Een meldplicht voor zorgverleners en docenten voor huiselijk geweld: een goed idee?
Leestijd: 5 minDoor Ilse Kwint
Leestijd: 5 minDoor Ilse Kwint
"Ik denk dat deze meldplicht heel nuttig is."
"Wij zijn niet zozeer voorstander van een echte meldplicht."
"Ik denk dat het belangrijk is om van huiselijk geweld een melding te maken."
Stel je voor: je bent zorgverlener en je vermoedt dat het bij een cliënt thuis goed misgaat. Wat doe je dan? Vanaf de zijlijn toekijken voelt verkeerd, maar zomaar ingrijpen kan ook veel kapotmaken. Zou een meldplicht een goed idee zijn?
Tijdens het debat op donderdag 11 september 2025 heeft een meerderheid in de Tweede Kamer zich uitgesproken voor een pakket maatregelen om geweld tegen vrouwen effectiever aan te pakken. Het voorstel, ingediend door D66, NSC, VVD en GroenLinks-PvdA, bevat onder andere een wettelijke meldplicht voor zorgverleners, leraren en andere professionals bij vermoedens van huiselijk geweld. Momenteel is het melden van dergelijke vermoedens niet verplicht, wat volgens de initiatiefnemers leidt tot handelingsverlegenheid en het onterecht achterhouden van belangrijke signalen.
Geweld tegen vrouwen is een hardnekkig probleem in Nederland. Gemiddeld wordt iedere acht dagen een vrouw vermoord door (ex-)partnergeweld. Politiek Den Haag zoekt naar manieren om deze cijfers omlaag te krijgen. Daarom kwam D66-Kamerlid Hanneke van der Werf met een pakket maatregelen, waaronder een wettelijke meldplicht voor professionals die vermoedens hebben van huiselijk geweld.
Nu is er al een zogenoemde meldcode. Die schrijft voor welke stappen professionals moeten volgen bij vermoedens van kindermishandeling of huiselijk geweld. Maar het gebruik ervan is niet verplicht: een docent of arts beslist zelf of er uiteindelijk een melding wordt gedaan. Met de nieuwe meldplicht zou dat veranderen. Het idee: meer meldingen, sneller ingrijpen, minder slachtoffers. Maar werkt dat ook zo in de praktijk?
Of een meldplicht haalbaar is in de praktijk besprak Jan Willem Wesselink in Dit is de dag (EO) met psychiater Esther van Fenema, Judith Kuypers van Veilig Thuis en docente Lucelle Comvalius. Van Fenema vindt het verplicht stellen van de meldplicht een goed idee:
Esther van Fenema
Psychiater"Ik denk dat het wel noodzakelijk is om echt hele concrete maatregelen te gaan nemen. Wil je die afschuwelijke cijfers van één vrouw per acht dagen, echt concreet kunnen terugdringen? Dan denk ik denk dat deze meldplicht heel nuttig is."
Kuypers is niet zozeer voorstander, en vind het eerder belangrijk om de meldcode aan te scherpen:
Judith Kuypers
Veilig Thuis"Vanuit Veilig Thuis zijn wij niet zozeer voorstander van een echte meldplicht. Wel denken we dat het belangrijk is om de meldcode, die iedere professional moet volgen op het moment dat er vermoedens zijn van huiselijk geweld en kindermishandeling, mogelijk aan te scherpen."
Comvalius ziet ook eerder kansen in de meldcode en vindt het vooral belangrijk dat zorgverleners en docenten goed begeleidt worden in het proces:
Lucelle Comvalius
Docente"Ik denk dat het belangrijk is om van huiselijk geweld een melding te maken. Alleen denk ik wel dat wij daar begeleiding en scholing bij nodig hebben. Waar let je op?"
Van Fenema snapt dat het kinderachtig kan zijn om de meldplicht in te voeren, maar acht het wel als nodig:
Esther van Fenema
Psychiater"Het feit dat er een meldplicht op die vijfde laatste stap zit, dat maakt dat je toch extra goed kijkt. Dat is misschien een beetje kinderachtig, maar omdat de cijfers zo verschrikkelijk ernstig zijn in Nederland als het gaat over femicide, dan denk ik nog steeds dat het heel ingewikkeld is en dat het ook allerlei nadelen met zich mee brengt maar dat de voordelen daar toch wel tegenop zouden kunnen wegen."
Toch zitten er veel nadelen aan, volgens Kuypers:
Judith Kuypers
Veilig Thuis"Nadelen kunnen zijn dat mensen juist een grotere drempel gaan ervaren om contact op te nemen. Maar meteen een melding doen kan ook weerstand oproepen om daadwerkelijk contact op te nemen. Het kan ook zijn dat direct betrokkenen minder snel zullen gaan praten met professionals. Omdat ze denken, als ik neer ga leggen wat er aan de hand is, krijg ik misschien meteen een melding."
Comvalius sluit af met het feit dat er goed over nagedacht moet worden:
Lucelle Comvalius
Docente"Het gaat om vertrouwen van de leerling en de ouders. Dus je moet daar heel erg zorgvuldig mee omgaan. Dus je moet echt wel weten waar je mee bezig bent. Want anders maak je ook heel veel kapot. (...) Dus dat is wel iets om over na te denken."
We vroegen aan ons DIT WhatsApp-panel wat jullie vinden van een meldplicht:
Lydia
"Ik ben zelf hulpverlener. Dit plan heeft meerdere 'tegens', namelijk: meldplicht voor huisartsen zorgt ervoor dat mensen minder snel medische hulp zoeken wanneer nodig. Uit angst voor een (evt. valse) meldingen. Bij scholen zorgt het wellicht voor extra verzuim, bovendien zijn onderwijzers niet/onvoldoende capabel om deze verantwoordelijkheid te dragen. Dit zal waarschijnlijk tot vele valse meldingen leiden. En de acute zorg is bar slecht geregeld, bovendien zijn er veel teveel misstanden in de jeugdzorg!"
Sander
"Een eerstejaars leerlinge meldde zich ooit bij mij aan het eind van de les, dat ze zich door de lessen van veel bewust was geworden, en niet meer terug wilde en durfde naar huis. Na spoedoverleg met het hele docententeam besloten dat we meteen te handelen. Ze kon onderduiken bij een klasgenote en is vandaar naar een ander deel van het land verhuisd."
Ingeborg
"Maar jaren geleden is dit voor ons medici al verplicht gesteld om bij vermoeden wat te melden. Verbaast me dat het voor de genoemde beroepen nog niet zo is."
In Dit is de dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Huiselijk geweld bij scheiding telt nauwelijks mee voor de rechter: hoe kan dat?
Elke 8 dagen wordt er een vrouw vermoord: hoe voorkom je femicide?
