Wat betekent rekeningrijden voor jou? 'Groot probleem voor privacy'
Leestijd: 4 minDoor Merel Haisma
Leestijd: 4 minDoor Merel Haisma
"Milieuvervuiling en filekosten zijn goede reden om in te grijpen."
"Je moet dan in elke auto een kastje hebben."
Voor elke kilometer betalen: D66 en CDA willen rekeningrijden invoeren. Dat staat in het startdocument dat formateur Sybrand Buma, samen met D66-leider Rob Jetten en CDA-voorman Henri Bontenbal, presenteerde als "uitnodiging" aan andere partijen. Maar is rekeningrijden een goed idee?
Als je een auto hebt, weet je vast wel hoe het zit: de wegenbelasting. Je betaalt een vast bedrag, gebaseerd op de brandstofsoort en gewichtsklasse van je auto. Als het aan D66 en CDA ligt, komt daar verandering in.
De wegenbelasting heeft namelijk een vaste korting voor elektrische auto's. Omdat steeds meer mensen elektrisch rijden, loopt de staat belastinggeld mis. Mede om die reden, willen Jetten en Bontenbal een vervangende autobelasting invoeren: rekeningrijden.
Maar wat betekent de invoering van rekeningrijden voor jou? De nieuwe autobelasting zou de wegenbelasting vervangen. Het aantal kilometers bepaalt, samen met het tijdstip en de locatie, hoeveel belasting je betaalt voor je auto.
Met rekeningrijden betaal je dus meer belasting als je meer rijdt, vooral in de spits en op drukke plekken. D66 en CDA willen bijvoorbeeld dat je meer betaalt als je rijdt op plekken waar ook veel openbaar vervoer beschikbaar is. Het is nog onduidelijk hoe de plannen precies vorm gaan krijgen: de partijen hebben alleen aangegeven íets te willen doen met rekeningrijden.
Tijdens de coronaperioden waren er plannen voor rekeningrijden vanaf 2030. Die plannen zijn stopgezet toen dat kabinet viel.
Betalen per kilometer, dat staat in het tussenrapport van D66 en CDA. Maar is dat wel een goed idee? Volgens hoogleraar vervoerseconomie Erik Verhoef zijn er veel voordelen aan rekeningrijden, zegt hij bij Dit is de dag (EO).
Erik Verhoef
Hoogleraar vervoerseconomie"Veel mensen vinden het eerlijker als je meer betaalt voor meer autorijden. Het zal ook een gunstig effect hebben op files en uitstoot. Een derde argument is dat er de laatste jaren steeds minder accijns binnenkomt, doordat we meer elektrisch zijn gaan rijden. Dat is ook een reden om te kijken naar een andere manier van betalen voor het weggebruik. Rekeningrijden levert meer op dan dat het kost."
Mobiliteitsexpert Carlo van de Weijer is minder enthousiast over rekeningrijden. Hij erkent de voordelen, maar verwacht dat die tegenvallen in de praktijk.
Carlo van de Weijer
Mobiliteitsexpert"Er zit wel echt potentie in, maar ik denk dat de opbrengsten zullen tegenvallen. Het systeem kost bijvoorbeeld 300 tot 400 miljoen euro per jaar, terwijl het nu bijna gratis is. Het bedrag per kilometer is 6 tot 8 cent. Daar komt nog elektriciteit en belasting overheen, dus in totaal ongeveer 13 tot 15 cent. Dat is ongeveer vergelijkbaar met de benzineprijs, dus ik betwijfel of dat files gaat verminderen."
Bovendien heeft Van de Weijer nog grote twijfels rondom privacy. Eerdere studies noemden het een "te groot probleem voor de privacy", zegt de mobiliteitsexpert.
Carlo van de Weijer
Mobiliteitsexpert"Rekeningrijden is door eerdere studies afgewezen, omdat het gewoon een te groot probleem is voor de privacy. Je moet dan in elke auto een kastje hebben. Dat lijkt heel simpel, maar dat kost honderden miljoenen. Dat zijn allemaal gelden die je niet naar veiligheid kan stoppen. We moeten daar niet te simpel over denken."
Ook hoogleraar Erik Verhoef vindt privacy een belangrijke zorg. Maar daar zijn al eerder oplossingen voor bedacht, zegt hij.
Erik Verhoef
Hoogleraar vervoerseconomie"Daar zijn destijds hele goede oplossingen voor verzonnen. Bijvoorbeeld dat je auto niet de locatiegegevens stuurt, maar alleen de tariefinformatie. Dan valt er nooit meer te achterhalen waar iemand op een bepaald moment gereden heeft. Toch blijven milieuvervuiling en filekosten een goede reden om wel in te grijpen."
Hoe denkt Nederland vandaag de dag over rekeningrijden? Is het een goed idee? Of maken we ons zorgen? In onze Whatsapp-community kregen we diverse reacties binnen.
Inge
"Ik vind dat de overheid de hardwerkende nederlander kaalplukt."
Harmen
"Het kan een beter systeem zijn dan de wegenbelasting omdat er rekening gehouden wordt met het aantal kilometers, plaats en tijd waarop je rijdt. Zo kan er bijvoorbeeld ook gekeken worden naar plattelandsgebieden waar men veel meer afhankelijk is van de auto."
Harold
"Nou, enthousiast. Lijkt me een hele administratie, in iedergeval voor de overheid 💸 Maar de lasten komen dan wel beter te liggen bij de daadwerkelijke weggebruikers."
Rink
"Niet enthousiast, geen behoefte aan een overheid die in de gaten houdt waar ik allemaal aan het rijden ben. Wat een enorme administratieve en anders dure organisatie gaat dat weer worden."
Niels
"Het is puur denken vanuit mensen die in de stad wonen en alternatieven hebben in de vorm van OV. Mensen op het platteland waar dat niet is zijn weer het kind van de rekening."
In Dit is de dag (EO) gaat Jan Willem Wesselink verder over dit onderwerp in gesprek. Beluister de uitzending hieronder als podcast.
De weergave van Spotify vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Luister jij liever via een ander kanaal? Klik hier om het gesprek af te spelen op jouw favoriete podcast-app.
Sinterklaasreclame over gescheiden ouders zorgt voor discussie: ‘Valse hoop voor kinderen’
Koperdieven leggen treinverkeer plat, maar levert koper echt zoveel op?
