De on­weer­staan­ba­re kracht van lijstjes: waarom Spotify Wrapped zo populair is

Dit is de situatie

Taylor Swift zakt weg, Samuel Welten en Roxy Dekker populair

Vorig jaar was Taylor Swift nog de populairste artiest in Nederland en wereldwijd. Dit jaar staat ze in Nederland op de vijfde plek. Ronnie Flex stond vorig jaar op twee en Frenna op drie.

Het meest beluisterde nummer in Nederland is Ordinary van Alex Warren. Daarna volgen Echte liefde is te koop van Samuel Welten en ZAAZAA van Frenna & Shallipopi. Het album dat het vaakst werd gestreamd is Mama I made it van Roxy Dekker.

Wereldwijd was Die with a smile van Lady Gaga en Bruno Mars het meest gestreamde nummer, gevolgd door Birds of a feather van Billie Eilish en APT van ROSÉ en Bruno Mars. Het populairste album wereldwijd is DeBÍ TiRAR MáS FOToS van Bad Bunny. Bad Bunny is ook de meest beluisterde artiest wereldwijd, gevolgd door Taylor Swift en The Weeknd.

Nederlandse muziek steeds populairder

Spotify merkt op dat Nederlandse muziek steeds populairder wordt. Gebruikers in Nederland luisterden dit jaar bijna 2,6 miljard uur naar muziek. Dat is bij elkaar opgeteld bijna 297.000 jaar. In ruim 72 procent van die tijd werd er een Nederlands nummer gedraaid, vorig jaar was dat nog 68 procent. In het eerste Spotify-overzicht in 2014 stond geen enkele Nederlandse artiest in de top vijf.

Ook podcasts worden veel geluisterd. De populairste podcast in Nederland is Op zoek naar Marlotte van Zembla. De makers onderzochten het verhaal van een volwassen vrouw die zich voordeed als kind en contact zocht met de Kindertelefoon over privéproblemen. Een vrijwilliger van de Kindertelefoon had vervolgens contact met haar, wat eigenlijk niet mocht.

Waar vind ik mijn Spotify Wrapped?

Om Spotify Wrapped te bekijken, kun je op deze link klikken. De Spotify-app opent dan automatisch. Binnen de app vind je bovenaan ook een Wrapped-knop om naar je persoonlijke overzicht te gaan. Het overzicht werkt een beetje zoals Instagram: je veegt naar beneden om verder te gaan en omhoog om terug te gaan. Van elk onderdeel kun je een overzicht delen op social media, maar natuurlijk kun je het ook gewoon lekker voor jezelf houden.

Dit is de discussie

Waarom zijn we zo gek op onze wrapped-lijstjes?

Niet alleen Spotify komt met een eindejaarslijstje, het regent weer gepersonaliseerde jaaroverzichten. Strava, Thuisbezorgd, GoodReads, DuoLingo… allemaal laten ze zien wat we dit jaar luisterden, aten, lazen of presteerden. Leuk voor de gebruiker, of vooral handig voor het algoritme?

Volgens gedragsbioloog Patrick van Veen ligt de oorsprong van het massaal delen van lijstjes in een ver verleden. In Dit is de Dag (EO) zegt hij dat mensen altijd al behoefte hadden om hun interesses te tonen.

000

scherm sluiten

000

Patrick van Veen

Gedragsbioloog

"Wij mensen zijn sociale wezens. Dus het is niet iets nieuws. We willen altijd aan de rest van de wereld laten zien wat we doen, waar we mee bezig zijn, wat we belangrijk vinden, welke muziek we luisteren en welke boeken we lezen. Dat deden we vroeger op een iets andere manier. Toen had je je boeken in de boekenkast staan en je cd’s in een rekje in de woonkamer, zodat je kon zien wat populair thuis was. Nu hebben we daar technologie bij gekregen."

000

Journalist Kelli van der Waals herkent die behoefte maar wijst ook onze haast aangeboren liefde voor overzicht en rangschikking.

000

scherm sluiten

000

Kelli van der Waals

Journalist

"Als mens zijn we sowieso gek op lijstjes. Een van de best bekeken films op Netflix is The Life List, die gaat over iemand die haar hele leven beter maakt door een lijst af te vinken die ze als dertienjarige heeft gemaakt. Dus we hebben sowieso een liefde voor lijstjes. En nu, in tijden van informatie-overload, is het superfijn dat de technologie, die ons zoveel keuze heeft gegeven, daar ook een bepaalde curatie en selectie in maakt. Je kunt je wel afvragen of we door die technologie misschien ook anders zijn gaan kijken of luisteren. Ik denk het wel."

000

Toch gaat het niet alleen om gemak. Volgens Van Veen zit er ook een evolutionaire logica achter.

000

scherm sluiten

000

Patrick van Veen

Gedragsbioloog

"We willen inderdaad heel graag lijstjes. Als we alles iedere dag moeten uitzoeken, willen we kunnen vertrouwen op keuzes die andere mensen maken. Het zit in ons oerbrein dat we continu om ons heen kijken wat de ander doet. Ik observeer wel eens chimpansees en een chimpansee eet datgene wat een andere chimpansee ook eet. We zijn letterlijk geprogrammeerd om te kopiëren wat een ander doet, dat bespaart energie."

000

Maar is dat massale delen van lijstjes altijd onschuldig? Van der Waals ziet het ook als een risico in de verschraling van ons culturele landschap.

000

scherm sluiten

000

Kelli van der Waals

Journalist

Je kan je afvragen of door het steeds smallere aanbod, niet ook wat verloren gaat. Het zou mooi zijn als we, naast de lijstjes, ook zouden zoeken naar muziek die niet op Spotify staat. Ik luister zelf bijvoorbeeld graag naar een Britse internetradio. Daar heb je de hele dag programma’s met DJ’s die enorme kennis hebben. Precies dat soort muziek raken we een beetje kwijt in het door algoritmen samengestelde aanbod. Nu laten we Spotify vertellen wie we zijn, maar het zou helpen als we daar ook een beetje buiten kijken."

000

Meer weten?

Luister onze podcast

Benieuwd naar het hele gesprek? Luister hier naar Dit is de Dag (EO) waarin presentator Jan Willem Wesselink in gesprek gaat met gedragsbioloog Patrick van Veen en journalist Kelli van der Waals. Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

Dit maakten we ook

• Protestlied tegen AZC niet meer te luisteren op YouTube en Spotify

  Protestlied tegen AZC niet meer te luisteren op YouTube en Spotify

• Spotify wordt duurder: 'Ze leggen niet goed uit waarom'

  Spotify wordt duurder: 'Ze leggen niet goed uit waarom'