Ga naar inhoud Ga naar menu

Inloggen bij

Jouw perspectief is belangrijk! Als je ingelogd bent kan je reacties plaatsen.

Door in te loggen bevestig je dat je de Algemene Voorwaarden en Privacyverklaring van de EO hebt gelezen en begrepen.

Hulp nodig?

Check de veelgestelde vragen.

De Russische beer porren?

NAVO wil wapenfonds van miljarden voor Oekraïne: zorgt dit voor escalatie?

Geschreven door Merel Haisma en Mariska van der Veen

5 april 2024 · 09:50

Update: 5 april 2024 · 15:20

Stoltenberg en Zelensky.
© ANP

In gesprek met

Foto van Ron Keller

Ron Keller

Oud-diplomaat

"Op het moment dat Rusland ziet dat de steun vanuit het Westen begint te haperen, dan zal Rusland doorvechten."
Foto van Henk Overbeek

Henk Overbeek

Emeritus hoogleraar internationale betrekkingen

"Een NAVO-fonds lijkt mij een zorgelijke ontwikkeling als je naar de dynamiek van dit conflict kijkt."
Foto van Hans Nijenhuis

Hans Nijenhuis

Journalist AD

"We moeten wel constateren dat dit echt wel een grote stap is in wat de NAVO tot nu toe heeft gedaan."

In het kort

De NAVO wil een wapenfonds van 100 miljard euro om Oekraïne te steunen in de strijd tegen Rusland. Maar Oekraïne is helemaal geen lid van de NAVO. Is het dan wel verstandig? Vergroot dit niet de kans op escalatie?

Wat denk jij?

Ben jij nog helemaal op de hoogte van de oorlog in Oekraïne?

Klik hieronder om je antwoord te geven

68%

20%

12%

aantal reacties: 74

Wil je deze reactie verwijderen?

Dit is de situatie

NAVO wil wapenfonds voor Oekraïne

Oekraïne heeft meer geld nodig voor wapens. Dat zegt secretaris-generaal Stoltenberg van de NAVO. Daarom roept Stoltenberg alle NAVO-landen op om een miljardenfonds op te richten. Met dat geld kunnen wapens voor Oekraïne worden gekocht. Dat is best opvallend. De NAVO heeft namelijk afgesproken om alleen landen te beschermen die lid zijn van de NAVO. Terwijl Oekraïne nu geen NAVO-lid is.

Wat is de NAVO?
De NAVO staat voor 'Noord-Atlantische Verdragsorganisatie'. De organisatie werd opgericht in 1949 als een politiek en militair bondgenootschap tussen 32 landen uit Europa en Noord-Amerika. Het doel van de NAVO is het handhaven van vrede en veiligheid binnen de lidstaten door middel van samenwerking en onderlinge bescherming.

Tot nu toe geven landen zelfstandig militaire steun aan Oekraïne en de steun wordt gecoördineerd door de Verenigde Staten. Dat zou met dit fonds dus veranderen. Of het fonds er ook echt komt, is nog maar de vraag. Niet alle NAVO-landen zijn enthousiast over het voorstel van Stoltenberg.

Welke landen zijn lid van de NAVO?
Deze landen werden bij de oprichting van de NAVO in 1949 lid:
  • België
  • Canada
  • Denemarken
  • Frankrijk
  • IJsland
  • Luxemburg
  • Nederland
  • Noorwegen
  • Portugal
  • Verenigd Koninkrijk
  • Verenigde Staten
In de loop van de jaren werden ook deze landen lid:
  • Griekenland (1952)
  • Turkije (1952)
  • Duitsland (1955)
  • Spanje (1982)
  • Hongarije (1999)
  • Polen (1999)
  • Tsjechië (1999)
  • Bulgarije (2004)
  • Estland (2004)
  • Letland (2004)
  • Litouwen (2004)
  • Roemenië (2004)
  • Slovenië (2004)
  • Slowakije (2004)
  • Albanië (2009)
  • Kroatië (2009)
  • Montenegro (2017)
  • Noord-Macedonië (2020)
  • Finland (2023)
  • Zweden (2024)

Dit is de discussie

Is een wapenfonds wel verstandig?

Een miljardenfonds voor Oekraïne, dat is dus wat de NAVO wil. Maar vergroot dit niet de kans op escalatie in de oorlog? Emeritus hoogleraar Henk Overbeek denkt van wel. Rusland zal dit volgens hem uitleggen als directe betrokkenheid van de NAVO bij de oorlog, zegt hij in Dit is de Dag (EO).

Henk Overbeek (emeritus hoogleraar internationale betrekkingen).
© NPO Radio 1

Henk Overbeek

Emeritus hoogleraar internationale betrekkingen

"De NAVO doet nu, ik denk een beetje uit paniek, een stap die ze twee jaar lang heeft proberen te vermijden. Namelijk rechtstreekse betrokkenheid van bij de oorlogvoering in Oekraïne. En dat lijkt mij een zorgelijke ontwikkeling als je naar de dynamiek van dit conflict kijkt. Het is toch in die zin een escalatie van het conflict."

Rusland ziet deze oorlog allang als een gevecht met de NAVO en niet alleen met Oekraïne, die brug zijn we al gepasseerd, zegt oud-diplomaat Ron Keller. We moeten daarom realistisch zijn in de steun die we geven.

Ron Keller (oud-diplomaat).
© NPO Radio 1

Ron Keller

Oud-diplomaat

"Het is heel belangrijk dat Oekraïne zicht krijgt op steun voor de lange termijn, voor onbepaalde tijd zou je bijna zeggen. Want deze afschuwelijke oorlog zal nog een tijd gaan duren. Op het moment dat Rusland voelt dat Oekraïne zwakker wordt en dat de steun vanuit het Westen begint te haperen, dan zal Rusland doorvechten. Dan vallen er nog duizenden extra doden aan het front."
"We zien dat de Russische economie is omgebouwd tot een oorlogseconomie. En dat Poetin op geen enkel moment stopt en nog iedere dag raketten op Oekraïne afstuurt. Dan moet je gewoon eerlijk zijn en dan moet je de steun ook maar wat explicieter maken."

Journalist Hans Nijenhuis is 'NAVO-watcher' bij het AD en snapt goed waarom de NAVO Oekraïne op deze manier wil steunen, maar:

Hans Nijenhuis (journalist AD).
© Flickr (Sebastiaan ter Burg)

Hans Nijenhuis

Journalist AD

"We moeten wel constateren dat dit echt wel een grote stap is in wat de NAVO tot nu toe heeft gedaan. Als je het NAVO-verdrag erop naleest, de veertien artikelen, dan staat daarin niets over dit soort dingen. Er staat alleen: 'We spreken met elkaar af dat we elkaar zullen helpen, op wat voor manier dan ook, als één van ons wordt aangevallen.'"

Voorbereiden op Trump

Het idee voor een miljardenfonds is er volgens Nijenhuis gekomen uit angst voor de mogelijke herverkiezing van Trump als president van de Verenigde Staten.

Hans Nijenhuis (journalist AD).
© Flickr (Sebastiaan ter Burg)

Hans Nijenhuis

Journalist AD

"De vrees bestaat dat het beleid van Amerika ingrijpend kan veranderen met een andere president. Ze zijn bang dat Trump wordt herkozen en dat hij dan ineens de steun aan Oekraïne gaat terugdraaien. Diplomaten hier in Brussel zeggen dat het fonds Oekraïne moet indekken tegen de verandering van de politieke wind."

Het fonds als verzekering tegen Trump, dat gaat volgens oud-diplomaat Keller niet werken.

Ron Keller (oud-diplomaat).
© NPO Radio 1

Ron Keller

Oud-diplomaat

"Je gaat Trump er niet mee tegenhouden. En je gaat hem niet op andere gedachten brengen. Dat moet anders, je moet met Trump gaan praten. Dat staat buiten kijf. Stel je voor dat we met z'n allen afspreken dat we dit gaan doen. Ieder land legt een x-procent van zijn nationaal product in. En Trump komt aan de macht en die zegt: 'Wij doen niet meer mee.' Die andere landen zien dan een verdubbeling van hun rekening. Gaan ze dat dan extra betalen?"

Ook emeritus hoogleraar Overbeek heeft zo zijn bedenkingen:

Henk Overbeek (emeritus hoogleraar internationale betrekkingen).
© NPO Radio 1

Henk Overbeek

Emeritus hoogleraar internationale betrekkingen

"Trump zal zich hier niet door laten tegenhouden om te zeggen: 'Ik stap eruit.' En dat kunnen de Europese NAVO-lidstaten ook helemaal niet opvangen. Dat is afgelopen periode wel gebleken. Vooralsnog heeft Europa niet de capaciteit om het gat te vullen dat valt als de Amerikanen zich terugtrekken."

Volgens journalist Nijenhuis wil de NAVO proberen het geld binnen te hebben voordat de nieuwe Amerikaanse president wordt gekozen.

Hans Nijenhuis (journalist AD).
© Flickr (Sebastiaan ter Burg)

Hans Nijenhuis

Journalist AD

"Het idee is dat de NAVO in de zomer beslist over dit fonds en dat dan de NAVO-landen het geld overmaken, zodat het op de NAVO-rekening staat. En de NAVO gaat het vervolgens uitkeren. En dan kan Trump dat geld moeilijk terughalen, in theorie althans."

Maar ook dit zal niet voldoende zijn, denkt Overbeek.

Henk Overbeek (emeritus hoogleraar internationale betrekkingen).
© NPO Radio 1

Henk Overbeek

Emeritus hoogleraar internationale betrekkingen

"Trump kan de leveranties stopzetten van de wapens die met het geld gekocht worden. Hij kan de wapenleveranties vetoën en dan zijn we net zover."

Wat denk jij?

Is het een goed idee dat NAVO een miljardenfonds voor Oekraïne wil opzetten?

Wil je deze reactie verwijderen?

Meer weten?

Luister naar Dit is de Dag

Wil je meer weten over dit onderwerp? Luister dan naar Dit is de Dag (EO). Dat kan hier of via je favoriete podcast-app.

De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.

Toestemmingen aanpassen

Meer lezen?

Dit schreven we eerder

Bekijken

Is er kans op een derde wereldoorlog?

Bekijken

Tijd voor een Nederlandse munitiefabriek? 'Je kunt niet vechten met twee handen op de rug'

WhatsApp

Iets toevoegen?

Een onderwerp tippen?

app direct de redactie

Onze reacties


Ben jij nog helemaal op de hoogte van de oorlog in Oekraïne?

Klik hieronder om je antwoord te geven

68%

20%

12%

aantal reacties: 74

Wil je deze reactie verwijderen?


Is het een goed idee dat NAVO een miljardenfonds voor Oekraïne wil opzetten?

Wil je deze reactie verwijderen?

Inloggen bij

Super dat je jouw perspectief wil delen! Log in om je reactie te plaatsen.

Door in te loggen bevestig je dat je de Algemene Voorwaarden en Privacyverklaring van de EO hebt gelezen en begrepen.

Hulp nodig?

Check de veelgestelde vragen.