Trump vs. Harris: gaat geslacht de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen bepalen?
Leestijd: 6 minDoor Marinka Wagemans
Leestijd: 6 minDoor Marinka Wagemans
"De verwachting is dat meer vrouwen door het abortusrecht gemotiveerd zijn om te gaan stemmen. Al is het maar een procentpunt meer, dan is dat al een gigantisch verschil."
"Er is een hele grote groep jonge mannen die het machogedrag van Trump waardeert, maar die normaal gesproken niet gaat stemmen en dat nu misschien wel doet."
Vrouwen neigen naar Kamala Harris, mannen naar Donald Trump. Bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen kan geslacht dit keer een grotere invloed hebben op het stemgedrag dan bijvoorbeeld afkomst of opleidingsniveau. De opkomst onder mannen en vrouwen kan mogelijk bepalend zijn voor de verkiezingsuitslag. Gaat Trumps conservatieve aanpak hem extra stemmen opleveren, of wint Harris door haar verdediging van vrouwenrechten?
Vandaag (5 november) is het zover: het is de laatste dag dat Amerikanen hun nieuwe president kunnen kiezen, Trump of Harris. Voorheen bepaalden vooral opleiding en etniciteit het stemgedrag van Amerikanen: zwarte en hoogopgeleide kiezers kozen vaak voor de Democraten, witte laagopgeleide Amerikanen gingen voor de Republikeinen.
Maar dat zou dit keer anders kunnen zijn: de Amerikaanse presidentsverkiezingen worden ook al de gender election genoemd. Het is overigens al jaren zo dat er bij verkiezingen überhaupt meer gestemd wordt door vrouwen. Vooral in de voorfase, dus voor de verkiezingsdag. Dat wordt tegen het einde toe wel een beetje gelijkgetrokken, maar het verschil met mannen blijft altijd wel zo'n 5 tot 6 procent. De vraag is dus of dat procentenaantal dit keer hoger is.
Uit een recent onderzoek van The New York Times blijkt bijvoorbeeld ook dat jonge vrouwen in de swingstates steeds liberaler zijn geworden.
Van de vrouwen tussen de 18 en 29 jaar steunt driekwart Kamala Harris, tegen 40% van de mannen in deze leeftijdsgroep. Maar van de jonge mannen zegt de meerderheid juist (53%) dat zij stemmen op Donald Trump.
Maar gaat geslacht dus écht de overhand krijgen? Amerikadeskundige Raymond Mens zegt er in Dit is de Dag (EO) het volgende over:
Raymond Mens
Amerikadeskundige"Beiden hebben duidelijk een keuze gemaakt: de campagne van Harris is echt gericht op vrouwen, en die van Trump op (jonge) mannen. Daarom zag je Trump dag in dag uit bij allerlei podcasts zitten, zoals onlangs die van Joe Rogan. Er is een hele grote groep jonge mannen die dat machogedrag van hem waardeert, die ook traditionelere normen en waarden waarderen, maar die normaal gesproken niet gaat stemmen en dat nu misschien wel doet."
"Als ze allebei (vrouwen en mannen, red.) in grotere getale gaan stemmen, dan zijn de peilingen correct en gaan we hele spannende verkiezingen tegemoet. Maar als één van die twee groepen het laat afweten en de ander komt wel, kunnen we eventueel op woensdag spreken van een monsterzege van Harris of Trump, afgaande op de kiesmannen."
Of vrouwen reden hebben om bang te zijn voor nog een presidentstermijn van Trump, hangt ervan af waar je politiek staat, zegt Mens. Daarbij blijven de Verenigde Staten, zoals de naam al zegt, een verzameling van verschillende staten, waardoor sommige wetten per staat verschillen. Het recht op abortus was landelijk geregeld, maar dat is in 2022 afgeschaft toen Roe v. Wade werd teruggedraaid.
Daardoor is abortus deze verkiezingen een groot onderwerp geworden.
"Ja, vrouwen hebben reden om bang te zijn, gezien het landelijke recht op abortus dus is afgeschaft. Er zijn ook heel veel tragische verhalen over vrouwen die daardoor in de problemen zijn gekomen. Maar puntje bij paaltje blijf je ook in de VS altijd maar twee presidentskandidaten houden. Er zijn best wat vrouwen die zeggen: ik ben het niet eens met alle woke-ideeën die aan de linkerzijde van de politiek zitten, dus dan stem ik toch maar op Trump. Vaak kies je uit twee kwaden."
Veel mensen stellen dat Amerika eerder nog niet klaar was voor een vrouwelijke president, maar daar gelooft Mens niet in.
"Je kan misschien zeggen dat de kiesmannen een wat conservatieve kandidaat helpen en die zitten dan misschien vrouwen in de weg. Maar de Amerikanen als geheel hebben in 2016 al per meerderheid op een vrouw gestemd, op Hillary Clinton. (...) Uiteindelijk is Trump zo'n controversieel figuur door de dingen die hij gezegd en gedaan heeft, dat Harris deze campagne kan winnen of verliezen. Als zij straks wint, komt dat omdat ze Trump heeft afgeschilderd als een fascist, racist en iemand die in ieder geval nooit meer in het Witte Huis mag komen. Zij zegt dat de Amerikanen dan maar met haar een gok moeten nemen, maar in ieder geval een fatsoenlijke. En als zij verliest is dat omdat ze er waarschijnlijk onvoldoende in geslaagd is Amerikanen te laten zien wat zij dan voor plannen en ideeën heeft."
Amerikadeskundige Kirsten Verdel vermoedt dat geslacht invloed kan hebben op de uitslag, door het grote aantal discussiepunten die specifiek vrouwen aangaan, zoals inderdaad het recht op abortus. Maar Trump wil ook antidiscriminatiewetgeving op de werkvloer terugdraaien, bezuinigen op allerlei sociale programma's die vrouwen weer in een betere positie zouden moeten brengen, en wijst genderinclusief onderwijsbeleid af, zegt Verdel.
Kirsten Verdel
Amerikadeskundige"Economie speelt echt een belangrijke rol, dat staat bovenaan bij de Republikeinen en op plek drie bij de Democraten. Immigratie speelt natuurlijk ook een grote rol, vooral voor Republikeinen. Gezondheidszorg staat bij de Democraten hoog op het lijstje en vrouwen onder de dertig hebben abortusrecht op nummer één staan. De verwachting is dat daardoor veel vrouwen extra gemotiveerd zijn om te gaan stemmen. En al is het maar een procentpunt meer, dan is dat al een gigantisch verschil op 160 miljoen mensen. (...) Er zijn ook echt wel mensen die denken: dit is een kans om eindelijk de eerste vrouwelijke president te krijgen. Dat is in 2016 niet gelukt. Met name in de zwarte gemeenschap willen veel mensen op Kamala stemmen omdat ze een zwarte vrouw is. Dat speelt zeker een rol. Maar ja, of die rol groot genoeg is, dat weet je niet."
Veel Republikeinen vinden dat Trump opkomt voor het traditionele gezinsleven en stemmen daarom op de oud-president. Maar het komt regelmatig voor dat hun vrouwen toch echt anders over de toekomst van Amerika nadenken, zegt Verdel.
"Sommige mannen roepen: 'Ik vind dat vrouwen maar 50% stemrecht mogen hebben, want ik ben de kostwinner in huis en zij zorgen alleen maar voor de kinderen.' Of mannen die zeggen dat ze überhaupt geen stemrecht mogen hebben. (...) Er zijn schrijnende verhalen van Democraten die nu van deur tot deur gaan om mensen aan te sporen om te stemmen. Die gebruiken daar allerlei data voor, dus ze weten: hier woont een vrouw die geregistreerd staat als Democraat. Als de man des huizes opendoet vragen ze of ze de vrouw des huizes mogen spreken. Dan is de reactie: 'Hoezo? Er zitten hier alleen maar Republikeinen in dit huis.'"
Veel mannen weten dus niet dat hun vrouw wellicht een andere politieke mening heeft dan zij. Volgens Verdel zijn er tal van voorbeelden waarbij de man ervan uitgaat dat de vrouw hetzelfde stemt, en dat zij wellicht suggereert dat dat zo is, maar in de praktijk is dat dus niet zo.
Dat Trump zich in zijn campagne vooral richt op jonge mannen, zoals Mens eerder uitlegde, is in theorie een slechte strategie omdat hij dus júíst de vrouwen moet overtuigen, zegt Verdel. Maar ze snapt het wel:
"Ik denk dat Trump misschien eieren voor zijn geld heeft gekozen omdat hij al zo ontzettend veel uitspraken heeft gedaan die denigrerend zijn over vrouwen, dat het gewoon niet meer lukt (om hen te overtuigen, red.). Van 'grab them by the pussy', een beroemde uitspraak, tot 'women, you have to treat them like shit', 'blood coming out of her anywhere', 'you wouldn't have a job if you weren't beautiful', 'bimbo, look at that face': het is een hele waslijst."
In Dit is de Dag (EO) gaat Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Wie kun je als christen beter steunen: Harris of Trump?
Taylor Swift steunt Kamala Harris: moeten celebs zich bemoeien met politiek? 'Werkt polariserend'
