Kees slaapt al twaalf jaar niet meer: 'Ik kan mezelf niet zijn en stel mezelf teleur'
Leestijd: 5 minDoor Lydia Kruin-Fris
Leestijd: 5 minDoor Lydia Kruin-Fris
Kees Visser (59) spreekt van een goede nacht als hij vier uur geslapen heeft. Al jarenlang kan hij de slaap niet goed vatten. Iedere oplossing heeft hij aangegrepen, maar niets werkt. "Ik heb wel ideeën en ambities, maar krijg het niet meer gedaan omdat ik me door het slaapgebrek niet meer kan concentreren en geen energie heb."
"Ik slaap al zolang zo weinig dat ik mezelf wel heb afgevraagd: wil ik dit leven blijven leiden? Want je wordt gillend gek als je nachten wakker ligt. Ik kan erom gillen en schreeuwen en gek doen, maar ook dat heeft geen zin. Ik heb geen keuze, de nacht komt toch wel, ook al zie ik er tegenop."
Al twaalf jaar slaapt Kees gemiddeld tussen de één en vier uur per nacht. Méér slapen kan hij niet. Dat heeft te maken met verschillende aandoeningen die hij heeft. "In 2011 begon het, toen kreeg ik acute sarcoïdose, een ontstekingsziekte. Daar kwam dunnevelneuropathie bij, een aandoening waarbij de kleinste zenuwtakjes onder de huid beschadigd zijn, wat leidt tot brandende, titelende pijn en gevoelsstoornissen." Later komen daar onder andere een hoge bloedruk, COPD en eczeem bij.
Voor de zenuwziekte krijgt Kees in 2014 medicatie waarmee ook de problemen met inslapen en doorslapen beginnen. "Mijn lichaam raakte ontregeld. Voorheen was ik een goede slaper. In mijn werk was ik succesvol: ik had een eigen ICT-bedrijf met veertien medewerkers. Maar door de slaapproblemen ben ik alles kwijtgeraakt."
Door het slaapgebrek kan Kees minder prikkels hebben. Hij krijg op zijn werk een kort lontje, maakt foutjes en heeft veel te weinig energie. Het leidt ertoe dat Kees stopt met werken en thuis komt te zitten. "Ondertussen heb ik al zes slaaponderzoeken gehad en ken ik de wereld van de slaapgeneeskunde als geen ander. Ik heb – ondernemend type die ik ben – zo’n beetje alles geprobeerd wat er te proberen valt als het om slapen gaat. Van bezoeken aan slaapexpertisecentra en professionals, tot gedragstherapie en extra bewegen om maar moe te worden. Ik was zelfs zo ten einde raad dat ik – tegen mijn rationele insteek in – een klankschalensessie onderging en stenen op mijn rug liet leggen. Niets hielp of helpt."
Slaappillen heeft Kees ook geprobeerd. "Daar werd ik krankzinnig van, ik reageerde er heel gevoelig op. Overdag werd ik daar duf en vermoeid van, zelfs psychotisch. Zo wist ik op een bepaald moment niet meer waar de wc was en heb ik in de gangkast geplast. En dat terwijl ik ’s nachts nog steeds niet sliep. In huis heb ik ook van alles geprobeerd om beter te slapen: nieuwe matrassen, kussens, in andere kamers slapen, op de grond liggen, bepaalde voeding en ga zo maar door. Alles wat in je opkomt, probeer je."
Je zou kunnen zeggen dat weinig slapen extra productieve uren aan een dag toe kunnen voegen, maar voor Kees is dat niet het geval. "Ik heb wel ideeën en ambities, maar krijg het niet meer gedaan omdat ik me door het slaapgebrek niet meer kan concentreren en geen energie heb. Ik functioneer nu gewoon op de helft van mijn kunnen en heb niet meer het verstandelijke vermogen dat ik had. Als ik wakker lig, denk ik aan de dag die achter me ligt: wat heb ik gedaan, hoe heb ik dat ervaren? Hoe kan ik dat verbeteren? Dan raak ik al snel gefrustreerd. Ik ben een perfectionist die gewend is kwaliteit af te leveren, en als dat niet lukt, dan stel ik mezelf teleur. Ik ben boos op mezelf."
Na een halfuur wakker liggen en piekeren, mag Kees van zichzelf even uit bed, al probeert hij toch een bepaald ritme aan te houden. "Het is verschrikkelijk om de uren voorbij te zien kruipen. In een gemiddelde nacht ga ik wel vijf of zes keer mijn bed uit tussen twaalf uur ’s nachts en zes uur ’s ochtends, wanneer ik opsta."
Het slaapgebrek heeft invloed op alles in Kees’ leven. Zo heeft hij geen energie om ergens heen te gaan. Ook de boodschappen worden thuisbezorgd. Zijn wereld is daardoor klein geworden en er is nog maar een handjevol mensen dat hem thuis bezoekt. Hij heeft geen partner en geen gezin. Wat Kees wel voldoening en zingeving geeft is zijn vrijwilligerswerk voor de stichting die hij in 2024 mede heeft opgezet: Stichting Slapeloosheid. "Slaapgeneeskunde staat helaas echt nog in de kinderschoenen. Er is weinig over bekend. Maar dankzij de stichting is er nu een patiëntenorganisatie die mede ook onderzoek mogelijk maakt. En het lotgenotencontact doet me goed, te weten dat je niet de enige bent."
De hoop dat er meer onderzoek naar slaap gaat komen en er een oplossing wordt gevonden voor de ernstige slapeloosheid waar hij aan lijdt, houdt Kees overeind. "Ik hou dus hoop dat ik ooit weer normaal zal kunnen slapen. Zonder die hoop was ik misschien wel een euthanasietraject ingegaan. Het frustreert me dat ik nu niet tot mijn recht kom, niet mezelf kan zijn. Dat maakt me somber. Tegelijkertijd weet ik dat negatief denken ook niet helpt, dat het zinloos is om me er druk over te maken. Ik probeer ook geluk te vinden. De natuur kan me blij maken, of het zien van iemand anders die gelukkig is."
In Dit is de kwestie (EO) gaat Joram Kaat verder over dit onderwerp in gesprek. Bekijk de volledige uitzending hier.
Wil jij de aflevering liever streamen? Klik hier om de aflevering te bekijken via NPO Start.
Wat doe je als je al jarenlang niet slaapt? 'Je weet niet meer wat werkelijkheid is en wat niet'
Als je je kapot verveelt op je werk: 'Ik kon niet meer slapen van de stress'
