
Leestijd: 4 minDoor Stijn de Jong
Moeilijker kunnen sporten of zware benen na het traplopen? Grote kans dat je dan last hebt van een ijzertekort. Veel vrouwen hebben hier zonder dat ze het weten last van. "Er valt niet tegen op te eten", zegt voedingswetenschapper Hans Verhoef.
Internist Hilde Roijen denkt dat veel vrouwen een ijzergebrek hebben, zegt ze in Dit is de dag (EO). "We weten dat niet precies, want Nederland loopt achter met het verzamelen van data." De internist ziet dat vrouwen aankloppen bij de huisarts met vermoeidheid en inspanningsintolerantie. "Dat betekent dat vrouwen zeggen: ik ben gestopt met sporten, want het ging niet meer. Of zware benen na het traplopen."
IJzergebrek wordt niet altijd opgemerkt door huisartsen, omdat ze vaak bij het bloedprikken alleen de Hb-waarde testen en niet de ijzervoorraad (ferritine). Roijen zegt daarover: "Eerst gaat je ijzervoorraad leeg. Als die helemaal leeg is, dan pas gaat je bloedgehalte naar beneden. Als je alleen het Hb-gehalte meet, dan mis je denk ik heel veel vrouwen met een ijzergebrek." Als je ferritinewaarde onder de dertig is, dan heb je een ijzertekort. IJzertekort geeft volgens voedingswetenschapper Hans Verhoef niet altijd symptomen. "Het heet in het buitenland ook wel 'hidden hunger', omdat een heleboel vrouwen geen symptomen hebben."
IJzertekort wordt vooral veroorzaakt door menstrueren, zegt Roijen. Is het dan een natuurlijk iets? Nee, zegt de internist: "Wat echt natuurlijk is voor vrouwen is om zwanger te worden en een paar maanden borstvoeding te geven. En dan weer zwanger te worden en weer een paar jaar te zogen. Als je borstvoeding geeft, menstrueer je over het algemeen niet. Nu menstrueren we ons te pletter."
Veel vrouwen denk dat ze door goed te eten, hun ijzertekort kunnen oplossen. Maar zo werkt het niet, zegt Verhoef. "Er valt niet tegen op te eten. Ongeveer 72 procent van de ijzerbehoefte van een vrouw is ter compensatie van bloedverlies door menstruatie." Roijen benadrukt dat maar tien procent van het ijzer dat je eet, kan worden opgenomen. "Als je iedere dag een ijzerpilletje neemt, is dat voor veel vrouwen genoeg. Maar als je die pillen niet neemt en wel veel menstrueert, dan is de kans heel groot dat je een ijzergebrek hebt."
Hilde Roijen
Internist"We hebben te weinig getallen over de populatie vrouwen in Nederland, met name ook over de zwangeren."
Verloskundige Sophie Six vertelt dat zwangere vrouwen extra gevoelig zijn voor ijzergebrek. "Voordat je zwanger wordt, ben je vaak gestopt met anticonceptie en ben je dus ook een aantal keren ongesteld geworden. Bijna de helft van de vrouwen begint de zwangerschap met te weinig ijzer. Meer dan negentig procent heeft te weinig ijzer voor de bevalling. En dan moet je dus nog bevallen." Six vraagt iedereen in haar praktijk om te beginnen met extra ijzersupplementen. "We hebben zelfs gezegd: ga maar twee tabletten nemen vanaf het begin. Maar ook met zo'n aanpak lukt het niet om het omhoog te krijgen. Een zwangerschap kost veel ijzer." Verhoef vult aan: "We weten uit omliggende landen dat 65 tot 80 procent van de vrouwen niet voldoende ijzer heeft voor een volledige zwangerschap."
Er moet volgens Roijen meer onderzoek komen. "We hebben te weinig data over de populatie vrouwen in Nederland met een ijzertekort, met name ook over zwangere vrouwen." Het is volgens de internist raar dat we zonder goede data zitten. Ze heeft wel een idee hoe dat komt: "Klagende vrouwen wekken weerstand op. Waarom weet ik niet." Volgens Verhoef moet er een beter testbeleid komen. "Aan de ene kant wil je niet onnodig vrouwen screenen. Aan de andere kant zijn er goede aanwijzingen dat er een nu een behoorlijke onderdiagnose van het probleem is."
In Dit is de dag (EO) gaat presentator Margje Fikse verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.

