Moet je altijd met iedereen in gesprek gaan?
Leestijd: 3 minDoor Nicolette de Boer
Leestijd: 3 minDoor Nicolette de Boer
Moet je altijd met iedereen in gesprek gaan? Journalist en documentairemaker Sinan Can vindt van wel. Hij praatte zelfs met IS-strijders: "Ik hoef er geen begrip voor te hebben, ik wil het begrijpen."
We leven in verhitte tijden. Alleen al deze week is er genoeg op te noemen: zo waren er flinke asielprotesten in onder meer Loosdrecht, Apeldoorn en IJsselstein. Er was een explosie bij het partijkantoor van D66 en op maandag 4 mei werd in alle vroegte het monument op de Dam beklad. Tegelijk is er die grote patstelling tussen de strijdende partijen in het Midden-Oosten met een kwetsbaar staakt-het-vuren en de afgesloten Straat van Hormuz.
Of het nou over asiel gaat, klimaat of Israël: Het lijkt alsof mensen steeds vaker lijnrecht tegenover elkaar staan. Op sociale media vliegen de scheldwoorden je om de oren. Daarbij lijkt het alsof het gebruik van geweld steeds normaler wordt om je punt te maken.
Moet je altijd met iedereen in gesprek gaan? Journalist en documentairemaker Sinan Can vindt van wel. Als journalist reist hij veel door het Midden-Oosten. Hij praat met iedereen en wil begrijpen wat er bij de ander achter zit. Zo interviewde hij zelfs IS-gangers.
Moet je altijd met iedereen in gesprek gaan? En wanneer houdt het gesprek op? Dat is de vraag in Dit is de week (EO).
De felle asielprotesten laten duidelijke tegenstellingen zien die spelen in deze tijd. Bijvoorbeeld in Loosdrecht, waar zelfs vuurwerk naar de politie werd gegooid. Dat geweld keurt journalist Sinan Can af en hij vraagt zich daarbij af of de informatie van de demonstranten wel klopt.
Sinan Can
Journalist en documentairemaker"Er worden dingen gezegd waarvan ik me afvraag: klopt dat wel? Een wijsheid uit het Midden-Oosten is: voordat je iets zegt, laat het langs drie poorten gaan. Klopt het? Is het nodig? En is het aardig? Over die eerste vraag: ik hoor dat het gaat over verkrachters en weet ik veel wat. Dus je weet eigenlijk niet eens wat voor mensen daar terecht komen."
Toch gelooft hij dat er mensen met serieuze zorgen tussen de asieldemonstranten zitten en dat het belangrijk om naar hen te luisteren.
"Als mensen het moeilijk hebben, bijvoorbeeld omdat ze het moeilijk vinden om een woning te vinden of zorg te krijgen, ontstaat er minder ruimte voor empathie voor anderen. We leven met deze mensen in dit land en ik kan ze niet negeren of doen alsof ze niet bestaan. Dus we moeten daar soms ook mee in gesprek. Dan hoef je het niet eens te zijn. Er zitten ook mensen tussen die het opstoken. Maar ik geloof ook dat er mensen tussen zitten die zich echt zorgen maken. Je moet wel luisteren naar hun zorgen en hoe reëel deze zijn."
Maar dat de sterke stemmen in het asieldebat stellen zich ongehoord te voelen, vindt Can niet helemaal terecht. Volgens de journalist wordt dit geluid wel zeker gehoord:
"Eigenlijk wordt er al twintig jaar van alles gezegd. Mensen zitten aan talkshowtafels en worden geïnterviewd. Iedereen wordt gehoord en er worden zelfs dingen gezegd die je normaal niet zou zeggen. Ook die dingen worden gezegd."
Moet je met iedereen in gesprek? Zeker, maar je moet ook bespreken of die zorgen terecht zijn, vindt journalist Ronit Palache.
Ronit Palache
Journalist en auteur“Mensen hebben minder empathie als ze het minder goed hebben. Maar dan denk ik: zelfs de mensen die het nu het allerslechtst hebben in dit land, gaat het nog beter dan de meeste mensen die hun eigen land hebben moeten ontvluchten. Het ontslaat ons niet van de plicht om erbij stil te staan wat dat voor iemand betekent en dat niemand dat doet omdat hij daar zin in heeft."
Bij zulke felle asielprotesten heeft een gesprek geen zin, denkt Palache. Daarbij merkt ze ook op: bedenk dat we elk moment zelf een vluchteling zouden kunnen worden.
"Als mensen zich zorgen maken, kun je daar natuurlijk over praten. Maar het moeten ook zorgen zijn die nog wel enige basis hebben in de realiteit. Als mensen met fakkels gaan gooien of niet verder komen dan: 'Ga terug naar je eigen land', denk ik dat een gesprek op zichzelf ook niet veel zin heeft. Omdat de ontvankelijkheid daarbij niet zo groot is."
Er wordt wel naar deze mensen geluisterd, maar het betekent niet altijd dat je je zin krijgt, zegt ook oud-politicus Gert-Jan Segers.
Gert-Jan Segers
Oud-politicus ChristenUnie"Er zijn asielzoekers die moeten worden opgevangen. Dan vind ik een eerlijke spreiding een rechtvaardig verhaal. Luisteren betekent wel dat het soms gaat over reëele zorgen. Zo is Loosdrecht ook de regio waar Lisa een jaar geleden is vermoord. Als ik zie dat zoveel vrouwen demonsteren en zich zorgen maken over hun veiligheid, vind ik dat je daarover moet praten. Hoe kunnen we er dan voor zorgen dat er veiligheid en goede bescherming is?"
Maar voor het gedrag van radicale demonstranten heeft hij geen begrip:
"Ik heb echt totaal geen begrip voor mensen die denken het recht te hebben om een democratie terzijde te schuiven en menen een burgemeester uit te kunnen schelden. Die met fakkels op een hele intimiderende manier door straten lopen en denken dat ze het recht aan hun zijde hebben en zich daarmee alles kunnen veroorloven."
Luisteren naar iedereen: dat is iets wat journalist en filmmaker Can tot in het extreme kan doen. Zo interviewde hij zelfs IS-gangers, waarbij hij weinig zelfreflectie op hun daden kon ontdekken.
Sinan Can
Journalist en documentairemaker"Voor mij heeft zo’n gesprek zin. Als je kwaad wil begrijpen, moet je toch met hun in gesprek gaan. Ik hoef er geen begrip voor te hebben, ik wil het begrijpen. Je probeert toch in de hoofden van deze mensen te komen. En te ontdekken of er nog ergens een stukje menselijkheid in een vezel of klier zit. Ik heb heel veel IS’ers gesproken, maar trof maar enkelingen die nadachten over hun eigen daden."
In Dit is de week (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met journalist en documentairemaker Sinan Can, journalist en publicist Ronit Palache en oud-politicus Gert-Jan Segers. Je kan de uitzending hier terugkijken of via NPO Start.
Je kunt Dit is de week (EO) ook terugluisteren als podcast. Klik hier om de uitzending af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Naar aanleiding van weglopen Wierd Duk: 'Weglopen brengt ons niet dichter bij elkaar, stel de vraag: wat bedoel je?'
Zo kun je beter omgaan met mensen die anders denken dan jij
Hoogleraar: 'Het is goed dat Nederlanders geen kant kiezen in Israël-Palestinaconflict'
