Saman Amini raakte bevriend met anti-azc-demonstrant Jim: 'Ik voel zijn pijn om je thuis te verliezen'
Leestijd: 5 minDoor Nicolette de Boer
Leestijd: 5 minDoor Nicolette de Boer
Comedian Saman Amini raakte bevriend met de anti-azc-demonstrant Jim, één van de relschoppers op het Malieveld bij een asielprotest. En dat terwijl hij zelf weet hoe het is om asielzoeker te zijn: "Eigen volk eerst is een heel menselijk gevoel."
Een asielprotest op het Malieveld liep vorig jaar volledig uit de hand met rellen. Zo werd er met bakstenen gegooid naar politiebusjes en het D66-partijkantoor in brand gestoken. Het is te makkelijk om dit af te doen als fascisme, vindt Saman Amini. "Het is een vorm van rouwen dat hun thuis doodgaat", zegt hij in Dit is de week (EO). Tegelijk keurt hij het geweld af en wijst hij erop dat de wet voor iedereen geldt.
Het gaat volgens Amini, die zelf op zijn elfde van Iran naar Nederland vluchtte, over onthechting: "Dat raakt mij diep omdat ik mijn thuis ben kwijtgeraakt. Ik zie hoe verschrikkelijk het moet zijn als je het gevoel hebt dat je geen enkele zeggenschap hebt in dingen die veranderen. Die pijn voel ik heel erg en neem ik serieus."
Eigen volk eerst: dat is volgens Amini een heel menselijk gevoel. "Toen er drie miljoen Afghaanse vluchtelingen in Iran waren, zei mijn moeder op een gegeven moment: 'Waarom geven we hulp aan die Afghanen? Mijn zus heeft niks te eten, eigen volk eerst.' Het gevoel is iets heel menselijks."
Amini is comedian en artistiek leider van Black Sheep Can Fly. Ook is hij columnist voor dagblad Trouw en het Radio 1-programma Spijkers met Koppen. Een column uit dat laatste programma leidde hem naar een bijzondere vriendschap. Daarin vertelde hij dat het makkelijk is om de relschoppers op het Malieveld fascist te noemen, maar dat het beter is om te kijken wat hen bezielt: "Het zijn mensen die het gevoel hebben dat ze hun thuis verliezen."
Eén van de online reacties viel hem op: ‘Ironisch dat een asielzoeker meer medelijden met mij heeft dan de linkse elite.’ Die reactie kwam van Jim*, een jongen die stemt op Forum voor Democratie en één van de relschoppers was op het Malieveld. "Ik heb hem toen geappt met de vraag of ik met hem kon bellen. Ik was een voorstelling aan het maken en wilde zijn pijn vertalen in mijn stuk. Toen hebben we een paar keer een uur gebeld."
Saman Amini
Comedian"Als mensen pijn voelen, voelt een feit als een aanval."
In die gesprekken is hij gaan luisteren naar Jim. "Eén van de dingen die hij zei, is dat hij in een soort arbeiderswijk woont en dat hij niks meer herkent na 25 jaar. Het verhaal is dat migranten hier komen omdat het economisch goed gaat en dat het economisch goed gaat omdat migranten hier komen. Alleen niet iedereen heeft de lasten van migratie. Dat komt terecht bij jongens zoals Jim die dat als last ervaren en zegt dat hij zijn wijk niet meer herkent. Onder hun woede zit het verhaal: ik raak mijn thuis kwijt."
Van zijn gesprekken met Jim leerde Amini: 'ja maar' werkt niet. "We zijn snel geneigd om met feiten te komen. Jim vertelde mij dat zijn oma was beroofd door iemand met een migratieachtergrond. Ik kan dat meteen gaan relativeren en vertellen dat criminaliteit niet etniciteit-gebonden is maar met klasse te maken heeft. Maar als mensen pijn voelen, voelt een feit als een aanval. Ik zeg tegen hem: wat erg man. Hoe is het met je oma?"
Dat wil niet zeggen dat er geen meningsverschillen zijn: "Het idee dat migranten de reden zijn van alle ellende in je leven is natuurlijk niet waar. Want je hebt migranten ook gewoon nodig. Dan zegt hij: we hebben het ook over de groep die niet integreert. Dan hebben we het daarover en dan zijn we het weer eens."
Tragisch genoeg lijkt het gevoel van de anti-migrant en migrant op elkaar, zegt Amini. "Allebei strijd je om je thuis. De ene wil tot hier horen en de ander heeft het gevoel dat hij zijn thuis is kwijtgeraakt. Wat mensen zeggen is tekst, maar wat ze voelen is subtekst. Dat is: wij willen Nederland graag houden zoals het is. Je kunt jarenlang in dezelfde straat wonen en naar dezelfde supermarkt gaan. Maar toch voelen dat jouw land jou heeft verlaten."
Saman Amini
Comedian"Je kunt jarenlang in dezelfde straat wonen, maar toch voelen dat je land jou heeft verlaten."
Zelf woonde Amini zes jaar in een azc. Eén ervaring uit die tijd is hem altijd bijgebleven. Hij maakte mee hoe een woeste, Koerdische Syriër een raam kapotsloeg toen er alweer stamppot op het menu stond. Nu ga je het krijgen, dacht hij. "Maar in plaats daarvan schoof een azc-medewerker, meneer Peter, een stoel aan en vroeg: wat is er aan de hand, jongen? Later was de man weer kalm."
Hoe anders ging het eraan toe in Iran, blikt Amini terug. "Ik kreeg een flinke tik op school als ik fouten maakte. Dan kom je in Nederland. Deze man kreeg een kopje thee met de vraag: wat is nou de kern van je woede? Dat is de kracht van de dialoog en heeft indruk gemaakt op mij. Van jezelf verplaatsen in de ander. Ik denk dat het daar ergens is ontstaan in mij."
In de laatste uitzending van Dit is de week (EO) met presentator Margje Fikse was comedian Saman Amini te gast, samen met vaste gasten oud-politicus Gert-Jan Segers en journalist Ronit Palache.
Ook is de uitzending terug te kijken via NPO Start.
