Embryo's kweken voor de wetenschap? 'Dat zet de deur open naar knutselen met DNA'
Leestijd: 4 minDoor Ilse Kwint
Leestijd: 4 minDoor Ilse Kwint
"We gaan een grens over waarvan we niet weten wat voor gevolgen dat heeft."
"We knutselen al voortdurend, om leven dat er al is te bevorderen."
"Het is continu een worsteling tussen het beschermen van de meest kwetsbare vorm van leven die er is, en verschrikkelijk leed willen voorkomen."
Afgelopen week stond de Tweede Kamer stil bij een belangrijk en gevoelig onderwerp: een wetsvoorstel van D66 en VVD dat het mogelijk moet maken om menselijke embryo’s te kweken alleen voor wetenschappelijk onderzoek. Daarna wordt het embryo weer vernietigd. Moet dat kunnen?
Embryo's kweken voor wetenschappelijk onderzoek: wat betekent dit? Embryo’s mogen dan gemaakt worden in een laboratorium, maar niet om later een kind van te krijgen. Tot nu toe is het in Nederland alleen toegestaan om embryo’s te maken als het gaat om ivf-behandelingen, dus met het doel een baby te krijgen.
Er is wel wetenschappelijk onderzoek toegestaan met embryo's, maar dat mag alleen met embryo's die overblijven bij ivf-behandelingen. Dat noem je restembryo's. Die zijn drie tot vijf dagen oud. Wetenschappers willen nu graag onderzoek doen naar de periode daarvoor, om te weten te komen wat er precies gebeurt na de eerste dagen na een bevruchting van een eicel door een zaadcel. En dat kan niet met de restembryo's.
Het wetsvoorstel is bedoeld om wetenschappers te helpen beter te begrijpen hoe een baby zich in de eerste dagen ontwikkelt. Zo kan onderzocht worden hoe erfelijke ziekten ontstaan, hoe miskramen voorkomen kunnen worden en hoe behandelingen tegen onvruchtbaarheid verbeterd kunnen worden. Voor wetenschappers is dit een belangrijke stap om medische problemen bij toekomstige generaties te verminderen.
Het debat in de Tweede Kamer laat zien hoe verdeeld de meningen zijn. Voorstanders, zoals D66 en VVD, benadrukken dat het wetenschappelijk onderzoek belangrijk is en dat er strenge regels gelden. Zo mogen embryo’s bijvoorbeeld niet langer dan 14 dagen in het laboratorium blijven. Tegenstanders, zoals PVV en SGP, vinden het creëren van embryo’s zonder het doel om een kind te krijgen, ethisch onverantwoord. Zij vinden dat het leven van een embryo beschermd moet worden en dat er grenzen zijn aan wat de wetenschap mag doen.
Naast politieke partijen gingen in 'Dit is de week' (EO) ook auteur en publicist Ronit Palache, oud-politicus Gert-Jan Segers en CDA-Kamerlid Derk Boswijk met elkaar in debat over dit onderwerp.
Segers maakt zich grote zorgen om het wetsvoorstel en vindt dat je niet moet knutselen met DNA, dat vindt hij gevaarlijk:
Gert-Jan Segers
Oud-politicus en politiek commentator"Dit zet de deur open naar het knutselen met DNA in een embryo waarbij we niet weten wat de gevolgen zijn. Waarbij we veranderingen aanbrengen die je nooit meer ongedaan kunt maken. Het kan ook in verkeerde handen vallen. We gaan een grens over waarvan we niet weten wat voor gevolgen dat heeft."
Palache is het daar niet mee eens en snapt niet wat de bezwaren zijn. Zij is van mening dat we allang aan het knutselen zijn, maar dat dat ook belangrijk is voor de medische wetenschap. En het kweken van embryo's voor wetenschappelijk onderzoek, kan uiteindelijk leiden tot een betere kwaliteit van leven en medische doorbraken:
Ronit Palache
Auteur en publicist"Een ivf-behandeling op zichzelf is al een knutselmethode, dus dat doen we al. En het kweken van embryo's doe je voor een groter doel. Je gebruikt dingen in de wetenschap om mensen beter te maken. We knutselen al voortdurend, om leven dat er al is te bevorderen, om dat beter te maken, om trajecten soepeler te laten verlopen."
CDA-Kamerlid Derk Boswijk vindt het een lastige kwestie, en ziet zowel bezwaren als kansen:
Derk Boswijk
CDA-Kamerlid"Het is continu een worsteling tussen enerzijds het beschermen van de meest kwetsbare vorm van leven die er is, maar tegelijkertijd wil je ook kijken hoe je verschrikkelijk leed, zoals bepaalde ziektes of genafwijkingen, kan voorkomen. Dus als uiteindelijk, als de wetenschap dat toelaat, zou je moeten afwegen wat er dan belangrijker is. En dat blijft een lastige kwestie."
Ronit Palache
Auteur en publicistRonit Palache, auteur en publicist
Gert Jan Segers
Oud-politicus en politiek commentator"Ik vind het belastend, omdat je ook alternatieven hebt. Medisch ethicus Theo Boer die heeft gezegd dat er veelbelovende alternatieven zijn en adviseert om daar je geld op in te zetten, dat is veel minder ethisch belastend volgens hem. Dan kan je nog steeds op zoek naar medicijnen, naar verbetering van de wetenschap van gezondheid, zodat je ernstige ziektes kunt tegengaan. Maar doe dat niet op deze manier."
Of de wet daadwerkelijk gewijzigd wordt is nog niet duidelijk, ook niet wanneer er gestemd gaat worden over het voorstel. De initiatiefnemers en het kabinet moeten eerst nog reageren op vragen uit de Tweede Kamer.
In Dit is de week (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek met CDA woordvoerder 'Veiligheid & Justitie en Defensie' Derk Boswijk. Klik hier om de volledige uitzending te bekijken via NPO Start of kijk de uitzending hieronder.
Je kunt Dit is de week (EO) ook terugluisteren als podcast. Klik hier om de uitzending af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Embryo's kweken voor onderzoek: 'Er zitten heel donkere randjes aan'
