Kunnen we vrienden zijn met Amerikaanse Trump-stemmers? 'We leven in een andere realiteit'
Leestijd: 8 minDoor Lydia Kruin-Fris
Leestijd: 8 minDoor Lydia Kruin-Fris
"Trump is geen man van God. Maar als we moeten stemmen, moeten we kiezen tussen de minste van twee kwaden."
"Als je in Nederland bent en nadenkt over Trump-stemmers, denk je: wat een idioten. Maar als je hier bent en je spreekt met hen, dan denk je dat helemaal niet. En ik snap ze ook en ik vind ze redelijk."
"We hadden democraten en republikeinen in onze vriendenkring en familie. We konden overal over praten tot Trump werd verkozen."
Trumps terugkeer in het Witte Huis heeft de verhouding tussen Europa en Amerika op scherp gezet. De relatie is gespannen en wordt gekenmerkt door wantrouwen. Hoe denken christelijke Amerikanen over Trump, en kunnen mensen die verschillend over hem denken vrienden blijven? Presentator Rachel Rosier gaat in 'Dit is de kwestie' naar Amerika en zoekt het uit.
De beslissingen van president Trump zorgen ervoor dat in Nederland en in veel andere Europese landen het gevoel groeit dat de goede band met Amerika er niet langer is. Dat komt vooral doordat Trump vaak onvoorspelbaar overkomt en afspraken ter discussie stelt. In een grote peiling in negen Europese landen zegt 48 procent van de ondervraagden dat ze Trump als een 'vijand van Europa' beschouwen. Ook Trumps uitspraken over de NAVO dragen bij aan die onrust: hij zei eerder dat de VS landen die 'te weinig betalen' mogelijk niet zouden beschermen en dat hij Rusland zelfs zou 'aanmoedigen' om dan te doen wat het wil.
Dat wantrouwen hangt samen met Trumps 'America First'-aanpak: hij neemt besluiten vaak vanuit Amerika’s eigen belang, met weinig overleg met Europa. Een concreet voorbeeld vinden we in de handel: in 2025 kondigde Trump hogere importtarieven aan, waaronder 25 procent op staal en aluminium en later plannen waarbij EU-producten op veel punten richting de 10 tot 20 procent extra heffing gingen (met een tijdelijke pauze op het hogere deel, maar niet op alle tarieven). Een tweede voorbeeld is klimaatbeleid: volgens een rapport van het Amerikaanse Congres zette Trump in 2025 via een presidentieel besluit de stap om de VS opnieuw uit het Klimaatakkoord van Parijs terug te trekken. Dit soort acties maakt de relatie tussen Amerika en Europa concreet lastiger, omdat Europese landen juist rekenen op voorspelbare afspraken over veiligheid, handel en internationale samenwerking.
President Trump heeft meerdere malen laten blijken vraagtekens te zetten bij Amerikaanse garanties aan Europa. Zo dreigde hij Amerikaanse troepen uit Europa terug te trekken. Ook het feit dat hij bereid was direct met Rusland te onderhandelen over vrede, zonder betrokkenheid van Oekraïne of de Europese Unie, was alarmerend. Daar komt bij dat de VS militaire steun aan Oekraïne pauzeerden en Trump Zelensky hard aanpakte tijdens een bezoek aan het Witte Huis.
De NAVO probeert ondertussen de coördinatie van militaire hulp aan Oekraïne meer zelf te regelen dan via de VS alleen. Hiermee wil men de Amerikaanse rol iets minder dominant maken, zodat een grillige president minder schade kan aanrichten. Europese NAVO-landen investeren nu ook versneld in hun legers.
En het gaat maar door. Begin december 2025 pleitte Amerika opnieuw openlijk voor het einde van de Europese Unie. Amerikaanse beleidsmakers verwijten de EU van alles, van het 'onderdrukken van de vrije meningsuiting' tot het heffen van boetes op Amerikaanse techbedrijven zoals X en het schaden van de veiligheid door het toelaten van te veel migranten tot Europa.
Begin 2026 kwam er een nieuwe spanningsbron bij: Trump herhaalde dat de VS Groenland 'moeten' hebben om Russische of Chinese invloed te beperken. De kans bestaat dat Amerika een poging gaat doen om Groenland met militaire druk te verkrijgen.
Naast veiligheid en handel zijn er ook op diplomatiek en ideologisch vlak grote veranderingen zichtbaar in de relatie tussen Amerika onder Trump en Europa. Traditioneel waren de VS en Europa bondgenoten die grotendeels dezelfde waarden uitdroegen en samenwerkten in internationale instituties. Europese landen waren zoals gezegd teleurgesteld dat Trump opnieuw aangaf uit het Klimaatakkoord van Parijs te stappen. En dat is niet het enige waar Trump uitstapte. Denk ook aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en andere VN-organisaties waar Trump eerder de steun namens Amerika voor introk, of het nucleaire akkoord met Iran waar de VS uitstapten. Dit voedt het gevoel dat Amerika onder Trump geen stabiele partner voor Europa is in het aanpakken van wereldwijde vraagstukken.
Bovendien hanteert Trump een heel andere diplomatieke stijl dan president Biden deed. Trump waardeert macht en directheid boven consensus, en zet vaak in op confrontatie. Om het nog maar eens te noemen: hij zaait met zijn uitspraken over Europees beleid ook verdeeldheid binnen de EU. Het feit dat de VS Europa ondermijnen is wellicht de meest fundamentele verandering sinds 1945. Na WOII steunden de VS Europa juist in de opbouw van een verenigd Europa. Nu lijkt Washington daarentegen te mikken op een verdeeld Europa. En waar Europa hamert op democratie, mensenrechten en internationale rechtsorde, geeft Trump de voorkeur aan autoritaire leiders.
Herstel in de relatie tussen Amerika en Europa lijkt op korte termijn onwaarschijnlijk. Zullen de VS zich verder terugplooien of zich zelfs constructiever opstellen? Of kan Europa intussen snel genoeg op eigen benen staan om niet als speelbal in de wereldwijde machtsstrijd te eindigen? De komende jaren zullen uitwijzen of deze uitdagende periode leidt tot een blijvend koele afstand of een enigszins herstelde verstandhouding tussen Europa en Amerika.
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Als jong meisje groeide presentator Rachel Rosier op in een internationale kerk in Amsterdam. Ze keek op tegen de Amerikaanse expats in haar kerk.
Rachel Rosier
EO-presentator"Ze waren sociaal, grappig, rijk, welbespraakt en schaamteloos christelijk."
Inmiddels is het twintig jaar later, en zijn veel van Rachels vrienden en kennissen terug verhuisd naar Amerika. En veel van deze vrienden stemmen op president Trump. Rachel zelf kan zich niet voorstellen dat ze op hem zou kunnen stemmen. Ze bezoekt een vriendin van vroeger die christen én Trump-stemmer is: Kayleigh. Ze woont nu met haar gezin in een typisch Amerikaans huis. Een van de zoons vertelt Rachel dat hij negen jaar oud was toen hij zijn eerste hert schoot. Voor het gezin was dat een groot moment. De man van Kayleigh legt uit waarom hij het belangrijk vindt om een wapen te hebben.
Man van Kayleigh
Man van Kayleigh"Het gaat erom dat we onze familie kunnen beschermen. We kunnen bij een indringer de politie vragen, maar die zou hier niet snel genoeg zijn."
Kayleigh vertelt Rachel dat ze Donald Trump ook geen prettige man vindt, ook al stemt ze wel op hem.
Kayleigh
Vriendin van Rachel"Hij is geen man van God. Maar als we moeten stemmen, moeten we kiezen tussen de minste van twee kwaden. Ik geef de kinderen thuisonderwijs, en Trump wil 5.000 dollar per jaar uitkeren aan mensen die thuisonderwijs geven. Dat is wat ik bedoel. Dat is wat we willen."
Er zitten wel grenzen aan wat Kayleigh van Trump kan accepteren. Ze zou bijvoorbeeld een lijn trekken als hij kinderen of vrouwen verkeerd zou behandelen.
Rachel rijdt met een nieuw inzicht van haar vriendin weg.
Rachel Rosier
EO-presentator"Als je in Nederland bent en nadenkt over Trump-stemmers, denk je: wat een idioten. Maar als je hier bent en je spreekt met hen, dan denk je dat helemaal niet. Dan denk je: ze zijn aardig en warm. Ze voelen als familie. En ik snap ze ook en ik vind ze redelijk."
Hoe is dat als ze in gesprek gaat met een voorgangersechtpaar dat lijnrecht tegenover Trump-stemmers staat? Rachel gaat op bezoek bij het echtpaar Berghoef, Brian en Kristy. Volgens Kristy was de verstandhouding tussen republikeinen en democraten beter vóórdat Trump werd herkozen.
Kristy Berghoef
Voorganger"We hadden democraten en republikeinen in onze vriendenkring en familie. We konden overal over praten tot Trump werd verkozen. Dat is ook het moment dat Fox News echt van de grond kwam. Fox News profiteert ervan om mensen bang te maken."
Terwijl democraten vooral problemen hebben met de persoon Trump en bang zijn voor het beleid dat hij uitvoert, zo stelt het echtpaar, lijken republikeinen vooral alle democraten als vreemd, verschrikkelijk en slecht af te schilderen. Kristy kan niet begrijpen dat er gelovige mensen zijn die het oké vinden wat ICE-agenten onder het beleid van Trump met immigranten doen. Ook Brian heeft daar veel moeite mee.
Brian Berghoef
Voorganger"Het wordt moeilijker om vrienden te zijn met mensen die dingen ondersteunen die tegen onze diepste waarden ingaan. Mensen herhalen de leugens die Trump vertelt op Fox News. We kunnen geen echte gesprekken meer voeren, omdat we niet in dezelfde realiteit leven."
De volgende die Rachel een bezoek brengt, is voorganger Mike van Buren. Hij stemt op Trump.
Mike van Buren
Predikant"Ik geloof dat abortus moord is. Iedere vrouw die in deze tijd ongewenst zwanger wordt, is te dom om te mogen stemmen."
Dat Trump niet bepaald het beste voorheeft met Europa, kan Van Buren absoluut niet onderschrijven. Zijn indruk is dat Trump in de afgelopen tien maanden acht oorlogen heeft gestopt, bijvoorbeeld in Afrika, en zijn best doet op iedere plek waar hij komt, te helpen. Hij gelooft dat Trump op een dag de grootste vredesstichter ter wereld genoemd zal worden.
Tot slot brengt Rachel een bezoek aan het gezin van Mike en Molly, een Amerikaanse familie. Ook dit echtpaar zegt dat het bij het stemmen kiezen was tussen twee kwaden. Trump staat voor veel mensen voor de stem die zegt dat het systeem waarin Amerika zit, kapot is en voor de meeste mensen niet werkt. Dat Trump rammelt aan het systeem, geeft iets van hoop, stellen Mike en Molly.
Het valt Rachel op dat Mike heel stellig is in wat goed en fout is, maar dat hij ook de relatie tijdens een pittig gesprek goed probeert te houden.
Rachel Rosier
EO-presentator"Ik zou met hen wel vrienden kunnen worden. We zouden vechten, maar ook vrienden kunnen zijn."
Rachel is echter nog niet klaar in Amerika. In de volgende aflevering van 'Dit is de kwestie' gaat ze op bezoek bij de dominee van Trump zelf.
In Dit is de kwestie (EO) gaat Rachel Rosier verder over dit onderwerp in gesprek. Bekijk de volledige uitzending hier.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
