
Leestijd: 4 minDoor Steve Oosterkamp
Praat jij met collega’s over salaris? Voor veel mensen blijft dat een ongemakkelijk onderwerp. Toch wil het kabinet daar verandering in brengen. Grote bedrijven moeten vanaf 2027 namelijk openheid geven over loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Gaat dat de loonkloof dichten?
Verdien jij eigenlijk hetzelfde als een collega die hetzelfde werk doet? Grote kans dat je dat helemaal niet weet. Over salarissen wordt op veel werkvloeren nog altijd weinig gesproken. Toch blijkt al jaren dat vrouwen gemiddeld minder verdienen dan mannen, zelfs in vergelijkbare functies.
Om die loonkloof kleiner te maken, wil het kabinet bedrijven verplichten om opener te zijn over salarissen. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken heeft daarvoor een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. Het is de Nederlandse uitvoering van een Europese richtlijn die loonverschillen duidelijker zichtbaar moet maken.
Dat betekent dat werknemers straks mogen opvragen wat collega’s in vergelijkbare functies verdienen. Ook mogen werkgevers tijdens sollicitatiegesprekken niet meer vragen wat iemand bij een vorige baan verdiende. Volgens het kabinet voorkom je daarmee dat oude loonverschillen steeds opnieuw worden meegenomen naar een volgende baan.
Vooral grote bedrijven gaan daar iets van merken. Organisaties met meer dan honderd werknemers moeten vanaf 2027 rapporteren over loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het basissalaris, maar ook naar bonussen en andere arbeidsvoorwaarden.
Werkgeversorganisaties zijn kritisch. Zij vrezen veel extra administratie en waarschuwen dat cijfers verkeerd kunnen worden uitgelegd. Een bedrijf kan er op papier slecht uitzien, terwijl daar volgens werkgevers soms een logische verklaring voor is.
Toch vindt minister Vijlbrief de wet nodig. Volgens hem geeft meer openheid werknemers meer mogelijkheden om ongelijke beloning bespreekbaar te maken. Want als je ontdekt dat een collega voor hetzelfde werk meer verdient, verandert dat vaak meteen het gesprek bij het koffieapparaat.
Het wetsvoorstel van minister Vijlbrief moet regelen dat bedrijven die meer dan 100 werknemers in dienst hebben, vanaf 2027 verplicht worden om loonverschillen inzichtelijk te maken. Is dat een goed idee?
Ilze Smit, projectleider van vakbond FNV, is enthousiast over het plan. Zij zegt in Dit is de dag (EO) dat dit een belangrijke stap is om de loonkloof te dichten.
Ilze Smit
Projectleider FNV"Er is nu nog een groot taboe op openheid over lonen. Dit gaat ervoor zorgen dat bij sollicitatieprocedures niet meer gevraagd mag worden naar het vorige loon. En dat in vacatures helder staat wat ongeveer het salaris is. Daarnaast geeft het werkgevers het recht om een gemiddelde loon van een groep werknemers op te vragen. We zijn heel blij dat deze wet nu naar de Tweede Kamer is."
Presentator en ondernemer Jort Kelder vindt het ook een goed idee, maar hij denkt niet dat dit de loonkloof tussen mannen en vrouwen gaat dichten. Hij wijst erop dat onderzoek laat zien dat in landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, waar salarissen al openbaar zijn, het verschil nauwelijks wordt opgeheven.
Jort Kelder
Presentator en ondernemer"Wat er ironisch genoeg wel gebeurt, is dat vrouwensalarissen niet omhoog gaan, maar de mannensalarissen omlaag. Dat vinden feministen misschien heel leuk, maar uiteindelijk heeft niemand daar iets aan. Je wilt natuurlijk dat vrouwensalarissen op het niveau van de mannen komen."
Volgens Kelder gaat het wetsvoorstel van minister Vijlbrief niet ver genoeg. Hij is voor totale openbaarheid van geld. Als het aan Kelder ligt, wordt alles inzichtelijk: hoeveel belasting je betaalt, hoeveel salaris je krijgt. En niet alleen voor bedrijven vanaf 100 werknemers.
Jort Kelder
Presentator en ondernemer"Ik ben wel voor verschillen hoor. Mensen die beter hun best doen mogen een bonus krijgen, allemaal prima. Maar het moet gewoon openbaar zijn. Ik snap het hele taboe ook niet. Nederlanders zijn altijd heel open over hun seksleven, maar als het over geld gaat is het allemaal zo moeilijk, ik snap er niets van."
Daarnaast is er voor vrouwen zelf ook werk aan de winkel, denkt Kelder.
Jort Kelder
Presentator en ondernemer"Vrouwen moeten leren onderhandelen. Ik heb zelf vaak meegemaakt dat vrouwelijke sollicitanten zichzelf meteen wegcijferen. Ze zeggen: ‘ik vind het zo leuk werk!’ Tja, dat gaat geld kosten. Mannen gaan meteen voor het geld. Dus het ligt niet alleen aan de mannen, vrouwen kunnen best wat assertiever worden. Die openbaarheid zal ze daar absoluut bij helpen, want dan hebben ze ook argumenten in handen."
Ilze Smit is het daar niet mee eens. Volgens haar is het al lang niet meer zo dat vrouwen slechter zijn in onderhandelen.
Ilze Smit
Projectleider FNV"Dat is gelukkig bijgetrokken de afgelopen twintig jaar, dus dat is geen argument meer. Vrouwen onderhandelen nu net zo vaak en net zo goed als mannen, alleen vrouwen krijgen minder snel waar ze om vragen, omdat er vaak tegen vrouwen wordt gezegd: ‘Weet je wat, probeer het eerst eens, laat het zien en dan kunnen we het over een jaar nog eens hebben over het salaris.’"
Benieuwd naar het hele gesprek? Luister hier naar Dit is de dag (EO) waarin presentator Jan Willem Wesselink in gesprek gaat met Ilze Smit (projectleider FNV) en Jort Kelder (presentator en ondernemer). Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.

Op het werk heb je meer macht dan je denkt: 5 tips om te onderhandelen

Je salaris pas ná je eerste werkdag horen: dit bedrijf doet het