
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
"God luistert niet naar gebeden van wie oorlog voeren", paus Leo XIV spreekt zich fel uit over de geopolitieke situatie. Maar is dat wel de rol van de paus? Volgens oud-politicus Gert-Jan Segers moet de paus oppassen: "Als je te politiek bent, wordt je geestelijke gezag aangetast."
Paus Leo XIV spreekt zich de laatste weken duidelijker uit over oorlog, vrede en politiek. Aan journalisten liet de paus weten dat de oorlogstaal richting Iran "volstrekt onaanvaardbaar" is. Inwoners van de betrokken landen moeten politici vragen om voor vrede te werken.
Op Palmzondag was de paus ook al kritisch. Zo zei hij onder meer dat God niet luistert naar hen die oorlog voeren. Ook zei hij later dat hij hoopte dat Trump een manier zoekt om het geweld en de bombardementen te verminderen. De paus riep iedereen op om op 11 april met hem mee te bidden bij een gebedswake voor vrede op het Sint-Pietersplein.
De paus wil ook fysiek afstand nemen van de Verenigde Staten. Hij zou gezegd hebben dat hij niet naar het land afreist zolang Trump president is. Dat komt niet uit het niets: eerder sloeg de paus de uitnodiging voor de viering van 250 jaar Verenigde Staten af.
De paus die zich uitspreekt over de geopolitieke situatie: is dat verstandig? Volgens priester Antoine Bodar zijn de tijden veranderd. In Dit is de dag (EO) zegt hij:
Antoine Bodar
Priester"De politiek kaapt steeds meer het christendom. Als de kerk iets afwijst, ligt het voor de hand dat de paus dat ook doet. Oorlog en oproepen tot geweld zijn niet gerechtvaardigd."
Kerkjurist Rik Torfs is het met Bodar eens.
Rik Torfs
Kerkjurist"Deze paus veroordeelt het gebruik van religie als alibi voor een oorlog. Toch doet hij dat op een behoorlijk voorzichtige manier. Hij zegt niet dat de anderen beter zijn. Dat is een typische houding van een paus."
Hoe het dan zit met scheiding van kerk en staat?
Antoine Bodar
Priester"Als wij op grond van het christendom die scheiding van kerk en staat waarderen, maar toch onze eigen stem verheffen als christen, dan is dat natuurlijk volledig gerechtvaardigd. We zijn niet monddood. Oorlog kan nooit leiden tot vrede."
Hoe denkt Torfs daarover?
Rik Torfs
Kerkjurist"Die scheiding betekent dat er geen verstrengeling is van geestelijke en wereldlijke macht. En die is er ook niet door het optreden van de paus."
Ook in Dit is de week (EO) is de rol van de paus onderwerp van discussie. Volgens Anton de Wit, hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, spreekt deze paus zich meer dan ooit uit:
Anton de Wit
Hoofdredacteur Katholiek Nieuwsblad"Hij was heel voorzichtig in het noemen van namen. Nu neemt hij opeens de naam van Trump in de mond en gaat hij man en paard noemen. De ongewone omstandigheden dwingen hem ertoe. Hij laat nu heel duidelijk zijn afkeuring blijken van het beleid dat gevoerd wordt in de naam van God. Deze week gebruikte hij zelfs het woord heiligschennis. De paus zegt: tot hier en niet verder. Hij kiest geen politieke partij, maar kiest wel voor menselijke waardigheid."
Daar is oud-politicus Gert-Jan Segers het niet helemaal mee eens. Volgens hem gaat de paus iets te veel op de stoel van een politicus zitten.
Gert-Jan Segers
Oud-politicus"Je moet als kerkelijk leider terughoudend zijn. Ik snap wel dat hij denkt: nu wordt de naam van God misbruikt voor doelen die heel ver bij God vandaan staan en nu moet ik spreken. Maar hij is geen politicus en geen activist. Als je te politiek bent wordt je geestelijke en morele gezag aangetast."
Journalist Ronit Palache vindt het juist goed dat de paus zich zo uitspreekt.
Ronit Palache
Journalist"Ik zou hem ook niet activistisch noemen. Het is iemand die het woord van God predikt vanuit zijn eigen ideeën en dat graag aan de mensen wil vertellen. De paus heeft wereldwijd miljoenen aanhangers, dus het doet ertoe wat de paus zegt of vindt. Het is niet onverstandig dat hij die macht voor het goede inzet en zijn mond opendoet. Dat zouden meer mensen mogen doen."
In Dit is de week (EO) gaat presentator Margje Fikse samen met oud-politicus Gert-Jan Segers, journalist Ronit Palache en hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad Anton de Wit verder over dit onderwerp in gesprek. Klik hier om de volledige uitzending te bekijken via NPO Start.
Je kan Dit is de week (EO) ook terugluisteren als podcast. Klik hier om de uitzending af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
In Dit is de dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met kerkjurist Rik Torfs en priester Antoine Bodar. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

Kunnen we vrienden zijn met Amerikaanse Trump-stemmers? 'We leven in een andere realiteit'

Paus Franciscus is overleden: 'Extra pijnlijk dat hij nu overlijdt, nu er zoveel gebeurt in de wereld'