."
In tientallen gemeenten is het de afgelopen jaren een stuk makkelijker geworden om samen met familieleden in een huis of op een kavel te gaan wonen. Op dit moment kan je zonder vergunning al een mantelzorgwoning bouwen, zodat een vriend of familielid van dichtbij intensieve zorg kan verlenen. Maar ook een pre-mantelzorgwoning is trek, een woning voor mensen die in de toekomst verwachten dat ze mantelzorg nodig hebben, zo blijkt uit rondgang van de NOS.
Melkveehouder Jan Bronninkreef geeft bij Dit is de Middag (EO) aan dat het op zijn boerderij in Dijkerhoek al "gemeengoed" is om samen met zijn ouders te wonen. Volgens hem profiteren ze daar beide van. "Links wonen mijn ouders, rechts wonen wij. Geeft wederzijds voordeel: zij kunnen zelfstandig wonen met onze hulp dichtbij, en wij hadden met kleine kinderen oppas aan huis." Wel geeft hij aan dat er vooraf goede afspraken gemaakt moeten worden. "Je moet goed van elkaar weten dat je niet zomaar bij elkaar binnenloopt en je overal mee bemoeit."
Naast dat we zelf besluiten waar onze ouderen gaan wonen en wie voor ze gaan zorgen, is het ook belangrijk om goed te luisteren naar de personen zelf. Wat wil de oudere? Gre Kalf (95) vertelt dat ze het liefst zo lang mogelijk zelfstandig blijft wonen en helemaal niet bij haar kinderen wil intrekken. Ze is wat slecht ter been, maar verder kan zij zich heel goed redden. Bij haar kinderen wonen? Geen denken aan: “Bij mijn kinderen wonen is geen optie, daar ben ik heel stellig in. Ik heb teveel negatieve voorbeelden gezien uit verschillende hoeken.”
Ook denkt ze dat haar kinderen het niet willen. “Die werken toch allemaal, dan zit je toch weer alleen.”
Het statement 'Ik heb voor hen gezorgd, nu mogen ze voor mij zorgen' gaat voor haar niet op. “Er zijn ook andere gezinsleden bij betrokken. Die situatie is heel anders. Je bent daardoor toch een inbreuk op zo’n gezin.” Wat ze wel mooi vindt, is een aanleunwoning, maar ook daar zijn er te weinig van.
Hoe denken Nederlanders over het in huis nemen van onze ouders? We vroegen het 1500 Nederlanders, samen met onderzoeksbureau Data IM. Daaruit blijkt vooral dat we wel willen zorgen, maar dat het in huis nemen van je ouders toch wel een grote stap is.
Als het aankomt op de bereidheid om hulpbehoevende ouders in huis te nemen, zijn de cijfers een stuk meer verdeeld. Bijna eenderde van de bevolking (30,7%) ziet dat niet zitten. Bijna 4 op de 10 Nederlanders (39,1%) is wel bereid. En de rest? De overige 36,6% van de Nederlanders wil wel extra betalen voor de zorg van hun ouders om te voorkomen dat pa of ma bij hen in huis komt wonen.
In Dit is de Dag (EO) op NPO Radio 1 ging presentator Tijs van den Brink in gesprek met minister Conny Helder (VVD) van Langdurige Zorg.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
