Kunnen we nog wel zonder zzp'ers in de ouderenzorg?
Leestijd: 8 minDoor Steve Oosterkamp
Leestijd: 8 minDoor Steve Oosterkamp
"Ik ken zzp'ers die 120.000 euro verdienen, terwijl collega's in loondienst 50.000 euro krijgen."
"Als je de voor- en nadelen die zzp'ers hebben gaat doorrekenen, dan is er niet zoveel verschil."
"Uiteindelijk werken we allemaal met hetzelfde doel: zo goed mogelijk zorg leveren."
"Hier in het dorp merk je echt het noaberschap, het omkijken naar elkaar."
Je opa of oma die wekenlang niet gewassen wordt, alleen op vaste tijden naar de wc mag en nauwelijks nog aandacht krijgt van het zorgpersoneel. Je moet er niet aan denken, maar het gebeurt. Het gaat namelijk helemaal niet goed met de ouderenzorg in Nederland. Er zijn financiële problemen en dure zzp'ers zouden daar deels de oorzaak van zijn. Maar kunnen we nog wel zonder deze freelancers in de zorg?
Dat het niet goed gaat met de ouderenzorg, komt doordat organisaties het financieel ontzettend zwaar hebben. Ze krijgen minder geld binnen en zijn steeds méér geld kwijt door de stijgende prijzen. En omdat ze te weinig personeel hebben, kunnen ze nu al niets anders dan dure zzp'ers inhuren.
Als dit zo doorgaat, dan gaat waarschijnlijk een flink aantal instanties voor ouderenzorg failliet. Ook is het risico dat onmisbare zorgverleners door de financiële problemen moet worden ontslagen. Dat zou een groot probleem zijn, want verpleeghuizen hebben al een wachtlijst van meer dan 20.000 mensen.
Een steeds groter deel van het geld van zorginstanties gaat op aan het inhuren van zzp'ers. Dat komt doordat steeds minder mensen in de zorg in loondienst willen werken. Ze kiezen er steeds vaker voor om als zelfstandige aan de slag te gaan. In vijf jaar tijd is het aantal zzp'ers in de zorg met bijna 50 procent gestegen, tot ongeveer 169.000 in 2022.
Volgens het online platform zzp-erindezorg hebben veel mensen gekozen om voor zichzelf aan de slag te gaan, omdat ze slechte ervaringen hadden met werken in loondienst. Daar hadden ze te maken met slecht werkgeverschap, gebrek aan waardering en hoge werkdruk.
Het inhuren van een zzp'er is in veel gevallen duurder dan het betalen van een werknemer in loondienst. Dat komt doordat een zzp'er kosten maakt voor zijn of haar onderneming. Denk aan kosten voor materialen, een eigen kantoor of energiekosten. Ook moeten ze veel dingen zelf regelen, zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioen en vakantiegeld. Dit verwerken ze in hun uurtarief.
Daarnaast is er in de zorg dus volop werk, dankzij de vergrijzing. Er is veel vraag naar zorgmedewerkers en in verhouding weinig aanbod van zorgmedewerkers. Het logische gevolg? Marktwerking: de prijzen stijgen. Een zzp'er kan immers vragen wat hij of zij wil.
In deze video legt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uit hoe Nederland vergrijst. Het artikel gaat verder onder de video.
De weergave van deze video vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Om instanties in de ouderenzorg tegemoet te komen, zou het kabinet kunnen kiezen voor een lastenverlichting in deze sector. Maar dat gaat niet gebeuren. Sterker nog, het kabinet gaat fors bezuinigen op de ouderenzorg. Het landelijke budget voor deze sector gaat de komende jaren met 3 procent omlaag.
Ook vanuit de Nederlandse Zorgautoriteit gaat er minder geld naar huisvesting van ouderen. Ten slotte zijn zorgverzekeraars van plan om de komende twee jaar ook nog eens minder geld aan ouderzorg te besteden. De maximale tarieven die ze aan de ouderenzorgorganisaties willen betalen, gaan omlaag.
En dat kunnen zorginstellingen er allemaal niet bij hebben. Daarom protesteren 27 ouderenzorgorganisaties deze week in Den Haag. Volgens die organisaties dreigt door personeelstekorten en vergrijzing een regelrechte ramp in de ouderenzorg. Ze willen dat de bezuinigingen van tafel gaan.
Bij de discussie over de problemen in de zorg gaat het al snel over de vele zzp'ers. Als zorginstanties minder gebruik zouden hoeven te maken van deze groep zelfstandigen, zou dat al flink wat kosten schelen, is de gedachte. Maar zijn zzp'ers inderdaad zoveel duurder dan medewerkers in loondienst? En kan de zorgsector nog wel zonder deze flexibele krachten?
Jos de Blok is eigenaar van Buurtzorg, een thuiszorgorganisatie met ongeveer 15.000 mensen in vaste dienst. Met kleine teams, bestaande uit (wijk)verpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden, levert zijn organisatie zorg aan huis. Dat probeert hij te doen met zo min mogelijk zzp'ers, zegt hij in Dit is de Dag (EO). Omdat die volgens hem niet goed zijn voor de continuïteit van de zorg, maar ook omdat ze veel duurder zouden zijn.
Jos de Blok
Eigenaar Buurtzorg"De maatschappelijke gevolgen van al die zzp'ers in de zorg zijn heel groot. De continuïteit van de zorg is enorm belangrijk, zodat de patiënt een persoonlijke band met een zorgverlener kan opbouwen. Alle wisselingen met zzp'ers helpen daar niet bij. Ook krijgen zzp'ers veel meer salaris. Ik ken voorbeelden van zzp'ers die 120.000 euro per jaar verdienen, terwijl hun collega's in loondienst op 50.000 euro uitkomen."
Volgens Lex Tabak van ZZP-erindezorg.nl valt het wel mee met die financiële verschillen tussen zzp'ers en zorgmedewerkers in loondienst. Hij zegt dat zorgmedewerkers vooral kiezen voor zzp'en, omdat een dienstverband steeds minder aantrekkelijk wordt. Zorgverleners zijn op zoek naar flexibiliteit, een goede werk-privébalans en willen zelf de regie in handen hebben.
Lex Tabak
ZZP-erindezorg.nl"Een zzp'er is aantoonbaar ongeveer even duur als een zorgmedewerker in vaste dienst. Er is een stevige cao voor zorgmedewerkers in loondienst. Als je de voor- en nadelen die zzp'ers hebben gaat doorrekenen, dan is er niet zoveel verschil."
Een van de vele zzp'ers in de zorg is Roy Kiekebosch. Hij werkte tien jaar in vaste loondienst, maar besloot dat hij zelf de regie in handen wilde hebben. In loondienst had Roy het gevoel dat er niet goed naar hem geluisterd werd, bijvoorbeeld als het ging over het werkrooster. Of het zzp'en hem daarnaast ook financieel meer oplevert?
Roy Kiekebosch
Zorg-zzp'er"Als ik 32 uur per week werk, maakt het onderaan de streep niet zoveel uit. Doordat ik rond de 50 uur per week werk, kan ik wat meer verdienen. Maar dat zzp'ers duurder zijn? Dat vind ik een beetje plat gezegd. Uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde doel: zo goed mogelijk zorg leveren, zodat iedereen een mooi leven kan leiden."
Carolien Meloni is wijkverpleegkundige in Vledder. Een dorp iets boven Meppel met ongeveer 2.000 inwoners. Ook daar worden de mensen ouder. Om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen, hebben de inwoners van het dorp de regie zelf in handen genomen. Benieuwd naar het verhaal van Vledder? Bekijk de uitzending van Dit is de Middag (EO):
Benieuwd naar de hele discussie? Luister hier naar het gesprek in Dit is de Dag (EO) met Jos de Blok (Buurtzorg), Lex Tabak (organisatie ZZP-erindezorg) en Roy Kiekebosch (zzp'er).
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Hoogleraar zorgeconomie Richard Janssen en John Bos van zorgorganisatie Woonzorg Flevoland spraken in Geld of je Leven (EO) over de problemen in de zorg:
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
