Wordt de tabaksindustrie de sigaar en moeten ze meebetalen aan rookpreventie?
Leestijd: 4 minDoor Joanne Westeneng
Leestijd: 4 minDoor Joanne Westeneng
"De vervuiler betaalt."
"Je zou preventiecampagnes ook kunnen betalen van accijnsinkomsten. Dat dit nu niet gebeurt, is een politieke keuze."
Het ontmoedigen van roken kost de Nederlandse overheid jaarlijks miljoenen euro's. Maar is het wel eerlijk dat de politiek daar de portemonnee voor trekt? CDA-Kamerlid Harmen Krul heeft een idee: schuif het bonnetje door naar de tabaksindustrie.
De Nederlandse overheid wil een Rookvrije Generatie in 2040. Dat betekent onder andere dat 0 procent van de kinderen in aanraking komt met roken, schoolpleinen en sportverenigingen rookvrij zijn en tabak, sigaretten en vapes op minder plekken verkrijgbaar zijn. Om daar te komen, wordt ook ingezet op preventie. En dat kost geld.
Per jaar geeft de overheid 25 miljoen euro uit aan preventie. Via campagnes als Stoptober worden mensen aangemoedigd om de nicotine te laten liggen. Maar ook de handhaving op vapes met smaakjes en hulp bij stoppen met roken via de zorgverzekering krijgen geld uit deze pot.
Als de overheid miljoenen uitgeeft om roken te ontmoedigen, moet de tabaksindustrie daar zelf aan meebetalen. Dat vindt CDA-Kamerlid Harmen Krul. Volgens hem zou het goed zijn als de sector meebetaalt. Hij pleit voor een aparte heffing op de sector, boven op de accijnzen die al worden betaald. In andere sectoren gebeurt dat al, zegt Krul.
Harmen Krul
CDA-Kamerlid"Er zit ook iets principieels in: de vervuiler moet betalen. De accijnzen gebruiken wij voor ontzettend veel publieke voorzieningen en zo'n heffing laat ook goed zien wat de maatschappelijke schade is van roken. Een industrie die miljarden verdient aan een schadelijk product, moet ook bijdragen aan de kosten die nodig zijn om dat ongezonde gebruik terug te dringen."
De gokindustrie betaalt via een verslavingspreventiefonds direct mee aan het tegengaan van verslaving, legt Krul uit. Zouden tabaksproducenten dat ook niet moeten doen?
Jan Hein Sträter, tabakslobbyist en directeur van de vereniging van Nederlandse sigaretten- en kerftabakfabrikanten (VSK), ziet niets in een preventiebijdrage vanuit zijn branche. Hij wijst erop dat de overheid via de accijns al veel geld in de staatskas terechtkomt.
Jan Hein Sträter
Directeur VSK, tabakslobbyist"Er komt via accijnzen 2,5 miljard euro per jaar binnen. Nu gaat dit geld naar 'algemene middelen', maar je zou een deel ook kunnen gebruiken voor het ontmoedigingsbeleid. Het ligt aan de politiek dat het daar nu niet voor wordt gebruikt."
Voor Harmen Krul gaat de discussie om meer dan een zakcentje voor Stoptober. Hij benoemt dat de tabakslobby met alternatieve producten komt die net zo verslavend en ongezond zijn als roken.
Harmen Krul
CDA-Kamerlid"Dit is de enige industrie ter wereld die een product maakt dat uiteindelijk 50 procent van zijn gebruikers doodt. De rijksoverheid heeft de grondwettelijke taak om de volksgezondheid te beschermen en ja, roken is kneiterongezond. Er is overheidsgeld nodig voor handhaving op de illegale vapes met smaakjes, of nog beter: een Europese wet. Maar daar wordt vanuit de tabakslobby actief campagne tegen gevoerd."
Maar in die beschuldigingen over "ondermijnende campagnes" kan Sträter zichzelf niet vinden. De fabrikanten namens wie hij spreekt, werken volgens hem niet mee aan dergelijke campagnes. Het is in zijn ogen oneerlijk dat hij wordt bevraagd over campagnes van een concurrent.
Jan Hein Sträter
Directeur VSK, tabakslobbyist"Dan komen we op de discussie: Wat is 'de tabaksindustrie'? Ik ben van een vereniging met vier leden en wij brengen geen vapes op de markt. Ook maken we geen campagnes of reclame of propaganda."
In Dit is de Dag (EO) gaat presentator Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
