1 op 5 Nederlanders heeft jeugdtrauma: hoe gaan we daar op een goede manier mee om?
Leestijd: 3 minDoor Mariska van der Veen
Leestijd: 3 minDoor Mariska van der Veen
1 op de 5 Nederlanders draagt een jeugdtrauma met zich mee, stelt psychiater Christiaan Vinkers. Hoe gaan we daar op een goede manier mee om? En is het goed dat we makkelijker over trauma's praten? "We hebben het snel over narcisme, trauma, neurodiversiteit en hoogbegaafdheid. Maar tegelijkertijd denk ik dat de vooroordelen over psychische klachten niet zijn afgenomen."
20% van de Nederlanders draagt een jeugdtrauma met zich mee, stelt psychiater en hoogleraar stress en veerkracht Christiaan Vinkers in zijn boek Littekens uit je jeugd. Hij zegt dat het echte percentage waarschijnlijk nog hoger ligt.
Uit onderzoek blijkt dat tussen de 25 en 68 procent van kinderen voor hun zestiende al een of meer traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt. Niet al deze kinderen ontwikkelen vervolgens een trauma. Uit ander onderzoek blijkt dat 1 op de 5 jongeren na een traumatische gebeurtenis een posttraumatische stressstoornis (PTSS) ontwikkelt.
Mensen kunnen een trauma oplopen door verschillende gebeurtenissen. Het kan komen door een onverwachte schokkende gebeurtenis, een auto-ongeluk of brand bijvoorbeeld. Maar ook een scheiding kan tot trauma leiden. Het kan ook ontstaan door een langere periode van onveiligheid. Bijvoorbeeld: ernstige verwaarlozing, huiselijk geweld, oorlogsgeweld en seksueel misbruik.
Hoe een trauma zich uit, verschilt per persoon. Mensen kunnen last krijgen van nachtmerries en herbeleving van de traumatiserende gebeurtenis. Ook kunnen mensen lijden aan geheugenverlies, slaapstoornissen en angsten.
In Dit is de Week (EO) is psychiater Christiaan Vinkers te gast om te praten over jeugdtrauma's. Hoe moeten we omgaan met eigen jeugdtrauma's of de trauma's van anderen?
Christiaan Vinkers
Psychiater"Het is echt niet zo dat mensen met een jeugdtrauma allemaal professionele hulpverlening moeten hebben. Als je echt heel diep in de put zit dan kan je gaan praten met een professional. Of je kan antidepressiva gebruiken. Voor sommige mensen is het levensreddend, voor anderen heeft het een beetje effect en sommigen helpt het geen klap. Maar ik denk dat we blij moeten zijn met alles wat het leed een beetje kan verzachten."
Hoe kan het dat sommige mensen de zwaarste tegenslagen te boven komen, terwijl het anderen niet lukt om hun verleden te verwerken?
"Voor een deel is dat wie je bent en voor een deel is het je omgeving. Ben je optimistisch? Hoe was je jeugd? En voor sommige mensen is het ook wat ze later in hun leven meemaken. Heb je zinvol werk? Voel je je verbonden met een gemeenschap? Kun je jezelf ontwikkelen? Heb je iemand van wie je houdt? Soms is het iets heel simpels als het hebben van een huisdier."
Nicki Pouw-Verweij, oud-politicus en tafelgast bij Dit is de week (EO), vraagt zich af of haar generatie, millennials, niet te veel bezig is met het analyseren van de eigen jeugd.
Nicki Pouw-Verweij
Oud-politicus en arts"Ik ben van de generatie die heel graag aan introspectie doet. En soms ook de neiging heeft om met de bril van nu terug te kijken naar hun jeugd en daar een analyse van te maken. Ik hoor tegenwoordig de term 'narcistische ouders' heel vaak langskomen. Ik vraag me af of het gezond is om je eigen leven en relaties te diagnosticeren met behulp van internet en zonder professional. Is het gezond om op zo'n manier je leven langs een lat te leggen? Want kan je niet altijd iets fouts doen?"
Het is inderdaad niet de bedoeling dat we allemaal op zoek gaan naar jeugdtrauma's, zegt Vinkers. We hebben het vaak te snel over trauma's.
Christiaan Vinkers
Psychiater"Je ziet in de maatschappij psychologisering van het taalgebruik. We hebben het snel over narcisme, trauma, neurodiversiteit en hoogbegaafdheid. Maar tegelijkertijd denk ik dat het stigma op psychische klachten niet is afgenomen, we hebben andere woorden maar evenveel vooroordelen."
"Als je een rotjeugd hebt gehad, is mijn oproep niet: wentel je erin. Als het nu niet goed met je gaat, heb je niet per definitie een nare jeugd gehad. Daar moet je genuanceerd in zijn."
In Dit is de week (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Klik hier om de uitzending te bekijken via NPO Start.
Je kunt Dit is de week (EO) ook terugluisteren als podcast. Klik hier om de uitzending af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Veteraan Joep met PTSS voelt zich bedonderd door Defensie: 'Er is met mijn leven gespeeld'
Seksuele uitbuiting binnen families: 'Alles roept en schreeuwt: ik wil dit niet'
Kinderen tussen wal en schip: wat als de situatie te complex is voor pleegzorg?
