Gooische Vrouwen onder vuur door alcoholgebruik: 'Je hebt een voorbeeldfunctie'
Leestijd: 4 minDoor Marinka Wagemans
Leestijd: 4 minDoor Marinka Wagemans
"Het is een film; in Penoza en Mocro Maffia worden liquidaties gepleegd, daarvan is het ook niet de bedoeling dat je dat na gaat doen."
"Ik denk wel dat je de verantwoordelijkheid hebt om in bepaalde producties te bedenken dat je een voorbeeldfunctie hebt."
De serie Gooische Vrouwen zorgde dit weekend voor ophef. Nee, niet door de weggewerkte rimpels van Linda de Mol, maar door het (overmatig) alcoholgebruik. In de serie zou teveel alcohol te zien zijn en dat zou alcoholgebruik normaliseren. Maar hoe erg is dat?
"Alcoholmisbruik onder vrouwen is een groeiend probleem. Daarom is het onbegrijpelijk dat drank in Gooische Vrouwen ook in het nieuwe seizoen als onschuldig vermaak wordt neergezet." Dat stelt alcoholcoach Nanja van Vliet in het AD.
Van Vliet schrijft dat zij toen de eerste seizoenen van Gooische Vrouwen werden uitgezonden, vijftien jaar geleden, te veel dronk. Omdat er in de serie aan de lopende band gedronken werd, gaf dit haar het gevoel dat haar gedrag niet zo gek was. "Onbewust gaf de serie me een vrijbrief om mijn groeiende probleem met alcohol te blijven negeren." Inmiddels drinkt ze niet meer, en verbaast het haar enorm dat in 2024 alcohol nog steeds zo'n grote rol speelt in de RTL-serie.
Haar opiniestuk zorgde voor veel commotie: veel mensen vinden het betutteling, maar sommigen, zoals andere alcoholdeskundigen, zijn het roerend met haar eens. En dan gaat het niet meer specifiek over Gooische Vrouwen, maar ook over andere series, films of tv-programma's. Zo staat er in veel talkshows ook vaak een glas bier of glaasje wijn op tafel.
Hoe onschuldig is het vertonen van alcoholgebruik in films en series? En zou het een tandje minder mogen?
Koos van Plateringen werkt als private coach in de verslavingszorg. Hij drinkt zelf al zeven jaar niet meer, maar kreeg bij het kijken van Gooische Vrouwen ook bijna zin in een wijntje.
Koos van Plateringen
Private verslavingscoach"Er wordt in bijna elke scene gedronken. Ik zou het zo leuk vinden als het ook van de andere kant belicht wordt, dat de makers één van die vrouwen laat zeggen: 'Weet je wat geef mij een spa rood, ik ben helemaal klaar met die wijn.' (...) Zien drinken is doen drinken. Als je heel veel leuke mensen op televisie ziet waar jij je als je jong bent aan spiegelt, denk je: zo wil ik ook zijn. Mooie kleren, ziet er goed uit, en hij drinkt een biertje. Dan ga je op een gegeven moment denken: het is eigenlijk best normaal om een biertje te nemen. Maar als die stoere jongen gewoon een colaatje zou drinken, zou je geen alcohol nemen en zou je niet het risico lopen om uiteindelijk een onhandige relatie met alcohol te ontwikkelen."
Het onderwerp gaat Van Plateringen aan het hart, omdat alcohol gewoonweg heel verslavend is: het staat in de top van meest verslavende middelen die er zijn. De verslavingscoach is een boek aan het schrijven dat in januari uitkomt. Daarvoor deed hij onderzoek naar de lichamelijke gezondheidsrisico's van het drinken van alcohol. Dan kun je denken aan slaapproblemen, huidproblemen, mentale problemen en verschillende soorten kankers.
"Ik denk wel dat je de verantwoordelijkheid hebt om in bepaalde producties te bedenken dat je een voorbeeldfunctie hebt en dat de personages een voorbeeldfunctie hebben voor kijkers. Want ik zie op terrassen ook gewoon het type Gooische Vrouwen zitten, die om één uur in de middag de ene naar de andere fles wijn bestellen. En dan denk ik: ja, oké. (...) Het is ook de werkelijkheid, maar het gaat om bewustwording creëren. En dat is ook de taak van filmmakers. Ik ben ook voor vrije wil. Als jij wilt drinken, ga dan lekker drinken. Maar er is nog zoveel onbekend over hoe gevaarlijk alcohol eigenlijk is. En als je dat allemaal weet, kan je ook bewust die keuze maken, ja of nee."
Eddy Terstall is een Nederlandse filmregisseur en scenarioschrijver. Hij is het niet met Van Plateringen eens dat hij als filmmaker een voorbeeldfunctie heeft.
Eddy Terstall
Filmmaker"Ik denk ook zakelijk over hoe we een mooie film kunnen maken. Film pretendeert toch een vorm van werkelijkheid, ook in comedy's. Je maakt daar een uitvergroting van. Ik kan me bij de Gooische Vrouwen niet voorstellen dat ze aan de ranja zitten. Het past ook bij die personages, en die subcultuur wordt ook niet altijd aantrekkelijk voorgesteld. (...) Kijk, je hebt natuurlijk al positieve rolmodellen die niet drinken, zoals sporters. Als filmmaker ben ik verplicht de geloofwaardigheid van de personages te dienen. Het is ook een film. Ik bedoel, in Penoza en in Mocro Maffia worden liquidaties gepleegd. Daarvan is het ook niet de bedoeling dat je het na gaat doen. En ook dat worden helaas voor sommigen rolmodellen."
Terstall snapt op zich wel dat in sommige gevallen rekening gehouden kan worden met het beeld wat er geschetst wordt. Maar het is geen must.
"Ik kan me voorstellen dat wanneer je een heldenpersonage creëert die de jeugd moet aanspreken, je die niet laat roken, drinken of drugs laat gebruiken. Dat is dan een ontworpen personage met een specifiek doel en een specifieke doelgroep. Ik denk dat je met jeugd wat voorzichtiger moet zijn. Maar ik vind niet dat ik dat op mijn schouders moet nemen."
In Dit is de Dag (EO) gaat Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Ali B huilend voor de rechter: is hij te snel veroordeeld door de media?
