Wat betekent een Palestijnse staat concreet? En zijn Palestijnen daarbij gebaat of zijn ze er nu vooral bij gebaat dat het geweld ophoudt?
Als we blijven doen wat we de afgelopen 30 jaar hebben gedaan, krijgen we hetzelfde als we nu zien.
Erkenning van de Palestijnse staat zou de uitkomst moeten zijn van een vredesproces. Dit is een eenzijdige erkenning.
Het CDA pleit als eerste middenpartij voor erkenning van de Palestijnse Staat, maar is dat de juiste weg tot vrede tussen Israël en Gaza? Margje Fikse gaat er in het nieuwe televisieprogramma Dit is de Week (EO) over in gesprek met CDA-kamerlid Derk Boswijk, auteur Ronit Palache en oud-politicus Gert-Jan Segers.
Sinds de oorlog tussen Israël en Hamas, die in 2023 uitbrak, hebben meerdere westerse landen hun standpunt over Palestina herzien. Landen als Noorwegen, Ierland en Spanje hebben in 2024 besloten Palestina officieel als staat te erkennen. Zij zien dit als een stap richting een tweestatenoplossing, waarbij Israël en Palestina vreedzaam naast elkaar bestaan.
Ook andere landen zoals Frankrijk, Slovenië en Malta hebben zich uitgesproken voor erkenning, of overwegen dit. In totaal erkennen nu 146 van de 197 VN-lidstaten de Palestijnse staat. De erkenning is vooral symbolisch, maar vergroot de internationale druk op Israël, dat fel tegen deze erkenningen is.
In Nederland zijn de politieke partijen het er nog niet over eens. Tot nu toe zijn het vooral linkse partijen die pleiten voor erkenning van Palestina. Ook het CDA, traditioneel een partij met pro-Israëlische standpunten, sluit zich nu aan bij deze oproep. Het is de eerste partij uit het politieke midden die dat doet.
Het CDA heeft zich in het verleden vaak terughoudend opgesteld als het gaan om kritiek op Israël. Daar is de afgelopen maanden verandering in gekomen.
CDA-kamerlid Derk Boswijk benadrukt in Dit is de Week dat de aanslagen van 7 oktober verschrikkelijk waren en dat de vergelding van Israël op Hamas terecht is. Volgens het CDA heeft Israël het recht zich te verdedigen, maar niet zonder grenzen. De partij is voor het bestaansrecht van een Palestijnse staat onder bepaalde voorwaarden.
Derk Boswijk
Het eerste dat er moet gebeuren is een staakt het vuren, de gijzelaars moeten worden vrijgelaten en humanitaire hulp moet zo snel mogelijk Gaza in. Wat ook een voorwaarde is, is dat de Palestijnse staat ook de staat Israël moet erkennen. (...) Een van de voorwaarden is ook dat Hamas, of een soortgelijke organisatie, geen enkel recht van bestuur mag hebben (zoals we eerder in 2005 wel hebben gezien). Daarnaast moet er een duidelijk programma voor aanpak van antisemitisme en corruptie komen.
Boswijk is in Israël geweest en heeft de plekken van de aanslagen op 7 oktober bezocht. Ook heeft hij op de Westelijke Jordaanoever met Palestijnen gesproken. Het bezoek heeft veel indruk op hem gemaakt en heeft zijn kijk op het conflict veranderd. Hij ziet het als een opdracht van de politiek om "de redelijke geluiden in allebei de kampen om tafel te krijgen".
Auteur en publicist Ronit Palache is joods en vraagt zich af of het erkennen van de Palestijnse Staat op dit moment een goed idee is. Ze heeft vooral veel vragen.
Ronit Palache
Ik vraag me af of dit is waar Palestijnen nu op zitten te wachten. Dat Hamas daar een rol mag spelen zou ik liever ook niet willen, maar hoe dwing je dat af? En waar bestaat die Palestijnse Staat dan uit? (...) Je wilt het niet zien als een religieus conflict, maar dat is het ten diepste wel. (...) Dus wat betekent een Palestijnse staat concreet? En zijn Palestijnen daarbij gebaat of zijn ze er nu vooral bij gebaat dat het geweld ophoudt?
Volgens Boswijk is dit juist het moment voor de politiek om een statement te maken.
Derk Boswijk
We zien dat de internationale gemeenschap aan het schuiven is. Daar moet je je als land naar gaan verhouden. Ik zie ook dat de regering Netanjahu er alles aan doet om de Palestijnse staat onmogelijk te maken.
Ook oud-politicus Gert-Jan Segers heeft vragen bij het standpunt van het CDA.
Gert-Jan Segers
Dan moet je toch de Israëlische regering onder druk zetten? Want de erkenning van de Palestijnse staat zou de uitkomst moeten zijn van een vredesproces. Van een onderhandeling tussen beide kanten. Dit is een eenzijdige erkenning. (...) Het is een recept voor chaos als je een staat erkent die geen staat is, geen staat kan zijn én niet in vrede leeft met het directe buurland. Wie gaat namens de Palestijnen spreken? Ik vind het zo'n rare sprong.
Volgens Boswijk is zowel druk op de Israëlische regering als druk op de Palestijnse samenleving in de vorm van voorwaarden nodig.
Derk Boswijk
Het moet allebei. Er moeten sancties op Hamas én we moeten druk uitoefenen op de regering Netanjahu. Wij roepen al 30 jaar dat we voor een tweestatenoplossing zijn en we zien nu dat het tussen onze vingers glipt. (...) De voorwaarden die wij stellen zijn bedoelt als druk richting de Palestijnse samenleving. Wij zeggen: 'Het westen wil een stap zetten maar dan moeten jullie als samenleving Hamas eruit schoppen'.
Palache ziet het niet gebeuren.
Ronit Palache
Maar dat kan helemaal niet. Ook al zou je Hamas het land uit schoppen: mensen hebben jarenlang onder een stolp van Hamas geleefd. De hoofden van de mensen zijn gevuld met Hamas' denkbeelden.
Maar volgens het CDA zit er niets anders op.
Derk Boswijk
Als we blijven doen wat we de afgelopen 30 jaar hebben gedaan, krijgen we hetzelfde als wat we nu zien. Als hele westerse wereld. Wij hebben ook jarenlang een tweestatenoplossing geroepen, maar we zien nu dat Netanjahu blijft blokkeren.
In Dit is de Week (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
