Een ruime meerderheid (66 procent) van de Nederlanders maakt zich sinds 7 oktober zorgen over de toename van antisemitisme. Dit blijkt uit een onderzoek uitgevoerd door het EO-onderzoeksplatform DIT, in samenwerking met DataIM. Aanstaande maandag markeert precies een jaar na de terreuraanslag door Hamas op Israëlische burgers, waarna de oorlog met Gaza uitbrak. De resultaten tonen dat dit ook voor verdeeldheid in Nederland heeft gezorgd.
Een meerderheid van de respondenten (61,5 procent) vindt dat de Nederlandse overheid meer zou moeten doen om deze vorm van haat en discriminatie tegen te gaan.
Het onderzoek laat zien dat de Nederlandse bevolking verdeeld is in haar opvattingen over het Israëlisch-Palestijnse conflict. Niet alleen politiek, maar ook qua leeftijd denken de respondenten soms erg verschillend. Zo maakt 82 procent van de 65-plussers zich zorgen over de toenemende Jodenhaat, terwijl dit percentage bij jongvolwassenen (18-30 jaar) op 52 procent ligt. Daarnaast vindt 72 procent van de ouderen dat de overheid meer zou moeten ingrijpen om antisemitisme te bestrijden, vergeleken met 58 procent van de jongvolwassenen. Ook op de stelling ‘De oorlog tussen Israël en Hamas maakt mij angstig’ zien we een duidelijk leeftijdsverschil: 59 procent van de ouderen deelt dit gevoel, tegenover 42 procent van de jongeren.
Een andere opvallende bevinding uit het onderzoek is dat 33 procent van de Nederlanders van mening is dat pro-Palestina demonstraties in Nederland een manifestatie van Jodenhaat zijn. Dit standpunt verschilt flink per demografische en politieke groep. Vooral onder christelijke respondenten en mensen met een traditioneel rechtse politieke voorkeur is deze opvatting sterker vertegenwoordigd. Het leeftijdsverschil is ook groot: 44 procent van de 65-plussers is het met deze stelling eens, tegenover 23 procent van de jongeren. Tegelijkertijd vindt 50 procent van de respondenten dat de pro-Palestina demonstraties in Nederland een manifestatie zijn van solidariteit: 46 procent van de jongeren staat hierachter, en 54 procent van de 65-plussers.
56 procent van de respondenten is het eens met de stelling dat ‘de strijd van Hamas gericht is op het vernietigen van de staat Israël’. De meningen over de stelling dat ‘de acties van Israël in de oorlog tegen Hamas binnen het recht op zelfverdediging vallen’ zijn sterk verdeeld: 30 procent is het hiermee eens, terwijl 36 procent het oneens is. Het overige aantal (34 procent) zegt 'weet ik niet/geen mening'. Daarnaast gelooft bijna de helft van de respondenten (45 procent) dat Hamas geen oog heeft voor het welzijn van de Palestijnen.
In Dit is Tijs gaat presentator Tijs van den Brink zondag in gesprek over de angst voor de toename van antisemitisme in Nederland, te zien op 6 oktober om 11.05 op NPO 1 bij de EO. Het radioprogramma Dit is de Dag staat ook stil bij 7 oktober en het onderzoek, te beluisteren om 18.30 uur, op NPO Radio 1. In het televisieprogramma Dit is de Kwestie wordt ook verder ingegaan op antisemitisme, te zien om 21.00 uur op dinsdag 8 oktober op NPO 2.
DataIM heeft in opdracht van de EO een vragenlijst afgenomen onder een representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking. De vragenlijst is opgesteld door onderzoekers van de EO; de dataverzameling, herweging en data-analyse zijn uitgevoerd door DataIM. Het volledige onderzoek vind je hier.
In Dit is Tijs (EO) gaat Tijs van den Brink verder over deze onderzoeksresultaten in gesprek met Bart Wallet, hoogleraar Joodse Studies. Klik hier om de uitzending terug te kijken via NPO Start.
