Te harde woorden in integratiedebat? 'Dit raakt niet alleen relschoppers, maar de hele Marokkaanse gemeenschap'
Leestijd: 5 minDoor Babette Englebert
Leestijd: 5 minDoor Babette Englebert
"Denk goed na over hoe je je taal gebruikt en wat je wil zeggen, want je richt iets aan als je dat niet goed doet."
"Benoem dat het om Marokkaanse Nederlanders gaat, want dan kan je misschien tot een oplossing komen."
"Realiseren mensen zich wel wat het benoemen doet met de eigenwaarde van de Marokkaanse gemeenschap?"
"Marokkaanse Nederlanders doen het juist heel goed in Nederland."
Politici spraken zich na de gebeurtenissen in Amsterdam fel uit over de daders van de aanvallen op Israëlische voetbalsupporters. Het ging veel over Marokkaans-Nederlandse jongeren en jongeren met een migratieachtergrond. Is het goed dat politici zich zo duidelijk uitspreken of leidt dit alleen maar tot polarisatie?
In het spoeddebat over de Amsterdamse rellen van vorige week sprak PVV-leider Geert Wilders felle woorden tegen oppositieleider Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA): "Ik heb u niet één keer horen zeggen: dat zijn Marokkanen; moslims hebben dat gedaan. Daar moet en mag je je ogen niet voor sluiten. Dat moet je benoemen."
Het was een tendens die in de loop van de week steeds weer terugkwam in politiek Den Haag. We hebben een "integratieprobleem" in Nederland, zei zelfs premier Schoof. Er is volgens hem een groep jongeren met een migratieachtergrond die 'ondemocratische waarden' nastreeft. Om dat probleem aan te pakken, moeten we het volgens Schoof openlijk durven benoemen.
Lees hier meer over het debat waarin verschillende politici het hadden over een 'integratieprobleem':
Heeft Nederland een integratieprobleem? 'Hierover praten is olie op het vuur'
NSC-staatssecretaris Nora Achahbar (Toeslagen en Douane) kondigde op 15 november haar ontslag aan. Achahbar heeft Marokkaanse wortels en zou zich al langer ongemakkelijk hebben gevoeld over hoe er binnen het kabinet werd gesproken over mensen met een migratieachtergrond.
Maar de uitspraken die door andere kabinetsleden tijdens de ministerraad na de rellen in Amsterdam werden gedaan, vormden de spreekwoordelijke druppel. Ze wilde niet zeggen welke woorden er precies gebruikt zijn. Maar citaten die rondgaan zijn 'kut-Marokkanen' en 'halalvreters'. Meer NSC-bewindslieden dreigden op te stappen, maar dit gebeurde uiteindelijk niet. De val van het kabinet-Schoof werd op het nippertje afgewend.
In het Kamerdebat werd gesteld dat we problemen met integratie moeten benoemen. Maar is dat wel zo? Werkt dat niet juist polarisatie in de hand? In Dit is Tijs (EO) vertelt strafrechtadvocaat Anis Boumanjal wat hij dacht toen hij politici hoorde zeggen dat een groot deel van de Marokkaans-Nederlandse jongeren niet goed is ingeburgerd.
Anis Boumanjal
Strafrechtadvocaat"Realiseren ze zich wel dat het benoemen, en daarmee het polariseren en stigmatiseren, wat dat doet met de eigenwaarde van de Marokkaanse gemeenschap? Hoe dat binnenkomt? Op het moment dat je het benoemt met verkeerde intenties, dat is wat hier speelt, dan raakt dat niet alleen de relschoppers maar dan raakt dat de hele groep."
"Als je het benoemt met een zuivere intentie, dus dat je herhaling wil voorkomen en dat je de jongens een handreiking wil doen, daar ben ik voor. Maar het punt is alleen dat heel veel mensen ermee aan de haal gaan en polariseren en stigmatiseren. En als je dan benoemt, doe het dan vanuit een helikopterview. Wat is precies het probleem? Is dat wel etniciteit?"
Veel politici, gezagsdragers en journalisten hebben dingen gezegd, die "werkelijk helemaal nergens op slaan", zegt oud-Kamerlid Rob Oudkerk.
Rob Oudkerk
Oud-Tweede Kamerlid PvdA"Er is een groep duidelijk aanwezig geweest in Amsterdam. Ik denk woke-links, extreemrechts en Marokkaanse Nederlanders. En kijk wat er gebeurt: antisemitisme wordt weggedrukt en gekaapt door mensen die daar belang bij hebben. Ter rechter en ter linker zijde. En ze zeggen: kijk eens, we hebben een groot integratieprobleem. Of: kijk eens, ze willen alle Marokkanen dissen."
Als voorbeeld noemt Oudkerk de rellen op Urk in 2021. Een corona-teststraat werd toen in brand gestoken. Volgens hem werd heel Urk daar op aangesproken, terwijl veel Urkers daar niets mee te maken hadden en het 'verafschuwden'. Hij begrijpt dus goed wat Marokkaanse Nederlanders nu meemaken, maar:
Rob Oudkerk
Oud-Tweede Kamerlid PvdA"Benoem dat het om Marokkaanse Nederlanders gaat, want dat is zo. En schaam je daar ook niet voor, want dan kan je misschien tot een oplossing komen."
We moeten volgens Roger van Boxtel heel erg oppassen met wat we zeggen in dit debat. Hij was als eerste minister voor Integratie in kabinet-Kok II nauw betrokken bij het integratiedebat. Een vriend van hem zei ooit: hoed je voor de dag, dat je het hebt over Nederlandse Jood in plaats van Joodse Nederlander.
Roger van Boxtel
Oud-minister voor Integratiebeleid"Dat gebeurde namelijk vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Eerst was iedereen gewoon Joodse Nederlander en toen werden het ineens Nederlandse Joden. Nu zie je rondom het Marokkanen-debat precies hetzelfde gebeuren. Denk goed na over hoe je je taal gebruikt en wat je wil zeggen, want je richt iets aan als je dat niet goed doet. Dat luister heel nauw en wij zijn daar niet zo goed in."
Het is 'heel erg jammer' dat politici suggereren dat het slecht gaat met de integratie, zegt Karen van Oudenhoven, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).
Karen van Oudenhoven
Directeur Sociaal en Cultureel Planbureau"Uit ons onderzoek blijkt dat de tweede generatie migranten in Nederland, bijvoorbeeld Turkse- en Marokkaanse Nederlanders, heel goed meedoet. Op de arbeidsmarkt, in opleidingen en bij vrijwilligerswerk. En ze spreken de taal goed. Er zijn dus allerlei positieve tekenen van integratie."
"Tegelijkertijd zegt die groep ook: we zijn hier geboren en getogen, maar we voelen ons niet altijd opgenomen in de samenleving. En wij ervaren ook discriminatie. Dat noemen we met een duur woord 'de integratieparadox'. Dus ze denken: ik voel me helemaal Nederlander, maar alsnog word ik op een andere manier bekeken."
Het klopt dus niet dat we een integratieprobleem hebben, stelt Van Oudenhoven. Sowieso kan je volgens haar niet spreken van Marokkaanse Nederlanders als een groep.
Karen van Oudenhoven
Directeur Sociaal en Cultureel Planbureau"We gaan ervan uit dat die hele groep op een bepaalde manier denkt. Maar binnen de tweede generatie Marokkaanse - of Turkse Nederlanders heb je verschillende groepen. Het maakt bijvoorbeeld heel veel uit wat het opleidingsniveau is. En datzelfde geldt ook voor Nederlanders zonder migratieachtergrond. Onze samenleving is enorm divers en er zijn diverse opvattingen."
In Dit is Tijs (EO) gaat presentator Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek met Rob Oudkerk, voormalig Tweede Kamerlid PvdA, Roger van Boxtel, oud-minister voor Integratiebeleid, Karen van Oudenhoven, directeur Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en strafrechtadvocaat Anis Boumanjal. Bekijk de volledige uitzending hieronder.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
Je kunt Dit is Tijs (EO) ook terugluisteren als podcast. Klik hier om naar je favoriete podcast-app te gaan of beluister de aflevering hieronder:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Moet de overheid weekendscholen controleren? 'Antisemitisme wordt aangeleerd'
Staat het demonstratierecht onder druk? 'Soms maken demonstranten het er ook naar'
Moet je nieuwsplatforms offline kunnen halen? 'Cestmocro jut volgers op tegen Joden'
