"Clubs moeten zich afvragen of ze hun toegangsbeleid en hun beveiliging wel goed op orde hebben."
"Laat niet de normale supporter de dupe zijn, pak de raddraaier aan."
"De meeste mannen komen niet graag thuis met de boodschap dat ze 2500 euro moeten aftikken."
Volg je voetbal een beetje? Dan heb je vast de volgende incidenten voorbij zien komen: een aansteker tegen het hoofd van Davy Klaassen, een vuistslag in het gezicht van de Sevilla-keeper en rellen op de tribune van het FC Twente-stadion. De incidenten in het betaalde voetbal volgen elkaar snel op en het voetbalgeweld lijkt niet te stoppen. Wat is er aan de hand? En is er een oplossing voor al dit geweld?
De belangrijkste bijzaak op aarde zorgt voor heel wat plezier. Maar voetbal is ook nauw verbonden met supportersgeweld. Hooliganisme is van alle tijden, maar de laatste voetbalseizoenen neemt het geweld toe.
Voor die wordt vooral gewezen naar de nieuwe aanwas van voetbalsupporters. Na coronatijd zijn veel nieuwe supporters de stadions gaan bezoeken, vooral jonge mannen. Deze jongeren zijn niet gewend aan de geldende regels en normen. Deze groep is door corona anderhalf tot twee jaar niet in beeld geweest, doordat ze geen wedstrijden konden bezoeken. Nu proberen ze een plek op ‘de apenrots’ in te nemen. Ze lijken agressiever en zijn vaker onder invloed van drugs en alcohol. En ze zijn oververtegenwoordigd bij het aantal incidenten rond voetbalwedstrijden.
Sinds het einde van de coronapandemie is het geweld door voetbalsupporters op en rond het voetbalveld toegenomen. In het seizoen 2021-2022 stelde de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) een bijzonder hoog aantal (voor)onderzoeken in: bijna drie keer zoveel als in eerdere seizoenen, los van de coronajaren.
In het voetbalseizoen 21/22 werden 39 wedstrijden stilgelegd, twee wedstrijden begonnen later door ongeregeldheden en twee wedstrijden werden definitief gestaakt. Er werden 1.250 stadionverboden uitgedeeld, twee keer zoveel als in de afgelopen tien jaar. Voor deze drie gedragingen werd het vaakst een stadionverbod opgelegd: het gooien van voorwerpen (206), openlijke geweldpleging (178) en het afsteken of in bezit hebben van vuurwerk (201). De meeste stadionverboden werden opgelegd aan ‘first offenders’, supporters die nog niet eerder een verbod hebben gehad.
Het geweld rond het voetbalveld is de afgelopen seizoenen dus flink toegenomen. Is er een manier dit geweld terug te dringen?
Ramon Meijerink, adviseur bij de politievakbond ACP, merkt ook dat het voetbalgeweld na corona weer toeneemt, hij noemt het een maatschappelijk probleem. En er zijn naast veel kleine incidenten, zoals bekers die op het veld worden gegooid, ook steeds meer grote incidenten. Het geweld begint zich bovendien volgens Meijerink nu ook meer op politiemensen te richten, daar komen veel meldingen van binnen bij de vakbond. Veel mensen kijken volgens hem naar de politie en de ME voor de oplossing van het probleem, maar dat is niet terecht, vindt hij.
Ramon Meijerink
Adviseur politievakbond ACP“Andere ketenpartners moeten ook helpen, denk aan reclassering, gemeentes, voetbalclubs en de KNVB. Supporters hebben soms een strafblad, daarin heeft de reclassering een rol. En als je ziet hoe sommige supporters zich bij clubs gedragen en hoeveel supporters onder invloed zijn van drugs en alcohol, dan mogen clubs zich wel afvragen of ze hun toegangsbeleid en hun beveiliging wel goed op orde hebben. Om het probleem van voetbalgeweld op te lossen, moeten alle ketenpartners de afspraken die in het verleden zijn gemaakt en die in de Voetbalwet staan nakomen.”
Criminoloog Henk Ferwerda zegt dat het om een hardnekkig probleem gaat, maar dat het voor corona eigenlijk heel goed ging met het indammen van geweld rondom voetbalwedstrijden. Maar tijdens corona heeft zich volgens hem een groep gevormd waar instanties weinig informatie over hebben. Het zijn met name jonge mannen die in de stadions de spelregels niet lijken te willen kennen. Deze groep zoekt keer op keer de confrontatie. Normale supporters moeten volgens Ferwerda niet de dupe worden van het gedrag van deze kleine groep. Hij vindt dat je moet inzetten op de persoonsgerichte aanpak om voetbalgeweld tegen te gaan.
Henk Ferwerda
Criminoloog“We moeten gewoon doen wat we in het verleden ook deden. Stewards, politie en camera’s inzetten om supporters te observeren en te controleren. Je moet de echte raddraaiers in beeld krijgen en die aanpakken als ze strafbare feiten plegen. Daarbij is goede informatie van belang. Veel clubs en politiekorpsen moeten na corona die inhaalslag nog maken om alle informatie weer op orde te krijgen. We moeten het tij weer keren en dat kan alleen door een gezamenlijke aanpak van overheid en voetbalclubs.”
Deventer is de stad van de voetbalclub Go Ahead Eagles en heeft een heel eigen werkwijze als het gaat om het indammen van voetbalgeweld. Woordvoerder van de gemeente Deventer Maarten-Jan Stuurman benoemt dat de voorbeelden van excessief voetbalgeweld in Nederland talrijk zijn, maar dat sinds de nieuwe werkwijze geen grote ordeverstoringen plaats hebben gevonden in Deventer. De kern van de werkwijze: een sterke individuele aanpak. Daarmee willen ze collectieve straffen voorkomen.
Maarten-Jan Stuurman
Woordvoerder gemeente Deventer“We werken intensief samen met supporters, politie, jongerenwerk en Go Ahead Eagles. We hebben een speciale gedragscommissie, na ongewenst- of strafbaar gedrag moet een supporter in gesprek met iemand van de commissie. Op basis van dat gesprek wordt besloten of er een sanctie of een alternatief traject komt. Als de supporter terugkeert in het stadion is er nog een gesprek. We willen als gemeente en partners dus zoveel mogelijk in gesprek met het individu.”
Deventer probeert supporters die zich misdragen waar mogelijk te ondersteunen en positief te binden aan de club. Maar als dit niet werkt, hebben ze nog een troef achter de hand om te voorkomen dat supporters opnieuw de fout in gaan.
“We kunnen een dwangsom opleggen van 2500 euro. Het is een flink bedrag, maar anders bereik je je doel niet. De meeste mannen komen niet graag thuis met de boodschap dat ze zo'n bedrag moeten aftikken. Het afgelopen jaar hebben drie personen een waarschuwing ontvangen en twee personen moesten de dwangsom ook echt betalen. Onze persoonsgerichte aanpak werkt. Andere gemeenten met voetbalclubs tonen interesse in hoe we het in Deventer doen.”
Burgemeester van Breda, Paul Depla, pleit in Dit is de Dag (EO) voor een andere maatregel: het direct stilleggen van een wedstrijd als supporters zich misdragen.
Paul Depla
Burgemeester Breda"In het begin van het seizoen werd voortdurend bier gegooid, maar vanaf het moment dat het duidelijk werd dat het de KNVB menens was en dat een wedstrijd direct werd stilgelegd als er iets gegooid werd, is het nog maar een paar keer gebeurd. Supporters hebben door dat daden niet zonder consequenties zijn. En wat we ook zien is dat goedwillende supporters zich hierdoor afkeren van supporters die zich misdragen."
Luister hier naar de thema-uitzending van Dit is de Dag (EO) over supportersgeweld:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
