“Ik vind het een kwetsbaar proces, dat niet op een volmaakte manier kan. Ik heb geprobeerd het zo kort en zuiver mogelijk te houden.”

Met die woorden vertelt Tijs van den Brink vandaag in het Nederlands Dagblad hoe hij de stap naar de politiek heeft beleefd. Ik herken wat hij beschrijft. Een stap van journalistiek naar politiek is complex. Om te kunnen vertellen hoe het gegaan is hebben we de afgelopen maanden een tijdlijn bijgehouden. Dit is hoe het eruit zag vanuit mijn perspectief en verantwoordelijkheid als EO hoofdredacteur:

Eind mei
Op 31 mei presenteerde Tijs de laatste aflevering van Dit is Tijs. Drie dagen later, op 3 juni, viel het kabinet. Voor Tijs betekende dat het tv-seizoen was afgerond, maar Dit is de Dag (radio) en De Spindoctors (podcast) liepen door. Tijdens een vakantie in de tweede week van juni besloot hij een stap naar de politiek te willen verkennen. Dat is ook wat hij me na terugkomst vertelde op maandag 16 juni. Op donderdag 19 juni stuurde hij zijn sollicitatiebrief.

Juli
In de weken daarna werkte hij nog drie weken mee aan onze journalistieke programma’s: op radio én in een podcast. Op 7 juli maakte hij de laatste aflevering van De Spindoctors en op 8 juli presenteerde hij zijn laatste Dit is de Dag. De dag erna, op 9 juli, had hij zijn sollicitatiegesprek. Een week later, op 15 juli, gaf hij aan daadwerkelijk een stap naar de politiek te willen zetten.

Augustus: vrijgesteld van journalistiek
Die keuze - van verkennen naar stap - definieerde voor mij zijn afscheid van de journalistiek - hij had zijn laatste journalistieke bijdrage al geleverd. Vanaf dat moment heb ik hem vrijgesteld van journalistiek werk en uit het rooster gehaald. Productie, redactie en collega-presentatoren van de EO hebben dat geweldig opgevangen zonder dat ik hen openheid van zaken kon geven. Dat hebben we op 18 augustus gedaan - toen hebben we intern en extern (persbericht) verteld dat Tijs een stap naar de politiek had gezet. Op 26 augustus presenteerde het CDA de kandidatenlijst, met Tijs op plek 11. Vandaag vertelt Tijs in het ND en het AD over zijn overwegingen om de stap naar de politiek te maken. Daarmee eindigt ook de tijdlijn.

Zorgvuldigheid
Die drie weken tussen 16 juni en 8 juli, die zijn spannend. Een journalist die nog actief is op radio en in een podcast, terwijl tegelijk een sollicitatie bij een politieke partij loopt – dat is geen eenvoudige situatie. Dat vraagt om zorgvuldigheid. Daarom hebben Tijs en ik afgesproken dat ik in die periode extra alert zou zijn op signalen van mogelijke partijdigheid. Als me iets in die richting zou opvallen, zou ik dat direct bespreekbaar maken. Daartoe heeft Tijs geen aanleiding gegeven – we hebben dat gesprek niet hoeven voeren.

Extra toezicht
Ons uitgangspunt was hetzelfde als in het 'gewone' leven: je zegt je baan niet meteen op als je solliciteert. Omdat het hier om journalistiek gaat, heb ik in die drie weken wel extra toezicht gehouden. Ik kan me voorstellen dat er ook een zero-tolerance benadering mogelijk is: "stop zodra een journalist politieke ambitie toont." In overleg heb ik bewust gekozen voor een andere benadering: voer eerst het echte gesprek met elkaar, geef desgevraagd ruimte om een stap te verkennen: borg onder alle omstandigheden de journalistieke onafhankelijkheid.

De komende weken
In een eerder bericht schreef ik dat dit een tussenfase was. De komende tijd werkt Tijs aan niet-journalistieke projecten. Naar verwachting voert hij een sobere campagne, waarvoor hij zijn verlofuren inzet. Inmiddels weten we ook dat Tijs op plek 11 staat en er een reële kans is dat hij wordt verkozen. Het toelichten en afronden van dit intensieve proces is dan ook een volgende stap in het nemen van afscheid. Vol vertrouwen, gelukkig niet volmaakt, tikje bitterzoet en overwegend dankbaar.