Twee derde van de ouders gps-trackt hun kind: 'De wereld van Jip en Janneke bestaat niet meer'
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
"Beschermen is belangrijk, maar ook het versterken van kinderen."
"In de praktijk is het gewoon een heel praktisch hulpmiddel."
"Zorg in ieder geval dat je afspraken maakt."
Waar is m'n kind? Dat kan je steeds makkelijker checken in de huidige tijd met gps-trackers en online apps. Twee derde van de ouders opent weleens een tracking app. Geeft dat veiligheid of is het een voorbeeld van doorgeschoten controledrang? "Kinderen moeten de buitenwereld ook in hun eentje ingaan", vertelt Freek Zwanenberg, directeur van Bureau jeugd en media.
Gebruik jij een gps-tracker om te zien waar je kind is? Uit onderzoek van RTL blijkt dat twee derde van de ouders dat doet. Waar het voor zekerheid kan zorgen, klinken er ook kritische geluiden. Kinderen zouden niet meer leren om zelfstandig te zijn.
Ouders kijken niet de hele dag mee: ruim zestig procent zegt in het onderzoek er nooit of bijna nooit naar te kijken. Een andere groep kijkt alleen rond etenstijd of onderweg naar school of andere activiteiten.
Het kan volgens mediapedagoog Freek Zwanenberg handig zijn om te weten waar je kroost uithangt, maar het heeft volgens hem ook gevolgen voor de ontwikkeling van een kind. Volgens de mediapedagoog moet de gewoonte worden om alleen in geval van nood de locatie te bekijken. Het zou de autonomie ook bevorderen.
Zeina Bassa, consultant kinderveiligheid bij VeiligheidNL, trackt haar kinderen niet. Zij vindt het belangrijker om je kinderen zelfredzaam te maken.
Zeina Bassa
Consultant kinderveiligheid VeiligheidNL"De vraag is voornamelijk wat je bij opgroeien en opvoeden belangrijk vindt. Beschermen is belangrijk, maar ook het versterken van kinderen. Ze moeten leren omgaan met risico's en je moet ze vaardigheden bijbrengen om zichzelf veilig te houden. Door ze bijvoorbeeld te leren om altijd de weg terug naar huis te kunnen vinden of hoe ze iemand om hulp kunnen vragen als ze de weg kwijt zijn. Die vaardigheden en ervaringen hebben ze nodig voor de rest van hun leven. Naast het oefenen van die vaardigheden, is het belangrijk om het gesprek te voeren."
Het is volgens John van den Oever, oprichter en eigenaar van One2Track, een bedrijf dat horloges ontwikkelt waarmee je onder meer iemand kan tracken, ook nog steeds belangrijk dat kinderen zelfredzaam worden.
John van den Oever
Oprichter en eigenaar One2Track"Maar je ziet wel dat de wereld een iets andere plek is geworden. De wereld van Jip en Janneke bestaat niet meer, dus het is ook niet altijd zo dat kinderen ergens heel makkelijk kunnen aankloppen om de weg te vragen. In de praktijk is het gewoon een heel praktisch hulpmiddel om kinderen net iets makkelijker vrij te laten."
Hij legt uit dat zo'n smartwatch vooral gedragen wordt door kinderen van 6 tot 9, een leeftijd waarop je je kind nog geen telefoon wil geven. Ouders gebruiken het dan niet per se als GPS-tracker, maar meer als een praktisch hulpmiddel.
"Er wordt teveel gefocust op het gps-tracken. Maar het is ook een communicatiemiddel. Er zit een mobiele telefoon in waardoor je ermee kan videobellen of chatten. Ik zie veel ouders die zeggen: 'Ik wil mijn kind van 6 zelfstandig naar de speeltuin laten gaan, maar áls er iets is, moet mijn kind mij toch kunnen bereiken.'"
Freek Zwanenberg, directeur van Bureau Jeugd & Media, is ook een voorstander van de smartwatch, die juist voor meer vrijheid van kinderen kan zorgen. Maar gebruik het tracken niet te vaak, is zijn advies:
Freek Zwanenberg
Directeur Bureau jeugd en media"Waar wij voor waarschuwen is dat ouders de hele tijd gaan zitten checken. Waardoor ouders en kinderen eraan gewend raken dat ze altijd weten waar de kinderen zijn. Dat zie ik als obstakel voor zelfredzaamheid. Dan ontneem je die kinderen hun autonomie, de ruimte om dingen stiekem te kunnen doen of om zelf problemen op te lossen."
Dat ouders hun kind niet te vaak moeten checken, is volgens Zwanenberg in de praktijk best een uitdaging. Toch raadt hij aan om terughoudend te zijn en samen met je kind duidelijke afspraken te maken over wanneer je de locatie bekijkt.
"Kinderen moeten de buitenwereld ook in hun eentje ingaan en zie zo'n smartwatch meer als noodoplossing. Zorg ervoor dat je afspreekt met je kind dat je alleen checkt als hij of zij niet thuiskomt, of alleen op een bepaald moment. Zodat het kind weet dat die ook eigen ervaringen mag opdoen."
John van den Oever is het daar niet mee eens. Hij ziet juist ouders die heel goed weten hoe ze ermee om moeten gaan.
John van den Oever
Oprichter en eigenaar One2Track"We moeten er ook op vertrouwen dat ouders juist heel goed weten wat hun kind van 6 of 7 nodig heeft. Laat die smartwatch vooral een handig hulpmiddel zijn als een kind in een vervelende situatie is beland en even papa of mama nodig heeft."
Bassa begrijpt ook wel dat ouders hun kind willen beschermen, maar daar is echt meer dan een smartwatch voor nodig.
Zeina Bassa
Consultant kinderveiligheid VeiligheidNL"Maar het is ook goed om te weten wat je verstaat onder veilig opgroeien. Dat is niet alleen je kind volgen, daar red je je kind niet mee. Praat met je kind over veiligheid en laat hem of haar oefenen met dingen zelfstandig te doen. Begin bijvoorbeeld met alleen een ijsje laten halen of naar de speeltuin gaan en bouw zelfredzaamheid en vertrouwen op. Die oefeningen en ervaringen zijn heel waardevol."
Van den Oever valt het echt mee hoe vaak ouders die apps checken. Dat kan hij zien in de statistieken van de smartwatches die hij verkoopt. Volgens hem checken ze vooral of hun kind ergens veilig is aangekomen.
John van den Oever
"Ik zie vooral pieken rond schooltijden, dus rond half 9 's morgens en 3 uur 's middags, omdat ouders willen weten of hun kind veilig op school of thuis is aangekomen. Wij zien het echt meer als hulpmiddel voor ouderlijk toezicht en geloven ook dat je juist goede afspraken moet maken met je kind."
Wat hij wel wil aanstippen, is dat ouders soms gemakzuchtiger worden. Ze laten bijvoorbeeld hun kind sneller alleen naar school fietsen, omdat ze via die smartwatch hun kind kunnen volgen. Dan hoeven ze zelf niet meer mee te fietsen. Maar dat is zeker niet de bedoeling:
John van den Oever
Oprichter en eigenaar One2Track"Ik ben bang dat dat inderdaad wel gebeurt. Het is natuurlijk een hulpmiddel voor ouderlijk toezicht, maar het mag nooit dat ouders er voor 200 procent op gaan vertrouwen. Het moet geen gemaksmiddel worden."
Aan de ene kant makkelijker, aan de andere kant worden ouders ook wat bezorgder, volgens de directeur. Het laat volgens Zwanenberg zien dat een nieuwe technologie complex is.
Freek Zwanenberg
Directeur Bureau jeugd en media"Er is vaak iets van winst, in dat geval veiligheid. Er dreigt ook iets te verliezen, in dit geval de autonomie van een kind. Het gesprek over wat het ons brengt en wat de risico's zijn is belangrijk. Blijf ouders bewust maken dat je het niet zomaar inzet. Jouw gevoel van veiligheid bevordert niet per se het welzijn of de autonomie van het kind."
In Dit is de dag (EO) gaat Hans van der Steeg verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
