
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
Seks zonder uitdrukkelijke instemming moet in heel Europa verkrachting worden, dat vindt een overgrote meerderheid van het Europees Parlement. Niet iedereen is erover te spreken. "Ik vind het te stigmatiserend naar mannen toe", zegt BBB-Europarlementariër Jessika van Leeuwen.
447 stemmen voor, 160 tegen: een ruime meerderheid van de Europarlementariërs vindt dat het Europees Parlement met wetgeving moet komen waarin de definitie van verkrachting verscherpt wordt. Het parlement wil seks strafbaar stellen als er geen duidelijke instemming is. Er moet duidelijk 'ja' naar elkaar zijn uitgesproken.
Eerder probeerde het parlement ook al om de wetgeving te verscherpen, maar dat verliep niet soepel. Zo vonden lidstaten het besluit politiek onwenselijk. Andere lidstaten, zoals Nederland, vinden dat bestraffing van verkrachting niet een Europese, maar een nationale taak is.
De voorgestelde EU-richtlijn is in lijn met internationale normen, zoals het Istanbul-verdrag. Dat verdrag van de Raad van Europa verplicht landen om geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te voorkomen, slachtoffers te beschermen en daders te vervolgen. De EU-lidstaten moeten nu hun wetgeving aanpassen om deze standaard in te voeren.
In Dit is de dag (EO) gaan Europarlementariërs Marit Maij (PRO) en Jessika van Leeuwen (BBB) met elkaar in gesprek over de wet. Maij stemde voor en denkt dat het makkelijker wordt voor vrouwen om beschermd te worden tegen verkrachting. Van Leeuwen onthield zich van het stemmen, er is volgens haar een probleem.
Jessika van Leeuwen
Europarlementariër BBB"Ik denk dat we een heel goed signaal afgeven, verkrachting is een groot probleem. Alleen Europa gaat hier niet over. Het strafrecht wordt op het niveau van de lidstaten bepaald."
Daarnaast vindt Van Leeuwen dat de uitkomsten van de onderzoeken naar dit thema een vertekend beeld geven. Zij herkent zich niet in het beeld dat van mannen wordt geschetst in het rapport.
"Ik vind het te stigmatiserend naar mannen toe. Het gaat mij een stap te ver dat elke man een potentiële verkrachter zou zijn. [...] Ik denk dat we moeten kijken naar de individuele verantwoordelijkheid van eenieder. Ik vind het belangrijk dat aangifte doen laagdrempeliger wordt. Daar doet dit rapport eigenlijk niks aan. Het lost het probleem niet op."
Elke man een potentiële verkrachter: die visie op seks bestempelt Maij als een 'ouderwetse, pornografische manier'. Volgens haar gaat het om 'ja' zeggen.
Marit Maij
Europarlementariër PRO"Dat kan ook heel aantrekkelijk zijn. Los daarvan: we zijn in Europa een waardegemeenschap. Eén van die fundamentele rechten moet zijn dat vrouwen veilig zijn. Dat is in veel lidstaten nu niet het geval."
De veiligheid van vrouwen: voor Maij is dit belangrijk. Ze verwijst daarbij naar Gisèle Pelicot, een Franse vrouw die jarenlang gedrogeerd en verkracht werd door haar eigen man en tientallen andere mannen. De beelden hiervan waren offline, maar zijn opnieuw online te vinden. Voor Maij een van de redenen om voor de wet te stemmen.
"Websites met verkrachtingen, hoe te drogeren worden niet door twee of drie gekken bezocht, het gaat over miljoenen mannen. Ook de website met Gisèle Pelicot is weer in de lucht. We moeten mensen in de Europese Unie beschermen tegen dit soort verkrachtingen."
Hoe die bescherming er concreet uitziet? Volgens Maij moet het duidelijk zijn dat als je ja zegt, je vervolgens allebei met plezier seks hebt. Van Leeuwen denkt daar anders over.
Jessika van Leeuwen
Europarlementariër BBB"Het moment van ja zeggen verbeteren we niet door Europese wetgeving. We moeten veel meer inzetten op preventie en seksuele voorlichting."
In Dit is de dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

Seksuele uitbuiting binnen families: 'Alles roept en schreeuwt: ik wil dit niet'

Wordt seks zonder duidelijke instemming straks strafbaar?

Steeds meer extremere vormen van (misbruik)porno: 'Het is eindeloos beschikbaar'