"Aan armoede sterven op dit moment tien miljoen mensen per jaar. Bij klimaatverandering loopt dat moment in de tienduizenden, niet meer dan dat."
"Het is niet óf klimaat, óf armoede. Klimaatverandering draagt juist bij aan meer armoede, ze gaan hand in hand. Een beetje een rare move van Bill Gates."
Bill Gates maakte deze week een opvallende draai. De miljardair die jarenlang veel geld gaf om klimaatverandering tegen te gaan, zegt nu dat de aarde niet op de rand van de afgrond staat. Armoede en ziekte zijn wereldwijd veel grotere problemen, zegt Gates. Heeft hij gelijk? Of kijkt hij te makkelijk weg van het klimaat?
Bill Gates stond jarenlang bekend als een van de grootste voorvechters van duurzaamheid. Met zijn stichting investeerde hij miljarden in klimaatinnovatie, schonere energie en technologieën die CO2-uitstoot moeten beperken. Hij schreef ook het boek Hoe we een klimaatramp kunnen vermijden.
Maar vlak voor de klimaatconferentie in Brazilië (van 10 tot en met 21 november) maakt hij een opvallende draai. Ineens zegt Gates dat het doemdenken over het klimaat overdreven is. Volgens hem gaat de wereld niet ten onder. Integendeel, veel landen zijn juist op de goede weg. De uitstoot daalt, technologie ontwikkelt zich snel, en mensen leven langer en gezonder dan ooit.
Bill Gates zegt trouwens niet dat hij minder gaat investeren in het klimaat, maar hij verschuift de focus van zijn investeringen. Hij zegt dat honger en ziekte op dit moment grotere problemen zijn dan klimaatverandering en dat investeringen in gezondheid en ontwikkeling cruciaal zijn, naast de voortdurende investeringen in klimaatinnovatie.
De boodschap van Gates valt niet overal goed. Want als hij zegt dat armoede en honger belangrijker zijn dan het klimaat, klinkt dat voor sommigen als: we hoeven ons minder zorgen te maken over het klimaat. En dat roept vragen op. Moet de aandacht nu écht weer verschuiven naar armoedebestrijding, of dreigen we zo de klimaatcrisis uit het oog te verliezen?
In Dit is de Dag (EO) gaan filosoof Ralf Bodelier en hoogleraar energie- en klimaatethiek Behnam Taebi hierover in gesprek. Bodelier begrijpt Gates’ draai wel. Hij wijst erop dat armoedebestrijding het belangrijkste uitgangspunt van Gates was toen hij begon met het weggeven van zijn miljarden.
Ralf Bodelier
Filosoof en journalist"Eerst ging het om vaccinaties, onderwijs en gezondheid, daarna verschoof de focus wat naar klimaat. Nu keert Gates terug naar waar hij begon. En niet zonder reden: de uitstoot in rijke landen is de afgelopen twintig jaar met bijna een derde gedaald. Hij ziet dat innovatie werkt en wil nu weer aandacht vragen voor mensen die dagelijks lijden onder armoede."
Taebi ziet het anders. Hij vindt dat Gates een vals dilemma schetst.
Behnam Taebi
Hoogleraar energie- en klimaatethiek"Het is niet óf klimaat, óf armoede. Klimaatverandering draagt juist bij aan meer armoede. Er zijn grote ongelijkheden in de wereld en klimaatverandering maakt het alleen maar nog erger. Ik vind het een beetje een rare move van Bill Gates. Wellicht is het politiek te verklaren in de VS; dat hij geen target wil zijn van Trump en daarom wegkijkt van het klimaat. Maar hij doet nu alsof klimaat geen groot probleem is en er geen geld naar toe hoeft, dat vind ik heel opmerkelijk."
Volgens Bodelier klopt het niet dat Gates klimaatverandering niet meer belangrijk vindt. De multimiljardair blijft daarin ook investeren, zegt Bodelier.
Ralf Bodelier
Filosoof en journalist"Hij legt er vooral de nadruk op dat arme landen sterker moeten worden. Zodat ze zichzelf kunnen verdedigen tegen klimaatveranderingen. Gates wil de prioriteiten veranderen. We moeten weer kijken naar armoede, daar sterven op dit moment tien miljoen mensen per jaar aan. Bij klimaatverandering loopt dat moment in de tienduizenden, maar niet meer dan dat. Dus Gates zegt: als je nu echt iets wilt doen voor de mensen, dan moet je ook iets doen aan die extreme armoede."
Taebi zegt dat de draai van Gates ook een symbolische waarde heeft.
Behnam Taebi
Hoogleraar energie- en klimaatethiek"Het gaat niet per se alleen om het geld van Gates. Waar het mij om gaat is dat de aandacht nu internationaal wordt afgeleid van de investeringen die nodig zijn om de uitstoot terug te dringen. Het is niet het één of het ander. Klimaatverandering en armoede gaan heel erg hand in hand."
Benieuwd naar de hele discussie? Luister hier naar Dit is de Dag (EO) waarin presentator Jan Willem Wesselink in gesprek gaat met Ralf Bodelier (filosoof en journalist) en Behnam Taebi (hoogleraar energie- en klimaatethiek). Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Multimiljardair Elon Musk haalt uit naar Europese politiek: ‘Hij heeft te veel macht’
Plunderen we de aarde? Deze vier mensen besloten het anders te doen
