Dominees op de kieslijst handig? 'Behoud je zelfstandigheid en houd je mond'
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
Leestijd: 3 minDoor Stijn de Jong
"Ik vind het mooi dat ik ook de daad bij het woord kan voegen."
"Je moet het heilige niet ontheiligen en het onheilige niet heiligen."
92 dominees staan op de kieslijst van de gemeenteraadsverkiezingen. "Een predikant zou bijvoorbeeld in het gedrang kunnen komen met het openen van de winkels op zondag", vertelt Klaas-Willem de Jong, universitair docent kerkrecht.
Uit onderzoek van het Nederlands Dagblad blijkt dat bijna honderd dominees op de kieslijst staan tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Meer dan de helft preekt nog elke zondag. Vooral protestanten zijn verkiesbaar, want in de rooms-katholieke kerk is het niet toegestaan om zo'n rol te vervullen.
Hoofdredacteur Nico de Fijter vindt het geen goed idee. De rollen zullen door elkaar gaan lopen. Alles wat door een kandidaat-politicus op zondag verkondigd wordt, zou als een politiek statement kunnen worden gezien.
In Nederland komt het vaker voor dat mensen zich verkiesbaar stellen én boegbeeld van de kerk zijn. Abraham Kuyper was van 1901 tot 1905 minister-president en dominee. Die rollen bekleedde hij overigens niet tegelijk.
In Dit is de Dag (EO) gaan Klaas-Willem de Jong, universitair docent kerkrecht aan de Protestantse Theologische Universiteit, en Marcel Koning, ChristenUnie-lijsttrekker in Amersfoort en voorganger van Mozaiek033, in gesprek over dominees op de kieslijst. De Jong vindt dat dominees daar niet op mogen.
Klaas-Willem de Jong
Universitair docent kerkrecht"Je moet het heilige niet ontheiligen en het onheilige niet heiligen."
Marcel Koning, voorganger bij Mozaiek033 en lijstrekker van de ChristenUnie Amersfoort, denkt dat het wel kan.
Marcel Koning
Voorganger en lijsttrekker"Ik wil mijn rol als voorganger niet beperkt houden tot de vier muren van de kerk. We hebben in Nederland het passief kiesrecht; ik heb het recht om gekozen te worden."
Volgens De Jong kan het vervullen van beide functies druk met zich meebrengen.
Klaas-Willem de Jong
Universiteit docent kerkrecht"Een predikant zou bijvoorbeeld in het gedrang kunnen komen met het openen van de winkels op zondag. Aan de andere kant moeten er besluiten worden genomen in de coalitie en moet je het daardoor misschien anders zeggen."
Koning maakte dat mee en vindt dat hij dat goed kan uitleggen.
Marcel Koning
Voorganger en lijsttrekker"Het doet niks af van mijn principe dat ik meer rust zou willen in de samenleving, wat ik ook op zondag vertel. Je moet transparant zijn over je kleuren. Maar met verantwoordelijkheid is het problematisch, dat vind ik ingewikkeld."
De Jong vertelt dat een dominee 'een onafhankelijke, profetische stem' moet hebben. Andere gemeenteleden kunnen zich wel verkiesbaar stellen.
Klaas-Willem de Jong
Universitair docent kerkrecht"Houd dan in die positie van dominee je zelfstandigheid en houd daarin je mond."
Maar de dominee is volgens Koning niet neutraal.
Marcel Koning
Voorganger en lijsttrekker"In potentie moet hij altijd neutraal zijn, maar de predikant gaat zich uitspreken. Ik vind het mooi dat ik ook de daad bij het woord kan voegen. Ik denk ook dat de gemeenteraad dat profetische geluid wat meer nodig heeft."
In Dit is de Dag (EO) gaat Hans van der Steeg verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Waarom ook christenen op Urk FVD stemmen: 'De zaak wordt hier overgenomen'
Gemeenteraadsverkiezingen 2026: winkels op zondag open? 'Je gaat bijna richting een dictatuur'
