Moet Nederland schulden elke zeven jaar kwijtschelden, zoals in het Sabbatsjaar?
Leestijd: 5 minDoor Joanne Westeneng
Leestijd: 5 minDoor Joanne Westeneng
Stel je voor: een wereld waarin problematische schulden verdwijnen na een vastgestelde periode van zes jaar, net als het Sabbatsjaar in de Bijbel. Geen eindeloze afbetalingen, geen incassobureaus die jarenlang achter je aan zitten. Maar hoe realistisch is dat? En wat zijn de gevolgen ervan?
De schulden zijn wereldwijd groter zijn dan ooit in de geschiedenis. Ook is in Nederland het aantal huishoudens met problematische schulden de afgelopen jaren fors toegenomen. In ons land heeft zelfs één op de elf huishoudens problematische schulden. Zo noemen we een schuld die naar verwachting niet binnen drie jaar terug te betalen is. Ongeveer 730.000 huishoudens hebben daar dus mee te maken.
Het gevolg hiervan is dat mensen vaak jarenlang worstelen om rond te komen. Dat zorgt voor een hoop stress. Sparen is vrijwel onmogelijk als je iedere maand de eindjes aan elkaar moet knopen. Een kleine financiële tegenvaller kan al voldoende zijn om verder in de problemen te raken. Dit vergroot het risico dat mensen met schulden van de ene financiële schuld in de andere terechtkomen.
Hoe komen we uit deze spiraal van geldschulden? Volgens Schuurman zit de wereld vast in een "schuldeneconomie". Dat vertelt hij in Geld of je Leven (EO):
Martin Schuurman
Ondernemer"Het geld dat we nodig hebben in de economie wordt gecreëerd door schulden uit te geven. Dit werkt zolang de economie groeit. Maar om die schulden terug te betalen, moeten we blijven groeien. We zitten gevangen in een spiraal.”
En steeds meer Nederlanders komen door hun schulden verder in de problemen. Dat zorgt voor een hoop stress.
"Veel van die schulden worden uiteindelijk kwijtgescholden, maar wel pas nadat mensen jarenlang in diepe ellende hebben gezeten. Ik noem dat schuldslavernij: mensen werken niet om hun leven op te bouwen, maar om hun schulden af te lossen."
Wat moeten we hiermee? Schuurman vindt een oplossing in de Bijbel. Daar wordt in het Oude Testament gesproken over de wetten van het Sabbatsjaar. Het werd duizenden jaren geleden toegepast door het volk Israël.
"Elke zes jaar bouw je je schulden af naar nul. In het zevende jaar heb je een soort schuldenvakantie: geen rente, geen aflossingen en geen nieuwe schulden. Daarna begint een nieuwe cyclus."
Is dat anno 2025 wel haalbaar? Zitten we niet teveel vast in dat systeem van "schuldenslavernij"? En hoe moet het met grote leningen zoals hypotheken?
"Dit systeem is bedoeld voor consumptieve leningen, zoals voor meubels of vakanties. Hypotheken en investeringen in bedrijven blijven wat mij betreft buiten beschouwing. (...) Bovendien zullen incassobureaus in het laatste jaar voor het Sabbatsjaar extra hard werken om zoveel mogelijk te incasseren. Zo houdt het zichzelf in evenwicht."
Het klinkt misschien als een mooi idee, maar critici waarschuwen voor onbedoelde bijwerkingen. Zij voorzien dat mensen in het jaar vòòr het Sabbatsjaar juist extra gaan lenen omdat ze toch weten dat hun schulden worden kwijtgescholden.
"Dat zou kunnen, maar uiteindelijk creëert dit systeem stabiliteit. Wat echt wordt kwijtgescholden zijn alleen betalingsachterstanden, geen openstaande leningen. (...) De meeste mensen hebben meer schulden dan vermogen, maar bij een kleine groep Nederlanders is dat niet zo. De rijken innen via de rente geld van de armen. (...) Na een Sabbatsjaar begint iedereen op nul. Zelfs schuldeisers worden er beter van, omdat ze meer prikkels hebben om sneller te incasseren."
In Geld of je Leven (EO) gaat Hans van der Steeg verder over dit onderwerp in gesprek met ondernemer Martin Schuurman. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Waarom we een verkeerd beeld hebben van armoede: 'Arme kinderen zijn zielig, maar arme ouders zijn dom'
Incassobureaus verdienen veel geld aan jouw schulden: is dat eerlijk?
Wat als de gemeente al je schulden kwijtscheldt? 'Het is eigenlijk onvoorstelbaar'
