"We moeten zorgen dat we de oligarchen rond Trump: Musk, Bezos, Zuckerberg, raken."
"Trump heeft natuurlijk het liefst een tegenstander die een beetje dezelfde stijl hanteert, anders respecteert hij het niet."
"Ik denk dat het niet verstandig is om in dit spel mee te gaan."
"We moeten zoeken naar nieuwe handelspartners en het EU-Mercosur-akkoord steunen."
Europa en Nederland worden keihard geraakt door de importtarieven die de Amerikaanse president Donald Trump heeft afgekondigd. Volgens de Amerikaanse minister van Financiën kan Europa het zich maar beter niet in z'n hoofd halen om terug te slaan. Moet de Europese Unie zich inderdaad koest houden, of is terugslaan de beste strategie?
Trump voert strenge importheffingen in op producten uit verschillende landen. Europese goederen krijgen een extra tarief van 20%. Voor China loopt dit zelfs op tot 34%. Volgens de Amerikaanse president is dit een manier om andere landen eerlijker handel te laten drijven met de Verenigde Staten. Hij stelt dat de Verenigde Staten jarenlang is 'beroofd' door buitenlandse concurrentie en belooft met deze maatregelen de Amerikaanse industrie te versterken. "Dit is Bevrijdingsdag", zei hij.
Donald Trump
"Dit is Bevrijdingsdag."
Critici, waaronder ook Amerikaanse economen, waarschuwen voor de gevolgen. Zij zijn bang dat de prijzen in de VS flink zullen stijgen, omdat bedrijven deze heffingen doorberekenen aan consumenten. Dit kan Amerikanen honderden tot duizenden dollars extra kosten per jaar. Ook op de financiële markten leidt het besluit tot onrust: de beurskoersen daalden direct na de aankondiging.
Europa staat voor een moeilijke keuze. Als de EU geen tegenmaatregelen neemt, kan dat Europese bedrijven én dus ook burgers heel veel geld kosten. De bedrijven worden minder aantrekkelijk voor Amerikaanse klanten en verliezen daardoor waarschijnlijk marktaandeel. Tegelijkertijd kan een Europese tegenreactie de handelsoorlog verder laten escaleren, wat voor nog meer economische schade zorgt.
Over één ding zijn fractievoorzitter van Volt Laurens Dassen, Tweede Kamerlid Henk Vermeer namens de BBB en Roelien Kamminga van de VVD het eens: Europa moet terugslaan.
Het was duidelijk dat de heffingen eraan kwamen, maar dat ze zo hoog zouden zijn, had Dassen niet verwacht, zo zegt hij in Dit is de Dag (EO).
Laurens Dassen
Fractievoorzitter Volt"Dit is desastreus. Trump is op deze manier de vrije wereld aan het afbreken. Jarenlang hebben we met elkaar vrije handel weten op te bouwen. Daar profiteert iedereen van. Met deze heffingen maakt hij heel veel welvaart in veel landen kapot, en ook in de Verenigde Staten zelf."
Dassen denkt dat de Europese Unie vooral naar de Big Tech-bedrijven moet kijken:
"Ondanks dat de Verenigde Staten natuurlijk oproept dat vooral niet te doen, moet de Europese Unie terugslaan. We moeten zorgen dat we de oligarchen rond Trump: Musk, Bezos en Zuckerberg, raken. Ook moeten we harde heffingen opleggen die plekken waar de Trumpstemmers zitten raken, om te zorgen dat hij de heffingen zo snel mogelijk van tafel haalt.”
Zo heeft China al aangekondigd verhoogde tegenheffingen te zullen invoeren. Deze importtarieven variëren van 10% tot 15% en gelden voor kip, tarwe, maïs en katoen. Allemaal producten die in staten worden in geproduceerd die op Trump hebben gestemd.
"Je moet uiteindelijk zorgen dat je tanden hebt en je moet hem raken waar het pijn doet, zodat ook Trump voelt dat dit heel onverstandig is en consequenties heeft voor zijn eigen kiezers en voor Amerikaanse bedrijven. Zodat zij ook tegen Trump zullen zeggen: dit is onacceptabel. Stop hiermee. (...) Trump spreekt maar één taal, en dat is de taal van macht. Daarom mogen we ook blij zijn dat de handel een Europese bevoegdheid is, dus dat we met 450 miljoen Europeanen zeggen: 'We pikken het niet als jullie dit bij ons doen.'"
Als het gaat om het aanpakken van Big Tech stuiten we op het probleem dat we in Europa nog niet écht een alternatief voor Microsoft of de Cloud. Dassen zegt:
"Dan moeten we mee aan de slag gaan. Dit dit toont zo hard aan hoe belangrijk het is dat we als Europa veel meer zelfvoorzienend worden, ook op het gebied van tech. Het is natuurlijk krankzinnig dat we Musk, Bezos en Zuckerberg, die als een stel oligarchen rond die Trump-regering zitten, niet kunnen aanpakken omdat er geen Europees alternatief is. Dus laten we daar dan alsjeblieft zo snel mogelijk werk van maken."
Sommige economen vinden dat de EU moet terugslaan met eigen importheffingen om Europese bedrijven te beschermen, maar veel van hen waarschuwen ook dat dit juist de handelsoorlog kan verergeren. Hoogleraar monetaire economie Lex Hoogduin van de Rijksuniversiteit Groningen zegt in Geld of je Leven (EO):
Lex Hoogduin
Hoogleraar monetaire economie aan de Rijksuniversiteit Groningen"Ik denk dat het niet verstandig is om in dit spel mee te gaan. Om als een ander domme dingen doet en zichzelf in de voet schiet, dat ook te doen. Je moet niet gaan onderhandelen. Je moet zeggen: het is volstrekt onzinnig, ik ben ertegen, en ik ga een paar andere dingen doen. Dit is een hele mooie aanleiding om in Europa de interne markt af te maken. We moeten meer handelen met Europese landen onderling. Daar is nog een heleboel te verbeteren."
ING-econoom Marieke Blom zegt dat het bij Trump lastig in te schatten is wat het slimste is om te doen. Canada heeft eerder hard teruggeslagen, waarop Trump heeft teruggetrokken wat hij eerder zei. Het Verenigd Koninkrijk reageerde niet op eerdere staal- en aluminiumtarieven en krijgt nu 'slechts' 10% aan importheffingen - het laagste wat je op dit moment kunt krijgen.
Marieke Blom
Econoom bij ING"Dus is het gekke: het kan het één en het kan het ander zijn. De klassieke theorie zegt: als je heel vaak met iemand aan het onderhandelen bent in meerdere rondes, kun je altijd het beste zeggen: ik wil dit niet, maar ik ga terugslaan als je mij slaat. Zo gauw jij stopt met slaan, zal ik ook stoppen met slaan."
VVD'er Kamminga vindt dat Europa de stap van Trump niet zomaar over zich heen moet laten komen. Ze is het eens met Kamminga dat er naar big tech gekeken moet worden, maar denkt dat we nog meer kunnen doen:
Roelien Kamminga
Tweede Kamerlid namens de VVD"De taal die Trump spreekt is heel stevig, dat moet je ook terug durven. Ik denk wel dat we nog meer kunnen doen om onze eigen economie stevig neer te zetten. We moeten zoeken naar nieuwe handelspartners en het EU-Mercosur-akkoord steunen. We moeten voorkomen dat we in een escalatieniveau komen van tarieven op tarieven. Daar wordt echt niemand beter van. Ik vind het heel logisch dat je eerst kijkt naar producten en tarieven waarvan je zegt: we weten dat ze ook echt impact hebben. Maar we moeten ook zorgen dat we gesprek blijven met de VS. Uiteindelijk is het gewoon een belangrijke handelspartner."
De waarschuwing van de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent, die zegt dat handelspartners niet met tegenmaatregelen mogen komen, moet de EU links laten liggen:
"Ik zou me daar niet teveel van aantrekken. Het kan toch niet zo zijn dat een grote markt als Europa gewoon zegt: dankjewel, we gaan vrolijk verder? Dat vind ik gewoon echt niet goed. Economen zeggen volgens mij allemaal dat je zo snel mogelijk moet zorgen dat je die tarieven weer van tafel krijgt om uit deze negatieve spiraal te komen. Als je met Trump onderhandeld moet je ook iets te onderhandelen moet hebben. En ik denk dat we breder moeten investeren. Ik denk echt dat we die nieuwe partnerschappen nodig hebben en dat gaat uiteindelijk ook onze economie versterken, zodat wij minder afhankelijk zijn van landen."
Internationale handel blijft van groot belang, benadrukt de VVD'er:
"Volgens mij moet je niet terug naar een situatie waarin je alles zelf gaat doen. Voor een aantal essentiële producten moet je niet afhankelijk zijn van anderen, maar we moeten ook niet doen alsof we alles zelf in Nederland of de EU kunnen verbouwen. We hebben elkaar gewoon wereldwijd nodig en dat maakt deze stap van Trump natuurlijk ook zo funest. Het is gewoon echt zo verstorend. Voor bedrijven, ondernemers, maar uiteindelijk ook voor onze portemonnee."
BBB-Kamerlid Henk Vermeer vindt ook dat Europa terug moet slaan.
Henk Vermeer
Tweede Kamerlid namens de BBB"Economisch moeten we dat misschien niet doen, maar er bestaat ook nog iets als onderlinge relaties. Trump heeft natuurlijk het liefst een tegenstander die een beetje dezelfde stijl hanteert, anders respecteert hij het niet. Je moet laten zien dat acties van zijn kant niet zonder gevolgen zijn. We moeten goed kijken bij welke producten wij dat doen dat zij er zelf meer last van hebben dan wij.”
Over de aanpak van big tech zegt hij:
“We moeten wel heel goed kijken hoe we dat dan gaan doen. Een deel daarvan werkt namelijk via Europese vestigingen, en dan is er niet eens sprake van een importproduct."
In Dit is de Dag (EO) gaat Tijs van den Brink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Ook in Geld of je Leven aandacht voor de importtarieven. Jan Willem Wesselink praat erover met vier economen: Marieke Blom (ING), Steven Brakman (RUG), Lex Hoogduin (RUG) en Stan Veuger (American Enterprise Institute).
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Dit weten we over de banden tussen Donald Trump en Rusland
Russische economie lijdt onder Westerse sancties, maar: 'Trump gooit Poetin infuus toe'
