Deze dominee preekte over verlies van een kind, de volgende dag verongelukte zijn dochter: 'Ik was God wel even kwijt'
Leestijd: 8 minDoor Nicolette de Boer
Leestijd: 8 minDoor Nicolette de Boer
"Het zal je dochter maar zijn." Dominee Wijnand Zondag, predikant in de Gereformeerde Gemeenten, preekte op een zondagavond over het verlies van een kind. De volgende dag verongelukte zijn dochter Rhodé (14). "Ik geloof dat God erbij was toen de bus kwam."
"Yes, we hebben meewind, dan zijn we zo thuis." Dat waren volgens haar vriendinnen de laatste woorden van Rhodé. "Dat is wel gebeurd, maar het was wel een ander Thuis", vertelt haar vader in de Ongelooflijke Podcast (EO).
Onderweg naar huis sloeg het noodlot toe. Ze fietste over een versmalling van de weg. "Een lijnbus ging daar inhalen en ging over de suggestiestrook", blikt Zondag terug. "Hij raakte met de onderkant van de spiegel het uiterste puntje van haar stuur aan. Het stuur klapte om en zij viel onder de wielen. Ze is gelijk overleden."
Een dag eerder. Het was een beladen zondag voor dominee Zondag, predikant in het zeer behoudende kerkgenootschap Gereformeerde Gemeenten. Hij preekte met een zwaar gemoed. "Ik had een interview gelezen met oud-staatssecretaris Paul Blokhuis, wiens dochter door een plotselinge ziekte snel overleed. Ik had zo met die man te doen en ik kon er niet van slapen: je zal je dochter maar verliezen, zeg."
Hij leidde die dag drie diensten. In de ochtend preekte hij bij een doopdienst over het overlijden van de jongeling van Naïn, beschreven in het Bijbelboek Lukas. Daarna preekte hij in een andere gemeente over het zijn van een goede soldaat van Jezus Christus. “Toen ik dat deed, dacht ik: dit gaat over mij. Volgens mij moet ik een veel zwaardere last gaan dragen.”
"Ik wilde haar nog vragen: Roos, kun je sterven?"
Die avond preekte hij met een zwaar gemoed over de tekst 'Uw wil geschiede' uit de Heidelbergse Catechismus. "Ik had gelezen over twee vaders, die allebei moesten leren om hun kind te verliezen. Ik zei: ‘Zou u het kunnen? Ik kan het niet. De zin 'Uw wil geschiede' terwijl je naast je overleden dochter staat. Gemeente, ik zou het niet kunnen als God me dat niet leert, dan kan ik het echt niet." Die avond ging hij teneergeslagen naar huis.
De volgende ochtend praatte hij nog om half elf met goede vrienden over het onderwerp. Om één uur gebeurde het ongeluk. Die ochtend ervoer hij dat God handelde in zijn leven. "Ik zou een extra training hebben met mijn paard. Mijn coach appte of ik in de avond kon in plaats van twee uur ’s middags. Precies om twee uur stonden de agenten voor de deur. Dat heb ik wel echt gezien als Gods handelen."
Zondag had eerst niet door dat de agenten met zo’n zware boodschap zouden komen. Op het pleintje naast hen werd namelijk weleens gedeald. "Tot ze vroegen of ik de 'vader van' was. Toen wist ik gelijk: het is voorbij. Dat voel je. Ze bleven stilstaan en rustig. Ze zeiden niet eens: 'kom gauw'. Ik dacht: het is te laat."
Die maandagochtend had hij zich nog voorgenomen om met Rhodé, die vaak Roos genoemd werd, mee te fietsen naar school. "En zaterdagavond had ik het gevoel: ik moet haar opzoeken, ik wil haar nog even spreken. Ik had haar willen vragen: Roos, kun jij sterven? Maar ze sliep al. Ik had het al eerder willen vragen. Iedere keer wilde ik vragen: Roos, is het goed met jou? En toen dacht ik: houd toch op, het is goed met haar. Ze had al op jonge leeftijd over Hem getuigd."
Hij weet niet goed waar die behoefte vandaan kwam. Uiteindelijk heeft hij het haar niet meer kunnen vragen. "God heeft het denk ik verhinderd. Misschien was ze er op dat moment helemaal niet zo mee bezig. Want dat is ook niet bepalend. Stel dat ze zei: nee. Dan had ik die troost niet meer gehad de volgende dag. Nu wist ik: het is gewoon goed met haar. Dat vertelde ze al toen ze negen was. Ze had Gods stem gehoord."
"Ik was God wel even kwijt. Ik riep: waar bent U?"
Hij leidde zelf de rouwdienst van Rhodé, die door 30.000 mensen bekeken werd. "Ik dacht: ik kan nog één ding doen voor haar. En voor de duizenden kinderen die straks mee zitten te luisteren. Ik wil die verantwoordelijkheid dragen. Veel kinderen zeiden: als een vader gewoon nog blijft preken, dan is het dus echt. Ook zeggen veel mensen die niet naar de kerk gaan: als hij nu nog steeds trouw blijft aan zijn Zender, dan moet dat toch wel waar zijn."
Is de dominee nooit boos geweest op God? "Ik heb wel geschreeuwd. Niet zozeer: waarom? Job raakte al zijn kinderen kwijt en nergens in de Bijbel lees ik dat God je daarvoor spaart. Je wordt er niet voor beschermd, misschien krijg je zelfs een extra last te dragen."
Dat maakte hij nu persoonlijk mee. "Ik was God wel even kwijt. Twee dagen, misschien wel twee en een halve dag, was ik God helemaal kwijt. Ik riep: 'Waar bent U?' Hij was echt weg en verborg Zijn aangezicht voor me. Ik bleef maar roepen."
Het bleef stil. "Ik zei: Als U het einde van de week niet antwoordt, dan hang ik de harp aan de wilgen en stop ik ermee. Ik moest een antwoord hebben. Hoe kon ik die begrafenis leiden als God me niet zou antwoorden? En Hij deed het. Hij antwoordde me op hele wonderlijke wijze. Haar overlijden was geen straf, maar een vaderlijke kastijding."
Ook verwijst hij naar het overlijden en opwekken van Lazarus, beschreven in het Bijbelboek Johannes. Jezus gaf om Lazarus en was diep bewogen om zijn sterven, ook al zou Hij hem weer opwekken uit de dood. "Dat was voor mij een grote troost. Omdat ik geloofde dat God erbij was toen de bus kwam."
Maar had God het ongeluk van Rhodé niet kunnen voorkomen? Tot op de dag van vandaag is haar ongeluk een grote wond, vertelt Zondag. Hij droeg altijd een witte das. Sinds haar overlijden alleen nog een zwarte das. Iedere dag bidt hij of hij haar weer terug mag zien. "We hadden haar zo nodig en konden niet zonder haar. Zelf was ik ook net tevreden met de weg die ik moest gaan. En dan gebeurt dit."
Enerzijds weet de dominee: God laat zich niet verantwoorden. "Hij is soeverein. Maar als Hij het mij zou vragen, dan zou ik haar meteen terug willen. Want Hij weet ook dat we van haar houden. Maar ik neem het Hem niet kwalijk. Hij is meer dan ik."
"Ik heb de chauffeuse gezegd dat ik het haar wil vergeven, maar ze wilde niet erkennen dat ze fout zat."
Het OM vervolgde de buschauffeur voor een misdrijf, omdat de manier waarop ze Rhodé passeerde niet mocht en moest. "Ik was op dat moment opstandig naar God en het ging niet zo goed thuis en met mezelf. Ik had me voorgenomen: ik ga U niet belijden in de rechtszaal, ik zwijg. Ik ben alleen maar intens verdrietig en zeg niks."
Tot hij buiten een onverwachtse ontmoeting met een andere dominee had. Hij sprak bemoedigende woorden met de strekking: het is goed met je dochter. "Iets van de bitterheid was weg. Ik heb toen toch getuigenis afgelegd en vertelde: ze is naar Huis. Ik heb tegen de chauffeuse gezegd: ik wil het u ook vergeven, maar erken wel dat het fout was. Dat wilde ze niet. Dat vond ik moeilijk."
Hij vertelt hoe Rhodé als jong meisje eens in vervoering raakte door het boek De grote scheiding van C.S. Lewis, waarin mensen vanuit de hel een bezoek brengen aan de hemel, maar daar niet willen zijn. "Ze vond het een schitterend boek. Toen zei ze: 'Als je daar bent, dan wil je toch niet meer terug?' Daar moet ik zo vaak aan denken."
In De Ongelooflijke Podcast (EO) gaat David Boogerd samen met vaste gast theoloog Stefan Paas uitgebreid in gesprek met dominee Zondag. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De Ongelooflijke Podcast (EO) is ook te bekijken via YouTube en NPO Start. Bekijk de volledige uitzending hieronder.
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
