Wie bepaalt welke partijen aan het SBS6-debat meedoen? 'Yeşilgöz mag SBS op haar blote knieën danken'
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
"Er zijn altijd lijsttrekkers boos. Omdat je het verkeerde moment hebt gekozen, of de verkeerde formule."
"Als VVD, D66 en JA21 gelijk staan, nodig je ze óf alle drie uit, óf alle drie niet. Maarja, televisiemakers denken in formats."
Ga jij kijken, donderdagavond? Het Debat van Nederland op SBS6 belooft weer een van de spannendste tv-momenten van de campagne te worden. Maar nog vóór het eerste debatwoord is gesproken, is er al iets interessants aan de hand: wie er wél en níet meedoet, is weken geleden al bepaald. En dat roept de vraag op: hoe eerlijk is dat eigenlijk?
Het Debat van Nederland wordt één van de grootste verkiezingsdebatten van deze campagne. Onder meer omdat Geert Wilders (PVV) als leider van de grootste partij hier wél aan meedoet. Hij gaat in discussie met Henri Bontenbal (CDA), Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) en Dilan Yeşilgöz (VVD).
Die selectie is gebaseerd op de peilingen van 9 oktober, een meetmoment dat SBS6 al weken geleden vastlegde. Toen behoorde de VVD nét tot de grootste vier partijen, vlak boven D66 en JA21. Inmiddels zijn de cijfers iets verschoven, maar de keuze blijft staan: wie toen in de top vier stond, mag meedoen.
Dat is logisch voor een televisiezender die weken van tevoren moet plannen. Maar politiek gezien kan het grote gevolgen hebben. Want deelname aan een tv-debat levert zichtbaarheid op, en zichtbaarheid betekent invloed. Terwijl miljoenen kijkers donderdagavond inschakelen, blijven andere lijsttrekkers letterlijk buiten beeld.
Een vast meetmoment voor de selectie van de debatdeelnemers: het lijkt een detail, maar in campagnetijd kan zo’n keuze grote gevolgen hebben. Want wie op televisie verschijnt, krijgt gratis zendtijd, kan miljoenen kiezers bereiken én wordt automatisch gezien als serieuze kandidaat.
Volgens voormalig VVD-campagnestrateeg Raymond Mens heeft zo’n vroeg meetmoment invloed op het beeld van de kiezer. Nu VVD, JA21 en D66 in de peilingen nagenoeg gelijkstaan, zou SBS deze partijen óf alle drie moeten uitnodigen, óf alle drie niet, zegt hij in de politiek podcast De Spindoctors (EO). Al ziet hij ook de praktische keuzes die programmamakers moeten maken.
Raymond Mens
Voormalig VVD-campagnestrateeg"Als je echt een debat tussen de premierskandidaten wilt, dan doe je een debat met drie mensen. Maarja, televisiemakers denken in formats, dus die willen er vier. Dat begrijp ik ook: ze moeten het ook voorbereiden. Er zitten nou eenmaal filmpjes in, dus je wilt vooraf weten wie er komen. Maar ik denk dat Yeşilgöz RTL en SBS op de blote knietjes mag danken dat zij er wel staat en Joost Eerdmans niet."
Volgens oud-PvdA-adviseur Julia Wouters is er juist een behoefte aan duidelijkheid. Ze zegt dat het onvermijdelijk is dat zenders één meetmoment vastleggen.
Julia Wouters
Oud-PvdA-adviseur"Als we iets becijferen, kiezen we ook een moment waarop we gaan meten. Volgende week kan alles anders zijn, vorige week was het waarschijnlijk anders. Je moet gewoon af en toe de cijfers stilzetten."
Tegelijkertijd weet ze dat die keuze altijd gevoelig ligt.
"Er zijn altijd lijsttrekkers boos. Omdat je het verkeerde moment hebt gekozen, of de verkeerde formule. Maar als je vooraf duidelijke spelregels afspreekt, weet iedereen waar hij aan toe is."
Volgens Raymond Mens zijn ze de programmamakers er niet rouwig om dat de VVD nét bij de top-vier hoorde op het meetmoment.
Raymond Mens
Voormalig VVD-campagnestrateeg"Ik kan me voorstellen dat SBS en VVD ook denken: als de VVD toch binnen de boot valt, is dat wel fijn. Die partij is al ruim twaalf jaar aan de macht, dus die willen we er graag bij hebben."
Benieuwd naar het hele gesprek? Luister hier naar De Spindoctors (EO) waarin presentator Guido van Dijk in gesprek gaat met Raymond Mens (voormalig VVD-campagnestrateeg) en Julia Wouters (oud-PvdA-adviseur). Tussen minuut 22.32 en minuut 25.30 gaat het gesprek over het SBS6-debat. Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Of bekijk de aflevering op YouTube:
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Nederland hoest en proest: waarom hebben politici nooit griep tijdens de campagne?
Volt weigert debat met Forum voor Democratie: hebben ze gelijk?
