Inloggen bij

Praat je mee? Als je bent ingelogd, kun je reacties plaatsen en gesprekken volgen.

Door in te loggen bevestig je dat je de Algemene Voorwaarden en Privacyverklaring van de EO hebt gelezen en begrepen.

Hulp nodig?

Check de veelgestelde vragen.

Onze reacties


Heb jij schulden?

Klik hieronder om je antwoord te geven

Hoeveel procent van de Nederlanders staat maandelijks of altijd rood?

Klik hieronder om je antwoord te geven

Is het kwijtschelden van schulden dé oplossing voor Nederlanders met geldproblemen?

Een last van je schouders

Wat als de gemeente al je schulden kwijtscheldt? 'Het is eigenlijk on­voor­stel­baar'

Geschreven door Mariska van der Veen

25 april 2024 · 15:00

Update: 25 april 2024 · 16:03

Schulden.
© ANP

In gesprek met

Foto van "Mensen hebben negatieve ervaringen, niet iedereen zal de gemeente meteen geloven."
Jaouad NajihJongerenwerker
"Mensen hebben negatieve ervaringen, niet iedereen zal de gemeente meteen geloven."
Foto van "We kiezen er als gemeente voor de negatieve spiraal te doorbreken en we beginnen bij de schulden."
Mark LauriksWethouder Arnhem
"We kiezen er als gemeente voor de negatieve spiraal te doorbreken en we beginnen bij de schulden."
Foto van "Als je structureel te weinig geld hebt, dan is het kwijtschelden van schulden niet de oplossing."
Rosanne OomkensOnderzoeker Schulden en Incasso
"Als je structureel te weinig geld hebt, dan is het kwijtschelden van schulden niet de oplossing."

In het kort

Als je schulden hebt, maak je je vast weleens zorgen over hoe je die moet betalen. In Arnhem hoeven vijftig gezinnen zich daar niet meer druk over te maken. Hun schulden worden kwijtgescholden door de gemeente. Is dit de oplossing voor mensen met geldproblemen?

Wat denk jij?

Heb jij schulden?

Klik hieronder om je antwoord te geven

Dit is de situatie

Arnhem betaalt schulden van armste bewoners

Al je schulden worden kwijtgescholden. Deze boodschap kregen vijftig Arnhemse gezinnen met langdurige schulden. De gemeente Arnhem wil met deze actie de groeiende schuldenproblematiek aanpakken.

De gezinnen wonen allemaal in Immerloo. De armste wijk van Arnhem, maar ook de armste wijk van Nederland. De gemeente wil onderzoeken of andere problemen beter kunnen worden aangepakt als de schulden zijn opgelost. In gezinnen met schulden spelen namelijk vaak ook andere problemen. Denk aan verwaarlozing, werkloosheid, huiselijk geweld en verslaving.

Hoe werkt het experiment precies?
De gemeente koopt alle schulden van een gezin op. Dat gezin is dan in een keer van alle schulden af. Na het oplossen van de schulden kan een gezin twee jaar intensieve begeleiding krijgen van de gemeente om andere problemen aan te pakken. Voor het oplossen van die problemen moeten ze zelf een plan maken. 

Het geld voor het aflossen van de schulden komt uit een fonds met geld van de gemeente Arnhem, Rijksoverheid en lokale Arnhemse fondsen. En grote schuldeisers, zoals energiebedrijven en zorgverzekeraars, schelden ook een deel van de schulden kwijt.

Het experiment wordt op de voet gevolgd door onderzoekers van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen. Na twee jaar wordt het experiment door de gemeente Arnhem geëvalueerd.

Veel Nederlanders hebben schulden

Het hebben van problematische schulden is niet alleen een Arnhems, maar ook een landelijk probleem. 8,8% van de Nederlandse huishoudens kampt met langdurige schulden, dat zijn zo'n 726.000 huishoudens. Minder dan 2,5% van die huishoudens zoekt hulp en start met een schuldhulptraject.

Wat denk jij?

Hoeveel procent van de Nederlanders staat maandelijks of altijd rood?

Klik hieronder om je antwoord te geven

Het goede antwoord vind je onderaan dit artikel.

Dit is de discussie

Is kwijtschelden van schulden de oplossing voor problemen?

Arnhem wil met het kwijtschelden van schulden de problematiek in de stad aanpakken. Is dit inderdaad de oplossing voor mensen met geldproblemen? De Arnhemse wethouder Mark Lauriks heeft veel vertrouwen in de nieuwe aanpak, zegt hij in Op1 (EO).

Mark Lauriks (wethouder Arnhem)
© Op1 (EO)

Mark Lauriks

Wethouder Bestaanszekerheid en Leefbare Wijken

"Schulden zijn echt een nationaal probleem. Het maakt in gezinnen het dagelijks leven helemaal kapot en het kost ons als maatschappij heel veel geld. Wat we gaan doen is anders dan eerder gedaan is. We kijken niet hoe mensen aan die schulden komen. Mensen die in enorme geldproblemen zitten maken ook niet per se verstandige beslissingen meer. En we weten ook dat schulden oplossen ervoor kan zorgen dat het allemaal makkelijker gaat. Maar we hebben dat eigenlijk niet in de praktijk geprobeerd. Dat gaan we in Immerloo wel doen."

Arnhem pakt dus de schuldenproblematiek lokaal aan, maar ook nationaal moet er actie ondernomen worden, vindt Lauriks.

"Het minimumloon en bijstandsuitkeringen zijn te laag en van je AOW kan je niet rondkomen. Daar moet echt iets veranderen. De Commissie sociaal minimum adviseert dat ook. Dus ik hoop dat het kabinet dat ook gaat doen. Tegelijkertijd, je moet ergens beginnen. We kiezen er nu voor die negatieve spiraal ergens te doorbreken en we beginnen bij de schulden. Wij denken dat dat helpt en we gaan het experiment graag aan. Maar uiteindelijk moet het leiden tot een nationaal gesprek over hoe we omgaan met schulden."

De aanpak van de gemeente Arnhem vindt onderzoeker Rosanne Oomkens heel moedig. Ook zij wijst er op dat schulden een landelijk probleem zijn.

Rosanne Oomkens (Onderzoeker Schulden en Incasso)
© Op1 (EO)

Rosanne Oomkens

Onderzoeker Schulden en Incasso

"Ik denk dat dit experiment ons hele waardevolle lessen kan leren voor de toekomst. We weten nu nog niet wat er gebeurt op het moment dat je in één keer alle schulden kwijtscheldt. Ik ben enorm benieuwd naar wat er gaat gebeuren op alle andere levensdomeinen. Dus op het gebied van gezondheid, werk en opvoeding. Dat is vaak heel nauw met elkaar verweven. We zeggen altijd: schulden komen nooit alleen."

Oomkens vraagt zich wel af of het kwijtschelden van schulden uiteindelijk dé oplossing is om Nederlanders met grote betaalachterstanden te helpen.

"De problematiek is complex. De oorzaken van de problemen liggen vaak op een ander punt. Schuldhulpverlening is in feite het achteraf repareren van iets wat aan aan de voorkant verkeerd is gegaan. Er is een hele grote groep die van een heel laag inkomen moet rondkomen. Op het moment dat je structureel te weinig geld hebt om rond te komen, dan is dit niet de oplossing. Ook de stijging van incassokosten is bijvoorbeeld een belangrijke oorzaak van schuldenproblematiek in ons land. Dus het is én-én."
"De grootste impact kun je verwachten op die plek waar de schuldenproblematiek het oplossen van de problemen op de andere levensdomeinen in de weg staat. Maar het is een utopie om te denken dat we dat vooraf kunnen inkaderen. Het echte leven is geen laboratorium."

Dit is zijn verhaal

'Mensen hebben negatieve ervaringen en zullen het niet direct geloven'

Jaouad Najih (jongerenwerker)

Jongerenwerker Jaouad Najih groeide op in Immerloo. Hij was veel buiten en voetbalde op de pleintjes in de wijk. Nu helpt hij jongeren met schulden en gezinnen die het slachtoffer zijn van de toeslagenaffaire. Hoewel in Immerloo veel armoede is, is het gekke volgens Jaouad dat het niet heel zichtbaar is: "Je komt het op straat heel weinig tegen."

Eén voetbal

Mensen schamen zich voor hun armoede en voor hun schulden, zegt Jaouad. Als kind had hij het niet echt door dat vriendjes weinig geld hadden thuis. Nu hij professional is kijkt hij anders terug op die tijd. Sommige vriendjes hadden hele oude voetbalschoenen. En ook al waren ze met een groep, er was altijd maar één bal.

Mensen met openstaande rekeningen linken alles aan geld, zegt Jaouad. Ze vragen zich bij alles af: hoeveel kost het? Schulden hebben dus een enorme impact op mensen: "Je bent 24/7 alleen maar met je schulden bezig."

Argwaan

Jaouad denkt niet dat alle wijkbewoners direct hun deur wijd opengooien als de gemeente aanbelt. Het zijn volgens hem mensen die vaak hebben meegemaakt dat beloftes niet zijn nagekomen. Of die hele negatieve ervaringen hebben met de overheid. "Niet iedereen zal dit meteen geloven."

Maar als de schulden van deze mensen echt opgelost worden, dan is dat volgens Jaouad geweldig. "Dat zorgt ervoor dat ze in één keer verder kunnen kijken, dat is eigenlijk onvoorstelbaar."

Wat denk jij?

Is het kwijtschelden van schulden dé oplossing voor Nederlanders met geldproblemen?

Heb je zelf schulden en zoek je hulp? Neem dan contact op met je gemeente. Meer informatie vind je hier.

Meer weten?

Kijk naar Op1

Meer weten over dit onderwerp? Kijk naar Op1 (EO), dat kan hier of via NPO Start.

Meer lezen?

Dit schreven we eerder

Antwoord op de kennisvraag: 14% van de Nederlanders staat maandelijks of altijd rood.