Redt Mark Rutte lachend de wereld of danst hij naar de pijpen van Trump?
Leestijd: 4 minDoor Boudewijn Drechsler
Leestijd: 4 minDoor Boudewijn Drechsler
"Het is fijn dat er nog iemand is die het oor van Trump heeft. Dat is onze veiligheid."
"We geven ons over aan de grillen van Trump die overal illegale oorlogen start."
NAVO-secretaris Mark Rutte prees Trumps leiderschap afgelopen week tijdens zijn bezoek naar het Witte Huis: "Dit was een bijeenkomst van vrienden, we mogen elkaar echt, en ik bewonder zijn leiderschap." Hij verklaarde dat alleen een sterk land als Amerika kan ingrijpen in Iran, zodat het geen nucleaire dreiging meer vormt. Volgens sommigen gaat Rutte te ver in het stroopsmeren bij Trump. Anderen benadrukken weer dat Rutte zo de NAVO redt en daarmee de veiligheid van Europa.
NAVO-baas Mark Rutte was afgelopen woensdag bij Donald Trump op bezoek. En Rutte sprak daarbij lovende woorden: dat dankzij Trumps leiderschap Iran geen nucleaire slagkracht meer heeft. Dat dat heel belangrijk is voor onze veiligheid. Dat alleen een sterk land als Amerika dat kan doen. Maar Rutte ging nog verder: "Het klopt, niet alle Europese landen hebben hun afspraken waargemaakt en ik begrijp volkomen dat hij daar teleurgesteld over is."
De vraag die heel veel mensen nu bezighoudt is: danst Mark Rutte nu niet te veel naar de pijpen van de Amerikaanse president? We kennen Rutte als de eeuwig lachende derde: hij die zich met een glimlach door de neteligste situaties manoeuvreert en vervolgens krijgt wat hij wil. Dat werkte goed in onze eigen klein polder. Lukt het hem nu ook op het wereldtoneel? Weet hij zo het goede voor de NAVO en Europa te bewerkstelligen bij een Amerikaanse president die het ene moment met de vernietiging van een beschaving dreigt en het andere moment een staakt-het-vuren overeenkomt? Een president die nu dreigt de NAVO op te blazen als die hem niet helpt bij zijn conflict met Iran?
Na het gesprek met Rutte, achter gesloten deuren, was Trumps woede in ieder geval nog niet bekoeld. Op Truth Social zei hij na het vertrek van Rutte in kapitalen: "De Navo was er niet toen we ze nodig hadden, en ze zullen er ook niet zijn als we ze weer nodig hebben. Denk aan Groenland, dat grote, slecht bestuurde stuk ijs!!!" Volgens The Wall Street Journal zou Trump overwegen om landen die niet mee willen werken aan de oorlog met Iran, te straffen door de Amerikaanse bases er te sluiten en de militairen weg te halen.
Is stroop smeren en dansen naar de pijpen van Trump de enige strategie om het NAVO-bondgenootschap in leven te houden? Of moet de rest van de NAVO juist zijn tanden laten zien en loskomen van de VS?
Dat laatste is de mening van Sarah Dobbe, Tweede Kamerlid van de SP. Sven Koopmans van het Haags Centrum voor Strategische Studies, zelf oud-diplomaat, heeft het niet over stroop smeren of dansen naar de pijpen van Trump. Hij heeft het over diplomatische acrobatiek.
Sven Koopmans
Haags Centrum voor Strategische Studies"Het gaat uiteindelijk om de kernbelangen: we moeten allemaal veilig blijven. De NAVO is daarvoor super belangrijk. Dat is de grootste militaire macht, het grootste bondgenootschap dat er ooit is geweest. Zonder de Amerikanen zijn we overgeleverd aan de grote dreiging van Rusland. Dus ja, soms moet je dan moeilijke dingen doen om het hogere te bereiken. En dat is de veiligheid van ons allemaal."
Op z'n zachts gezegd ziet Sarah Dobbe, Kamerlid voor de SP, dat anders.
Sarah Dobbe
SP-Kamerlid"Het is echt kruiperig. Ik vind het niet om aan te zien en aan te horen. Rutte zegt dat hij bewondering heeft voor het leiderschap van Trump. Als je ziet wat dat dan betekent: die illegale aanval op Iran. Het hele Midden-Oosten dat in brand staat. Allemaal oorlog. Het leidt tot doden. Het leidt tot onrust in de wereld. En om dan te zeggen dat dat goed is voor de veiligheid van de wereld..."
Koopmans probeert door de stroop heen te kijken naar het uiteindelijke, veronderstelde, doel van Rutte.
Sven Koopmans
Haags Centrum voor Strategische Studies"Uiteindelijk gaat het erom dat de Amerikanen, zolang het kan, bij de NAVO blijven. Als ze eruit zouden treden, heb je veel meer kans dat hij bijvoorbeeld ook Groenland gaat innemen, en nog wildere dingen gaat doen. Het is belangrijk om in te zetten op behoud van die banden met de VS. En dan is het fijn dat er nog iemand is die het oor van Trump heeft. Dat is onze veiligheid."
'Kruiperig gedrag' maakt het volgens Dobbe alleen maar erger.
Sarah Dobbe
SP-Kamerlid"Wat je nu ziet is dat een bondgenoot de NAVO wil gebruiken voor eigen belangen. Daar is de NAVO natuurlijk niet voor bedoeld. Op het moment dat de ene bondgenoot de andere gaat bedreigen, dan is de oplossing natuurlijk niet om dan maar toe te geven en je te laten chanteren. Dan is het de bedoeling dat je uitlegt waar het bondgenootschap eigenlijk voor bedoeld is."
Wat Koopmans betreft, is dat alleen wat we nu horen, het is zeker niet alles wat er achter de gesloten deuren gezegd is.
Sven Koopmans
Haags Centrum voor Strategische Studies"Ze hebben daar heel lang gesproken. Er was ook geen persconferentie daarna. Dat betekent dat er een heel open gesprek is geweest waar Rutte ongetwijfeld duidelijk gemaakt heeft waar de NAVO voor staat. En ook waar het niet voor staat en niet voor bedoeld is. Zoals oorlogvoeren in Iran. En hij zal ook uitgelegd hebben dat de NAVO ook moet zorgen voor de andere bondgenoten... dus ook voor de integriteit van Groenland, ook voor het internationaal recht." Het gaat uiteindelijk om dat de NAVO bij elkaar blijft
Wat er binnen ook gezegd mag zijn; dat dat gepaard gaat met zoveel 'kruiperig gedrag' naar buiten toe is volgens Dobbe een slecht signaal, en het is ook niet nodig. We moeten volgens haar niet zo bang zijn dat de VS wegloopt uit de NAVO.
Sarah Dobbe
SP-Kamerlid"Europese NAVO-landen zijn niet weerloos zonder de Verenigde Staten. We hebben 730.000 meer actieve Europese militairen dan Rusland. Je ziet dat we bijna drie keer zoveel materieel hebben en ook een stuk beter materieel als het gaat over landmacht, luchtmacht en marine. Nog los van die 5 procent investeringen die nu worden gedaan in defensie. We zouden juist de afhankelijkheid van Amerika moeten afbouwen. Wij moeten ons niet zo laten chanteren."
Sterker nog:
Sarah Dobbe
SP-Kamerlid"Die 5 procent voor defensie is helemaal niet nodig. Daardoor wordt er nu wel massaal bezuinigd op de zorg, op onze sociale zekerheid. We moeten allemaal wat van onze pensioenen inleveren. Allemaal voor de NAVO. Allemaal voor Trump. We gaan veel te ver!"
Daar valt nog wel wat op af te dingen volgens Koopmans. Maar afgezien daarvan:
Sven Koopmans
Haags Centrum voor Strategische Studies"De NAVO is ook voor de steun voor Oekraïne. Als Amerika nu wegloopt uit de NAVO, dan is er waarschijnlijk nog minder steun voor Oekraïne. De Russen hebben hele duidelijke agressieve intenties. Dus daar willen we ons niet aan overleveren. Dus laten we zoveel mogelijk steun zoeken."
Dan vergeet Koopmans volgens Dobbe één ding:
Sarah Dobbe
SP-Kamerlid"We kunnen het ook omdraaien: de VS kan helemaal niet zonder de andere NAVO-partners. Als de overige NAVO-landen zich hard opstellen is het afgelopen met Trump. Dat scenario wordt veel te weinig gezien. We geven ons helemaal over aan de grillen van Trump die overal illegale oorlogen start. En om dan te zeggen: 'Wij zijn goede vrienden, ik bewonder dit leiderschap met al die illegale oorlogen', dat is totaal het verkeerde signaal."
In Dit is de Dag (EO) gaat Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
'Dear Rutte, stop met slijmen bij Trump': Heeft Jesse Klaver een punt?
NAVO-baas Mark Rutte waarschuwt: 'Tijd om ons geestelijk voor te bereiden op oorlog'
