
Leestijd: 5 minDoor Nicolette de Boer
Iris van Meer en haar man hun geven hun kinderen thuisonderwijs. Dit doen ze vanwege hun levensovertuiging. Ze ziet zichzelf niet zozeer als juf. 'Er zit voor mij geen duidelijk onderscheid tussen opvoeden en onderwijs.'
Steeds meer ouders kiezen voor thuisonderwijs. Binnen de Leerplichtwet kan een beroep worden gedaan op een vrijstelling vanwege geloofs- of levensovertuiging. Op dit moment hebben ruim 2500 kinderen in Nederland zo'n vrijstelling.
Eén van die ouders is Iris van Meer. Ze geeft drie van haar vier kinderen thuisonderwijs en voor haar jongste wil ze straks ook een beroep op vrijstelling doen als deze vijf wordt. "Er zitten een heleboel voordelen aan thuisonderwijs", vertelde Iris eerder in Dit is de kwestie (EO). "Eén van de dingen die ik prettig vind, is dat de kinderen veel meer tijd hebben om te spelen. Om kind te zijn en buiten te zijn. En minder tijd kwijt zijn aan het wachten op andere kinderen of wachten op instructie of hulp. Ik vind het fijn dat ze meer hun eigen interesses kunnen volgen."
Ze ziet zichzelf niet zozeer als juf: "Er zit voor mij geen duidelijk onderscheid tussen opvoeden en onderwijs. We gaan al met de kinderen naar musea sinds ze als baby in de draagzak zaten. We maken daar een leuk uitje van."
Er zijn verschillende vormen van thuisonderwijs, vertelt Iris. "Bij unschooling volg je helemaal het kind. Je hebt ook een heel schoolse variant, waarbij je alle boeken bestelt en dat allemaal doorwerkt."
Haar vorm van thuisonderwijs zit er tussenin: "We willen dat er elke dag lezen, schrijven en rekenen is. Dat heb je later in het leven gewoon nodig. Voor de andere vakken zoals aardrijskunde, biologie en geschiedenis geloven we dat ze dat ook kunnen leren door bijvoorbeeld veel voor te lezen, naar een museum te gaan en documentaires te kijken."
Ze maakt zich geen zorgen of haar kinderen wel genoeg sociale vaardigheden opdoen. “Tot zijn vierde leert een kind ook veel sociale vaardigheden, dus hij kan dat ook goed zonder school. En de situatie waarbij je zes uur per dag met dertig leeftijdsgenoten uit hetzelfde postcodegebied doorbrengt, komt daarna nooit meer voor. Dus op welke sociale situatie bereid je op het leven voor?"
Iris van Meer
Geeft kinderen thuisonderwijs vanwege levensovertuiging"Ik vind dat het niet uit zou moeten maken wat mijn levensovertuiging is."
Door een recente uitspraak van de Hoge Raad is het de vraag of Iris haar kinderen nog thuisonderwijs mag blijven geven. De hoogste rechtbank oordeelde namelijk dat een vrijstelling geloofs- of levensovertuiging alleen nog terecht is als er geen openbare basisschool in de buurt is die objectief, kritisch en pluralistisch onderwijs biedt over godsdienst, levensbeschouwing en maatschappij. Dit betekent in de praktijk dat ouders die een vrijstelling aanvragen vaker afgewezen zullen worden, omdat hun kinderen op een openbare school terechtkunnen.
Iris heeft op dat vlak geen vertrouwen in een openbare school, reageert ze in de uitzending van Dit is de dag (EO). "Vraag een openbare school of ze ook Divali (belangrijk feest in het hindoeïsme, red.) en het Offerfeest vieren, of alleen Pasen en Kerst. Als je het hebt over verscheidenheid in onderwijs: er zijn 4000 verschillende religies. Zelfs als je de feestdagen wil vieren van de 10 meest voorkomende religies, gaat dat niet binnen een openbare school."
Ook stelt ze dat er veel te weinig aandacht voor levensbeschouwing is op de Pabo, de opleiding voor basisschooldocent. "Het is een onmogelijke taak voor een basisschooldocent op een openbare school om pluralistisch, objectief en kritisch om te gaan met levensbeschouwing. Daarom hebben we ook christelijke en islamitische scholen."
Liever ziet ze juist dat er toezicht op thuisonderwijs komt, wat nu niet het geval is omdat het niet in de wet is opgenomen. Daardoor zijn kinderen ook niet in beeld bij gemeentes. "Ik denk dat het belangrijk is om het recht op onderwijs te borgen voor kinderen en dat ouders daarin ondersteund worden."
Het aantal vrijstellingen vanwege levens- of geloofsovertuiging is de afgelopen jaren flink toegenomen. Daarbij zijn ouders niet verplicht om aan te geven wat precies hun overtuiging is. Gemeentes en leerplichtambtenaren maken zich hier zorgen over. Daarbij vermoedt de beroepsvereniging van leerplichtambtenaren dat ouders zo’n vrijstelling aanvragen omdat ze graag zelf thuisonderwijs willen geven, terwijl het niet zoveel te maken heeft met religie of levensopvattingen.
Ook Iris wil liever niet delen wat haar levensovertuiging precies is. Wel geeft ze aan dat het van religieuze aard is. "Ik vind dat het niet uit zou moeten maken wat mijn levensovertuiging is", vertelt ze. "Als ik christelijk of islamitisch zou zijn en er was geen christelijke of islamitische school in de buurt, zouden mensen de vrijstelling heel normaal vinden. Ik zou het discriminatie op basis van levensovertuiging vinden als het voor anderen uitmaakt namens welke overtuiging ik mij wel of niet beroep op vrijstelling."
Iris van Meer vertelde eerder in de aflevering van Dit is de kwestie (EO) over haar keuze voor thuisonderwijs:
Onlangs reageerde Iris van Meer in Dit is de dag (EO) op de uitspraak van de Hoge Raad. Ook te gast was Corien van Starkenburg, bestuurder van Ingrado, de organisatie van leerplichtambtenaren.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

Haagse kinderen die thuisonderwijs krijgen vanwege geloof, moeten toch naar school: 'Ze zijn nu buiten beeld'

Mogen kinderen straks vanwege geloof geen thuisonderwijs meer krijgen? 'Zet het juist in de wet'

Chris laat haar zoon thuisonderwijs volgen: ‘Ik laat mijn kind niet langer kapotmaken door school’

Meer ouders geloven niet in regulier onderwijs - wat is er aan de hand?